Соқыр сынақтар: көлік қауіпсіздігін тексеру, соқтығысу кезіндегі зақымды анықтау. Майда-шоғыр және толық соқтығысу түрлері қарастырылады. Көліктердің қауіпсіздігі!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрылымдық сынаудың бір түрі
Form of destructive testing
Соқтығысу сынағы – көліктің әртүрлі түрлерінде (көлік қауіпсіздігіне қараңыз) немесе олармен байланысты жүйелер мен компоненттердегі соқтығысу кезіндегі қауіпсіздік талаптарына сәйкестікті және соқтығысу төзімділігін қамтамасыз ету мақсатымен жүргізілетін құрылымдық сынаудың бір түрі.
A crash test is a form of destructive testing usually performed in order to ensure safe design standards in crashworthiness and crash compatibility for various modes of transportation (see automobile safety) or related systems and components.
Түрлері
Алдыңғы соққы сынағы: көбінесе адамдар соққы сынағы туралы сұрағанда осыны еске алады. Көлік құралдары әдетте белгілі бір жылдамдықпен бетон қабырғаға соқтығысады, бірақ бұл көлік құралдарының өзара соқтығысуы да болуы мүмкін. SUV көліктері бұл сынақтарда біраз уақыттан бері ерекше назарда, себебі олардың биіктігі көбінесе жоғары болады. Орташа жабылу сынақтары: мұнда көліктің алдыңғы бөлігінің ғана кедергіге (көлік құралына) соқтығысуы жүзеге асырылады. Бұл маңызды, себебі соққы күші (шамамен) алдыңғы соққы сынағындағыдай болады, бірақ барлық күшті сіңіру үшін көліктің кішкентай бөлігі ғана қажет. Мұндай сынақтар көбінесе қарсы қозғалысқа бұрылатын көліктер арқылы жүзеге асырылады. Бұл сынақ түрін АҚШ Автомобиль қауіпсіздігі институты (IIHS), Euro NCAP, Австралиялық жаңа автомобильдерді бағалау бағдарламасы (ANCAP) және АСЕАН NCAP жүргізеді. Кішкентай жабылу сынақтары: мұнда көліктің құрылымының шағын бөлігі ғана бағана немесе ағаш сияқты нысанға соқтығысады, немесе егер көлік басқа көлікті сүйреп өтсе. Бұл ең қиын сынақ, себебі ол кез келген жылдамдықпен көліктің құрылымына ең көп күш түсіреді. Бұл әдетте көліктің алдыңғы құрылымының 15–20% мөлшерінде жүргізіледі. Бүйірлік соққы сынақтары: мұндай жазатайым оқиғалардың салдарынан қаза болу ықтималдығы өте жоғары, себебі көліктерде жолаушылардың жарақат алуына дейін соққы күшін сіңіретін жеткілікті қисылу аймағы болмайды. Бағанаға соққы сынағы: көліктің бүйіріне шағын бөлікке үлкен күш түсіретін қиын сынақ. Құлау сынақтары: бұл динамикалық соққы кезінде көліктің (әсіресе шатырды ұстап тұрған тіреулердің) өзін ұстап тұру қабілетін тексереді. Жақында статикалық сынақтардың орнына динамикалық құлау сынақтарын жүргізу ұсынылды (видео). Жол жиегіндегі құрылғылардың соққы сынақтары: соқтығысу кедергілері мен соқтығысу төсемдері көліктегі жолаушыларды жол жиегіндегі қауіптерден қорғайтынын, сондай-ақ қоршау рельстері, жол белгілері, жарық бағаналары және осыған ұқсас құрылғылар көліктегі жолаушылар үшін артық қауіп тудырмайтынын қамтамасыз ету үшін қолданылады. Ескі және жаңа: көбінесе ескі және үлкен көлік кішкентай және жаңа көлікке қарсы, немесе бір модельдің екі әртүрлі буыны сынақтан өтеді. Бұл сынақтар апатқа төзімділіктің жетістіктерін көрсету үшін жүргізіледі. Компьютерлік модельдеу: толық масштабтағы соққы сынақтарының қымбаттығына байланысты инженерлер көлік немесе кедергіні жетілдіру үшін нақты сынақтардан бұрын компьютерлік модельдеуді қолдана отырып, көптеген симуляциялық соққы сынақтарын жүргізеді. Сызғыш сынақтары: ауа қаптамалары мен қауіпсіздік белбеулері сияқты құраушыларды сынаудың тиімді тәсілі – сызғыш сынақтарын жүргізу. Ең көп қолданылатын екі сызғыш жүйесі – тоқтап тұрғаннан басталатын кері итеру сызғыштары және бастапқы нүктеден жылдамдатылып, соқтығысу аймағында гидравликалық поршеньмен тоқтатылатын баяулату сызғыштары. Ол көліктің мойынға соққыдан қорғау мүмкіндігін бағалау үшін де қолданылуы мүмкін.
