Кіріспе

Британдық химик және атмосфера ғалымы (1948 жылы туған)

Сэр Роберт Тони Уотсон CMG FRS (21 наурыз 1948 жылы туған) – британдық химик, ол 1980-жылдардан бері атмосфера ғылымының мәселелері, оның ішінде озон қабатының жұқаруы, жаһандық жылыну және палеоклиматология саласында жұмыс істеп келеді. Соңғы кезде ол 2021 жылғы ақпан айындағы БҰҰ-ның «Табиғатпен үйлесімде болу» атты есебінің жетекші авторы.

Білім беру және марапаттар

Уотсон 1973 жылы Лондон университетінің Куин-Мэри колледжінде газ фазасындағы химиялық кинетика (атмосфералық химия) саласы бойынша философия докторы ғылымын қорғады. Ол ғылымға қосқан үлесі үшін бірнеше марапат алды, оның ішінде 1992 жылы Ұлттық ғылым академиясының ғылыми шолу жөніндегі NAS сыйлығы, 1993 жылы Америка ғылымды дамыту қауымдастығының ғылыми бостандық және жауапкершілік сыйлығы, 2003 жылы Ұлыбритания үкіметінің Санкт-Михаил және Санкт-Джордж орденінің құрметті серігі белгісі және 2014 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта бағдарламасының «Жердің чемпиондары» сыйлығы. 2020 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.

Мансап

Уотсон Ұлттық аэронавтика және ғарыш агенттігінің (NASA) Жер планетасына миссиясы кеңсесінің ғылым бөлімінің директоры және бас ғалымы болды. Кейіннен ол АҚШ Президенті кеңсесіндегі қоршаған орта жөніндегі директордың орынбасары қызметін атқарды. 1996 жылы Уотсон Дүниежүзілік банктегі Қоршаған орта департаментінің аға ғылыми кеңесшісі болып жұмысқа орналасты, 1997 жылы департамент директоры және Қоршаған орта секторының басшысы болды. Қазіргі таңда ол тұрақты даму жөніндегі бас ғалым және аға кеңесші. 2007 жылдың тамызында ол Ұлыбританияның Шығыс Англия университетіндегі Тиндалл орталығының экологиялық ғылым және ғылым директоры лауазымын иеленді. 1980-ші жылдарға дейін ЕО, NASA, Ұлттық ғылым академиясы, БҰҰ Қоршаған орта бағдарламасы, Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым және Ұлыбритания үкіметінің қарама-қарсы ғылыми есептері болды. Ол 2006 жылға дейін қызмет етті. Ол басқа да халықаралық ғылыми бағалаулардың төрағасы немесе тең төрағасы болды, оның ішінде IPCC II жұмыс тобы, БҰҰ Қоршаған орта бағдарламасы/Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (БҰҰҚБ/ДМО) және БҰҰҚБ-ның жаһандық биологиялық әртүрлілікті бағалауы. Уотсон 2012 жылғы Жаңа жылдық құрметтеуде мемлекеттік қызметі үшін рыцарь атағымен марапатталды. Қазіргі уақытта ол Шығыс Англия университетінің Климаттық өзгерістерді зерттеу жөніндегі Тиндалл орталығының стратегиялық даму директоры.

Пікірлер

Эндрю Ревкин Нью-Йорк Таймс газетіне жазған мақаласында Уотсонды "адамның іс-әрекеті, ең бастысы көмір мен мұнайды өртеу, жаһандық жылуға себеп болып жатыр және қоршаған ортадағы ауқымды өзгерістерді болдырмау үшін бұл өзгертілуі керек" деген пікірдің белсенді жақтаушысы деп сипаттады.