Кіріспе
Даниялық иммунолог (1911–1994)
Гейрднер қорының халықаралық сыйлығы (1970)
Марсель Бенуаст сыйлығы (1978)
FRS (1980) (23 желтоқсан 1911 – 7 қазан 1994) – Даниялық иммунолог. Ол 1984 жылы Жорж Ж.Ф. Кёлер мен Сезар Милштейнмен бірге «иммундық жүйенің дамуы мен реттелуінің ерекшеліктері туралы теориялар және моноклоналды антиденелерді өндіру принципін ашқаны үшін» физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды. Джерн үш маңызды идеясымен танымал. Біріншіден, организм антигенге жауап ретінде антиденелерді өндірмейді, керісінше, иммундық жүйеде антигенмен күресуге қажетті нақты антиденелер бар деп болжады. Екіншіден, иммундық жүйе өз денесіне төзімділік танытуы белгілі. Джерн бұл оқытудың шаңырақта (тимуста) жүзеге асатынын болжады. Үшіншіден, T және B жасушалары бір-бірімен байланысады екені мәлім. Джерннің желілік теориясы антиденелердің белсенді орындары белгілі бір антигендерге (идиотиптерге) және сол орынға байланысатын басқа антиденелерге тартылатынын ұсынады. Антиденелер тепе-теңдікте болады, бірақ антиген тепе-теңдікті бұзып, иммундық реакцияны күшейтеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның ата-анасы Нидерландыға көшіп, Джерн жастығын Роттердамда өткізді. Лейден университетінде екі жыл физика оқығаннан кейін, Джерн Копенгагенге көшіп, медицина саласын таңдады. Ол 1947 жылы Копенгаген университетін медицина мамандығы бойынша бітірді. Төрт жылдан кейін «Қоян терісінің дифтерия токсиніне қарсы сарысу қоспаларына реакциясы негізінде авидитті зерттеу» тақырыбындағы диссертациясын қорғап, доктор ғылымын алды.
Marcel Benoist Prize (1978)
FRS (1980) (23 December 1911 – 7 October 1994) was a Danish immunologist. He shared the Nobel Prize in Physiology or Medicine in 1984 with Georges J. F. Köhler and César Milstein "for theories concerning the specificity in development and control of the immune system and the discovery of the principle for production of monoclonal antibodies". Jerne is known for three significant ideas. Firstly, instead of the body producing antibodies in response to an antigen, Jerne postulated that the immune system already has the specific antibodies it needs to fight antigens. Secondly, it was known that the immune system learns to be tolerant to the individual's own self. Jerne postulated that this learning takes place in the thymus. Thirdly, it was known that T cells and B cells communicate with each other. Jerne's network theory proposed that the active sites of antibodies are attracted to both specific antigens (idiotypes) and to other antibodies that bind to the same site. The antibodies are in balance, until an antigen disturbs the balance, stimulating an immune reaction. During the First World War his parents moved to the Netherlands and Jerne spent his youth in Rotterdam. After studying physics for two years at the Leiden University, Jerne moved to Copenhagen and changed his studies to the field of medicine. He graduated from the University of Copenhagen with a degree in medicine in 1947. Four years later, he was awarded the doctorate for his thesis, A Study of Avidity Based on Rabbit Skin Responses to Diphtheria Toxin Antitoxin Mixtures.
Ғылыми-зерттеу орындары
1943 жылдан 1956 жылға дейін Джерне Данияның Ұлттық сарысу институтында зерттеуші қызметкер болып жұмыс істеді және осы кезеңде антиденелердің қалыптасу теориясын жасады. Ол революциялық ғылыми идеясын жұмыстан үйге велосипедпен келе жатқанда, Копенгагендегі Лангебро көпірінен өте жатқанда тапқан деседі. Антиденелердің қалыптасу теориясы Джернеге халықаралық деңгейде танымалдылық әкелді және 1956 жылы ол Женевадағы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымында жұмыс істеуге кетті, онда Биологиялық стандарттар және иммунология бөлімдерінің басшысы қызметін атқарды. Ол бұл лауазымда алты жыл бойы болды, содан кейін 1962 жылы АҚШ-қа, Питтсбург университетіне көшіп, төрт жыл бойы микробиология профессоры және микробиология кафедрасының меңгерушісі болып жұмыс істеді. Джерне 1962 жылдан бастап Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымында иммунология жөніндегі сарапшы кеңесші тобының мүшесі ретінде де жұмыс істеді. 1966 жылы Джерне Еуропаға оралып, Франкфурттағы Иоганн Вольфганг Гете университетінде эксперименталды терапия профессоры болды. 1966 жылдан 1969 жылға дейін ол Франкфурттағы Пауль Эрлих институтының директоры болып қызмет атқарды. 1969 жылы Джерне тағы да жұмысын ауыстырып, Швейцарияның Базель қаласына көшті, онда 1980 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Базель иммунология институтының директоры болды. 1970-ші және 1980-ші жылдары Джерне иммундық желі теориясын дамытуда алғашқылардың бірі болды. Джерненің өмірбаяуын жазған Томас Сёдерквисттің сөзіне сүйенсек, Джерне зертханалық ғалым емес, пипеткамен дәл жұмыс істей алмайтын және тәжірибелік жұмысты ұнатпайтын адам болған. Оның Нобель сыйлығы жаңалықтары үшін емес, теориялары үшін берілді. Джерне 50 жыл бұрын Пол Эрлих ұсынған «иммунологияның табиғи іріктеу теориясын» дамытты, бірақ ол Дэвид Талмедж және кейіннен Франк Макфарлейн Бернет ұсынған клоналды іріктеу элементін ескермеді. Алғашқыда оның теориясына әріптестері күмәнмен қарады, мысалы, Джеймс Уотсон Джерне оның теориясының «жаман иіс тарататынын» тікелей айтқан.