Frontal impact tests: which is what most people initially think of when asked about a crash test. Vehicles usually impact a solid concrete wall at a specified speed, but these can also be vehicle impacting vehicle tests. SUVs have been singled out in these tests for a while, due to the high ride height that they often have. Moderate Overlap tests: in which only part of the front of the car impacts with a barrier (vehicle). These are important, as impact forces (approximately) remain the same as with a frontal impact test, but a smaller fraction of the car is required to absorb all of the force. These tests are often realized by cars turning into oncoming traffic. This type of testing is done by the U. S. A. Insurance Institute for Highway Safety (IIHS), Euro NCAP, Australasian New Car Assessment Program (ANCAP) and ASEAN NCAP. Small Overlap tests: this is where only a small portion of the car's structure strikes an object such as a pole or a tree, or if a car were to clip another car. This is the most demanding test because it loads the most force onto the structure of the car at any given speed. These are usually conducted at 15–20% of the front vehicle structure. Side impact tests: these forms of accidents have a very significant likelihood of fatality, as cars do not have a significant crumple zone to absorb the impact forces before an occupant is injured. Pole impact tests: A difficult test which places a large amount of force on a small proportion on the side of the vehicle. Roll over tests: which tests a car's ability (specifically the pillars holding the roof) to support itself in a dynamic impact. More recently, dynamic rollover tests have been proposed in lieu of static crush testing (video). Roadside hardware crash tests: are used to ensure crash barriers and crash cushions will protect vehicle occupants from roadside hazards, and also to ensure that guard rails, sign posts, light poles and similar appurtenances do not pose an undue hazard to vehicle occupants. Old versus new: Often an old and big car against a small and new car, or two different generations of the same car model. These tests are performed to show the advancements in crash worthiness. Computer model: Because of the cost of full scale crash tests, engineers often run many simulated crash tests using computer models to refine their vehicle or barrier designs before conducting live tests. Sled testing: A cost effective way of testing components such as airbags and seat belts is conducting sled crash testing. The two most common types of sled systems are reverse firing sleds which are fired from a standstill, and decelerating sleds which are accelerated from a starting point and stopped in the crash area with a hydraulic ram. It can also be used to evaluate the whiplash protection of a vehicle's seat.
Деректерді жинау
Крейш-сынақтар қатаң ғылыми және қауіпсіздік стандарттары бойынша жүргізіледі. Әрбір апаттық сынақ өте қымбат болғандықтан, әрбір сынақтан мүмкіндігінше көп дерек алу қажет. Әдетте, бұл жоғары жылдамдықты деректерді тіркеуді, кем дегенде бір үш осьті акселерометрді және соқтығысу сынағына арналған манекенді пайдалануды талап етеді, бірақ көбінесе одан да көп жабдық қолданылады. Краш-тестілеуді жүргізетін ұйымдардың қатарында Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы тәуелсіз сынақ зертханасы – Calspan бар. Calspan компаниясының мүмкіндіктері мен тәжірибесінің арқасында, Ұлттық автомобиль жолдары қауіпсіздігі басқармасы (NHTSA) Calspan компаниясына 5 жылдық келісімшарттар берді, олар бойынша NHTSA FMVSS No. 214 – жанындағы соққыдан қорғауға сәйкестік сынағы, FMVSS No. 301 – отын жүйесінің тұтастығы және FMVSS No. 305 – электрмен жұмыс істейтін көлік құралдары: электролиттердің төгілуіне және электр тогынан қорғауға арналған көлік құралдарының соқтығысу сынақтарын жүргізу тапсырылды. Calspan сондай-ақ NHTSA-ның Жаңа Автомобильді Бағалау Бағдарламасының соқтығысу сынақтарын орындау бойынша келісімшартты иеленеді. Сонымен қатар, Монаш университетінің құрылыс инженерлік факультеті жол жиегіндегі қоршаулардың қауіпсіздігі мен дизайнын зерттеу мақсатында жүйелі түрде соқтығысу сынақтарын жүргізеді.
