Кіріспе
Өсімдік түрі
Түр қорының атауы
| name = Common heath
| image = Epacris impressa Pink Form. jpg
| genus = Epacris
| species = impressa
| range map = Epacrisimpressarangemap. png
| authority = Labill.
| synonyms ref = Гүлдің корулласы бес жапырақшадан тұрады, олар түтік тәрізді құрылымды қалыптастыру үшін негізінен біріктіріледі, ал еркін жапырақшалардың ұштары шыңында бес тілікше құрайды. Королланың түбінде бес бүктелген сепал бар. Королланың ішінде жемістің дамуына дейін сақталатын орталық мойынша (стиль) орналасқан. Бір-біріне жақын өсетін әртүрлі түсті формаларын жиі кездестіруге болады. Жемісі – диаметрі шамамен 5 ұялы капсула. Ол шар тәрізді, кейде бір жағы жалпақ болады. Латынша epithet impressa ("басылған" немесе "іңкейген" деген мағынада) гүл түтігіндегі ойыстарға сілтеме жасайды. Алғашқы үлгі қазіргі уақытта Мельбурн қаласындағы Корольдік ботаникалық бағындағы Викторияның Ұлттық гербарийінде сақталады. Бұрын жеке түрлер ретінде сипатталған бірқатар үлгілер қазір Epacris impressa деп саналады, және танылған кіші түрлері жоқ. Джон Линдли 1838 жылы Томас Митчеллдің үшінші экспедициясы кезінде жиналған өсімдік үлгілерінен Epacris tomentosa-ны сипаттады. Митчелл Грампиан тауларындағы Вильям тауында Epacris impressa-ны кездестірген кезде, ол оны "үлкен, иілген, күлгін гүлдері бар, өте әдемі, бірақ E. grandiflora-дан әлдеқайда сәнді Epacris" деп атады. Доктор Роберт Грэм 1832 жылы Эдинбург ботаникалық бағында өсірілген өсімдіктерден Epacris ceriflora (оның басқаша жазылуы ceraeflora) деп сипаттады. Тұқымы Тасманиядан келген, ал оның ұрпақтары 1832 жылдың сәуір және мамыр айларында гүлдеген. Бір жылдан кейін ол Лоддигес питомнигінде өсіп жатқан үлгілерден "өте әдемі түр" деп атаған E. nivalis-ті сипаттады. Ол сондай-ақ сол кезде өсірілген, ұзын корулласы бар E. variabilis түрін атап өтті және E. ceraeflora, E. nivalis, E. variabilis және E. impressa-ны ерекшелейтін нақты сипаттамаларды анықтау қиын екенін байқады. Өзінің "Австралия флорасы" (1869) еңбегінде Джордж Бентам бұрын сипатталған бірнеше түрдің шын мәнінде бір түр екендігін – E. impressa екендігін дәлелдеді, соның ішінде E. variabilis, қысқа қызыл гүлді E. campanulata, тар жапырақтары мен ұзын гүлдері бар E. ruscifolia, ақ гүлді E. nivalis және қысқа ақ гүлді E. ceraeflora. Ол сондай-ақ Аллан Каннингэм Көк тауларда жинаған және E. impressa деп жіктеген бірнеше өсімдіктерді жеке түр – E. reclinata ретінде қайта жіктеді. Бентамның айтуынша, әр түрлі болғанымен, барлық формаларда "жұмыртқалықтан жоғары орналасқан тоқымдармен кезектесетін бес ойыс бар". Австралия өсімдіктер тізімінде танылмаса да, бұл сорт Қоршаған орта және біріншілік өнеркәсіптер департаменті шығарған Викториядағы сирек немесе қауіп төндіретін өсімдіктердің кеңес беру тізімінде "сирек" деп көрсетілген.
