Кіріспе

Автокөліктерде қолданылатын орындықтар

Автокөлік орындығы – автокөліктерде қолданылатын орындық. Көбінесе автокөлік орындықтары ұзақ пайдалануға төтеп беру үшін арзан, бірақ берік материалдан жасалады. Ең көп таралған материал – полиэстер.

Құрамында су бар

Шешілген орындық – бір адамды қабылдауға арналған контурлы платформасы бар жеке орындық, ол үш адамға дейін отыруға арналған тегіс платформасы бар орындықтан өзгеше. Жеке шешілген орындықтардың арқасы дөңгелек болып келеді және әртүрлі жолаушыларға қарай реттеу мүмкіндіктері болуы мүмкін.

Қалқалы орындықтар

Ертедегі туристік автомобильдерде қосымша жолаушылар сыйымдылығын ұсыну үшін бүгілетін қосымша орындықтар болған. Кейбір алғашқы автомобильдерде бір немесе екі жолаушыға арналған сыртқы бүгілетін орындықтар болды. Кейбір көлік үлгілері жолаушылар отырмаған кезде жүк салуға арналған бүгілетін артқы орындықтармен жабдықталған. Chrysler PT Cruiser көлігінде 2 метрлік бағана сияқты ұзын заттарды салу үшін алдыңғы жолаушы орындығы бүгілетін болған.

Эргономия: бел және жамбас сүйемелдеуі

Бел аймағы – диафрагма мен шана арасында орналасқан омыртқаның бөлігі; ол ең көп салмақты көтереді және ең икемді. Орындықтардағы белдік реттегіштер пайдаланушыға осы аймақтағы орындық тақтайшасының пішінini өзгертуге, оны ыңғайлырақ етуге және белдік тіреуқұрылғысын реттеуге мүмкіндік береді. Кейбір орындықтар толық санға қолдау көрсетіп, арқаның иіміне сай келеді.

Қауіпсіздік

1966 жылы АҚШ-та қабылданған Ұлттық жол қозғалысы және автокөлік қауіпсіздігі туралы заң автомобиль орындықтарының беріктігі стандарттарын белгіледі. Бұған автомобиль орындықтарының дұрыс бекітілуі және құрастырылуы талаптары кірді. Кейбір мемлекеттерде баланың алдыңғы орынға отыруы үшін заңдық талап – 1,52 метрден биік болуы және белгілі бір салмақтан артық болуы керек. Зерттеулер көрсеткендей, кейбір жүргізушілер артқы терезенің көрінісі жеткіліксіз болғандықтан, жолаушылардың толық санын тасымалдаудан жаңқа алады. Суға батып кетпеуге арналған орындық – бұл орындықтың алдыңғы жиегінде арнайы пішінді панельдері бар орындық, ол қырқылы соққы кезінде жолаушының қауіпсіздік белбеуінің астына сығу мүмкіндігін азайтады. Суға батып кетпеуге арналған орындық – қауіпсіздік мүмкіндігі, ол артқы орындықтарға қарағанда алдыңғы орындықтар үшін маңыздырақ болуы мүмкін. Балалар қауіпсіздігі орындығы немесе балаларды ұстау жүйесі – бұл апат кезінде баланы ұстап тұру үшін қауіпсіздік белбеулерімен жабдықталған автомобиль орындығына бекітілетін құрылғы. Барлық 50 штат балалар орындықтарына қатысты нақты талаптар қояды. Талаптар баланың жасы, салмағы және бойына байланысты өзгереді. Ұлттық қауіпсіздік кеңесі басқаратын Ұлттық балалар жолаушылар қауіпсіздігі жөніндегі кеңес, Ұлттық балалар жолаушылар қауіпсіздігі жөніндегі сертификаттау оқыту бағдарламасының сапасын және тұтастығын сақтайды. Бағдарлама балаларды қауіпсіз тасымалдауға көмектесу үшін балалар жолаушылар қауіпсіздігі техниктері мен оқытушыларын даярлау және сертификаттау үшін қолданылады. Бүйірлік қауіпсіздік қаптары көбінесе орындықтың сыртқы жиегіне орнатылады. Мұндай орындықтарды қауіпсіздік қабының жұмысын бұзатын жабығыштармен жабуға болмайды.

Қуатты орындықтар

Кейбір автомобиль орындықтары батареямен жұмыс істейтін автоматты басқарумен жабдықталған, ол орындықтың көлік ішіндегі орналасуын реттейді. Тиісті жабдықталған көліктерде орындықтар мен айналарды электрлік басқару арқылы реттеуге болады. Кейбір көліктер жүргізушілерге түзетулерді жадында сақтауға (жад орындығы) мүмкіндік береді, оларды кейін бір түймемен шақыруға болады. Көптеген жүйелер пайдаланушыларға бірнеше түзету жиынтығын сақтауға мүмкіндік береді. Бұл бірнеше жүргізушіге олардың қолайлы параметрлерін сақтауға немесе бір жүргізушіге әртүрлі отыру позицияларын сақтауға мүмкіндік береді. Кейбір көліктер сақталған параметрлерді нақтырақ нөмірленген, қашықтан басқарылатын кілтке байланыстырады, көлік құлпын ашқанда орындықты сол кілтке сәйкес келетін позицияға қайтарады (мысалы, кілт #1 орындықты жад позициясы #1-ге, кілт #2 орындықты жад позициясы #2-ге және т.с.с. орналастырады).

Мұқабалар

Автомобиль орындықтарының қаптары – бастапқы орындық матасын тозудан қорғайтын және көліктің ішкі дизайнына жеке стиль қосатын аксессуарлар. Олар көліктің қайта сату құнын сақтауға және жүргізуші мен жолаушылардың қолайлылығын арттыруға көмектеседі.

Климатты реттеу және желдету

Кейбір көліктерде орындықтарды климаттық бақылау (яғни, орындық қыздырғыштарымен жылыту немесе салқындату) және желдету опциясы қарастырылған. Желдету 1997 жылы Saab компаниясымен, ал жылыту 1966 жылы Cadillac компаниясымен енгізілді. 2023 жылы BMW көпшіліктің қарсылығынан кейін жылытылатын орындықтарға жазылымдық модельді енгізу жоспарынан бас тартты.