Crash tests are conducted under rigorous scientific and safety standards. Each crash test is very expensive so the maximum amount of data must be extracted from each test. Usually, this requires the use of high speed data acquisition, at least one triaxial accelerometer and a crash test dummy, but often includes more. Some organizations that conduct crash tests include Calspan, an independent test laboratory in Buffalo, NY. As a result of the capabilities and expertise at Calspan, Calspan has been awarded 5 year contracts by the National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) to execute for the NHTSA FMVSS No. 214, Side Impact Protection Compliance Testing, FMVSS No. 301 Fuel System Integrity, and FMVSS No. 305 Electric Powered Vehicles: Electrolyte Spillage and Electrical Shock Protection vehicle crash tests. Calspan also holds the NHTSA contracts for executing New Car Assessment Program crash tests. Also, Monash University department of Civil Engineering, routinely conducts crash tests for the purposes of roadside barrier safety and design.
Тұтынушылардың реакциясы
1998 жылы Rover 100 EuroNCAP қауіпсіздік сынақтарында ересектерге арналған бір жұлдыздық рейтинг алды; сатылымдар дереу төмендеп, 18 жылдық үлгі тез арада қолданудан шығарылды. 2005 жылы Daewoo Kalos Еуропа мен Австралиядағы қауіпсіздік сынағында екі жұлдызға ғана ие болып, жаңалықтарға айналды, бұл сатылымдардың төмендеуіне және көліктің қауіпсіздігінің модельдің нарықтағы сәттілігіне қаншалықты әсер ететінін көрсетті. Holden Barina деген атпен Kalos-ты сатқан Австралиядағы Holden компаниясы үшін бұл үлкен жағымсыз жариялылыққа әкеп соқты, тіпті Holden бас директоры көлікті жазайықтап қорғауға мәжбүр болды. Екінші буын Isuzu Trooper (1995–1997) модельдері Consumer Reports баяндамасында сынақтар кезінде аударылып кетуге бейімділігі үшін "қанағаттандырмайды" деп бағаланды. Баяндамадан кейін Trooper сатылымдары ешқашан қалпына келмеді және екі жылдан соң өндіріс тоқтатылды.
In 1998 the Rover 100 received a one star Adult Occupant Rating in EuroNCAP crash tests; sales promptly collapsed and the 18 year old design was quickly scrapped. In 2005 the Daewoo Kalos made news in Europe and Australia by scoring only two stars in its crash test, resulting in lower sales and demonstrating the influence of vehicle crashworthiness on a model's success in the marketplace. The result for Holden in Australia, who retailed the Kalos under the Holden Barina name, resulted in a considerable amount of negative publicity, with the managing director of Holden forced to publicly defend the vehicle. The second generation Isuzu Trooper (1995–1997) models were rated "Not Acceptable" by Consumer Reports for their tendency to roll over during testing. After the report Trooper sales never recovered and two years later production ceased.
Крейш-тестілеу бағдарламалары
Әлемде жаңа және қолданылған көлік құралдарының қауіпсіздігі туралы салыстырмалы ақпаратпен тұтынушыларды қамтамасыз етуге бағытталған бірнеше апатты сынақ бағдарламалары бар. Жаңа автомобильдердің апатты сынақ бағдарламаларының мысалдары: Ұлттық автомобиль жолдары қауіпсіздігі басқармасының (NHTSA) NCAP, Автомобиль қауіпсіздігі институты (IIHS), Австралия және Жаңа Зеландия автомобильдерін бағалау бағдарламасы (ANCAP), EuroNCAP және JapNCAP. Қолданылған автомобильдердің қауіпсіздігі рейтингтері сияқты бағдарламалар тұтынушыларға нақты жол апаттарының деректеріне негізделген көлік құралдарының қауіпсіздігі туралы ақпарат ұсынады. 2020 жылы EuroNCAP Toyota Yaris көлігінде алғаш рет сынақтан өткен жылжымалы прогрессивті деформацияланатын кедергіні (MPDB) сынаққа енгізді.
There are a number of crash test programs around the world dedicated to providing consumers with a source of comparitative information in relation to the safety performance of new and used vehicles. Examples of new car crash test programs include National Highway Traffic Safety Administration's NCAP, the Insurance Institute for Highway Safety, Australasian New Car Assessment Program, EuroNCAP and JapNCAP. Programs such as the Used Car Safety Ratings provide consumers information on the safety performance of vehicles based on real world crash data. In 2020, EuroNCAP introduces a mobile progressive deformable barrier (MPDB) test first experimented on the Toyota Yaris.