| name = Common heath
| image = Epacris impressa Pink Form. jpg
| genus = Epacris
| species = impressa
| range map = Epacrisimpressarangemap. png
| authority = Labill. | synonyms ref = The corolla of the flower is formed by five petals, fused at the base to form a tubelike structure, with the free petal ends forming five lobes at the apex. There are five whorled sepals at the base of the corolla. Within the corolla is a central style that persists through development of the fruit. Different colour forms are often observed growing near each other. The fruit is a 5 locule capsule that is about in diameter. It is globular in shape, sometimes with one end flattened. The Latin specific epithet impressa (meaning "impressed" or "indented") alludes to the indentations on the floral tube. The original mounted specimen is currently held at the National Herbarium of Victoria at the Royal Botanic Gardens, Melbourne. A number of specimens once described as separate species are now regarded as Epacris impressa, with no recognised subspecies. John Lindley described Epacris tomentosa from plant specimens collected during the third expedition of Thomas Mitchell in 1838. Upon encountering Epacris impressa on Mount William in the Grampians, Mitchell remarked that it was "A most beautiful downy leaved Epacris with large, curved, purple flowers, allied to E. grandiflora but much handsomer". Dr Robert Graham described Epacris ceriflora (which he spelt ceraeflora) from plants cultivated at the Edinburgh Botanic Gardens in 1832. The seed had come from Tasmania, the resulting progeny flowering over April and May 1832. A year later, he described E. nivalis, which he called an "exceedingly beautiful species", from specimens growing in Loddiges nursery. He also noted a form with long corollas that had been called E. variabilis that was in cultivation at the time, and noted it was difficult to describe the precise characteristics that distinguished E. ceraeflora, E. nivalis, E. variabilis and E. impressa. In his landmark Flora Australiensis (1869), George Bentham argued that several previously described species were in fact a single species – E. impressa, uniting E. variabilis, a short red flowered E. campanulata, E. ruscifolia, which had narrow leaves and long flowers, the white flowered E. nivalis, and short white flowered E. ceraeflora. He re classified as a separate species – E. reclinata – several plants that Allan Cunningham had collected in the Blue Mountains and classified as E. impressa. Bentham noted that, although variable, all forms had "five impressed cavities outside, alternating with the stamens immediately above the ovary." Although not recognised in the Australian Plant Census, the variety is noted as "rare" on the list of Advisory List of Rare or Threatened Plants in Victoria issued by the Department of Environment and Primary Industries.
Гүлдің түсі мен ұзындығы әр түрлі
1977 жылы Хелен Стейс және Ивонн Фрипп Ла Тробе университеті Виктория, Оңтүстік Австралия және Тасманияда 195 эпакрис импресса популяциясын зерттеді және 120-ның екі немесе одан да көп тұқымның аралас тобынан тұратындығын, ал 75 популяция тек бір тұқымнан тұратындығын анықтады. Олар төрт тұқымды келесі корулла ерекшеліктеріне сүйене отырып анықтады: ұзын қызыл тұқым, қызыл-қоңыр гүлдері бар, ал корулласы ұзын және кремді ақ түсті топырақшалары бар. Бұл тұқым Вильсонс-Промонторидің гранитті тауларында және Викториядағы Шығыс Гиппслендтегі W Tree маңында сәуір мен қараша аралығында гүлдейді. Бұл тұқымның тіркелген басқа жерлеріне Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Хоу-Рейндж және Клайд-Маунтин жатады. Осы әртүрлі формалардың бір-бірімен үйлесімсіз болу мүмкіндігі туындады. Алайда, қысқа және ұзын коруллалы өсімдіктер арасындағы бақыланатын өсіру тәжірибесінде олардың арасында үйлесімсіздік жоқ екені анықталды. Қызғылт гүлді популяциялар салыстырмалы түрде ерекше генетикалық құрамға ие, ал қызыл немесе ақ гүлді популяциялар генетикалық белгілерді көбірек бөліседі. ДНҚ талдауына негіделген зерттеулер гүлдің түсіне байланысты тұқымдар мен жергілікті популяциялар арасында маңызды генетикалық әртүрлілік бар екенін көрсетті. Бұл өсімдіктерді қайта жаңарту жобалары үшін маңызды, себебі осы әртүрлілікті сақтау үшін материалды кең географиялық аймақтан жинау қажет.
long scarlet race, with orange red flowers and corolla long and cream white anthers. Those from the granitic mountains of Wilsons Promontory and near W Tree in East Gippsland in Victoria flower between April and November. Other localities where this race has been recorded include the Howe Ranges and Clyde Mountain in New South Wales. The question has been raised whether these different forms are becoming incompatible. However, controlled cross pollination between plants with short and long corollas showed that there was no incompatibility between them. Pink flowering populations have a relatively distinct genetic makeup, whereas red or white flowering populations have more evident sharing of genetic traits. Research based on DNA profiling has revealed substantial genetic diversity within and between flower colour races and site populations. This has implications for vegetation projects in that provenance material needs to be collected from a wide geographic area to maintain this diversity.
Тарату
Эпакрис импрессасы көбінесе жағалау аймақтарында және жақын маңдағы төбелерде кездеседі. Оның ареалы Кенгуру аралынан басталып, Оңтүстік Австралиядағы Лофти тауларының оңтүстігі арқылы, оңтүстік Викторияда Грампиан мен Кішкентай шөлге дейін, солтүстікке қарай Жаңа Оңтүстік Уэльске дейін, Будаванг жотасындағы Клайд өзеніне дейін созылады. Шығыс Гиппслендегі Стрэдброк және Тингаринги тауларында өсімдіктердің кездесу орындары тіркелген. Бұл түр құмды және сазды топырақты далалар, шөптес және шұрайлы орман, жазық және бұталы құрғақ ормандар, жағалау бойындағы жусанды бұталар, тасты бұталы жерлер және тасты алқаптар сияқты әртүрлі орталарда өседі.
Экология
Құстар, мысалы, шығыс тікұшақ бұтасы гүлдерге тартылады. Құс нектар жинағанда, қанаттары бар тозаң құстың басындағы қауырсындарға жабысып, басқа гүлдерге жеткізіледі, бұл жақын аралық тозаңдануға көмектеседі. Тасманиядағы Хобартқа жақын орманды жерлерде жүргізілген зерттеуде шығыс тікұшақ бұтасы наурыз айында жалпы шырша гүлдеген кезде аймаққа келгені және гүлдену аяқталғаннан кейін кеткені анықталды. Басқа бал жегіштер, мысалы, мықты мүңкілді, ай тәрізді және сары мойынды бал жегіштер, кейде жалпы шырша гүлдерімен қоректенеді. Оңтүстік Австралиядағы Маунт-Лофти жотасындағы далалық жұмыстар ақ қауырсынды және Жаңа Голландия бал жегіш құстарын, сондай-ақ ай тәрізді бал жегіш құсты және шығыс тікұшақ бұтасын тіркеді. Ақ гүлді өсімдіктерге келетін жәндіктерге австралиялық боялған көбелек (Vanessa kershawi) және сары адмирал (V. itea), сондай-ақ аралар жатады. Epacris impressa – Lecanodiaspis microcribraria қосқырының (scale insect) мекені. 1971 жылы Викториядағы Брисбен Рейнджес ұлттық паркіне Phytophthora cinnamomi патогенінің енуін зерттеу көрсеткендей, Epacris impressa патогенге орташа сезімтал. Көшеттерді егу осыны растады. 1985 жылы Брисбен Рейнджес ұлттық паркіндегі далалық жұмыстар E. impressa көшеттерінің он жыл бұрын P. cinnamomi жұқтырған аумақтарды қайта мекендеуге қабілетті екенін көрсетті. Epacris impressa орман өртінен кейін тұқым арқылы және қайта өсіп шығу арқылы жаңарады. 1983 жылғы Күл жексенбісі орман өрттерінен кейінгі жылдары Отуэй жотасындағы далалық жұмыстар кейбір аймақтарда E. impressa көшеттерінің көптеп пайда болғанын және гүлденудің өрттен кейінгі екінші жылы басталатынын көрсетті.