Николас Женсон: 15 ғасырдағы француз гравері, баспагер және шрифт дизайнері
Nicolas Jenson
Никола Женсон (1420-1480) – французский гравер, пионер книгопечатания в Венеции. Создатель одного из первых изящных римских шрифтов. История типографии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
15 ғасырдағы француз суретші-гравері, баспагер және шрифттер жасаушы
15th century French engraver, printer and type designer
Николас (немесе Николас) Дженсон (шамамен 1420–1480) – француз суретші-гравері, пионер, баспагер және шрифттер жасаушы, өзінің көптеген жұмыстарын Италияның Венеция қаласында атқарған. Дженсон Тұр қаласындағы француз патшалық монета ательесінің басшысы болды және ол бірінші тамаша римдік шрифттердің бірін жасаған адам ретінде танылады. Николас Дженсон 19 ғасырдан бері ерте баспа өнерін зерттейтін мамандар арасында ерекше тұлға болып саналады, сол кезде суретші Уильям Моррис оның римдік шрифтінің сұлулығы мен кемелдігін жоғары бағалаған. Дженсон баспа өнерінің ерте тарихындағы маңызды тұлға және Венецияның баспа ісінің алғашқы ірі орталықтарының бірі ретінде қалыптасуына зор үлес қосты.
Nicholas (or Nicolas) Jenson (c. 1420–1480) was a French engraver, pioneer, printer and type designer who carried out most of his work in Venice, Italy. Jenson acted as Master of the French Royal Mint at Tours and is credited with being the creator of one of the finest early Roman typefaces. Nicholas Jenson has been something of an iconic figure among students of early printing since the nineteenth century when the artist William Morris praised the beauty and perfection of his roman font. Jenson is an important figure in the early history of printing and a pivotal force in the emergence of Venice as one of the first great centers of the printing press.
Тарих
1458 жылдың қазан айында француз корольдік монетасының шебері қызметін атқарып жүргенде, король Карл VII Женсонды металл жылжымалы қаріптер өнерін зерттеу үшін Мейнцке жіберді. Женсон Мейнцке келген кезде, оның тәлім алуға болатын бірнеше толыққанды баспаханалар болды. Женсон 1461 жылы Мейнцтен кетіп қалды. Кейбір деректер Женсонның Иоганн Гутенбергтің жетекшілігімен білім алғанын болжайды, бірақ мұны растайтын нақты мәліметтер жоқ. Осы кезде Гутенбергтің алғашқы баспасы Иоганн Фустқа тиесіліп кеткен, ал тарихшылар оның осы кезеңдегі қызметіне қатысты нақты пікір білдіре алмайды. 1468 жылы Женсон Венецияға барып, 1470 жылы баспахана ашты. Баспагер өте көп кітап шығарды, соңында шамамен 150 түрлі атауды жариялады.
In October 1458, while acting as Master of the French Royal Mint, Jenson was sent to Mainz, by King Charles VII, to study the art of metal movable type. By the time Jenson arrived in Mainz, there were a number of established printers under which he could have been apprenticed. Jenson left Mainz in 1461. Some hypothesize that Jenson studied under the tutelage of Johann Gutenberg, although there is no verifiable evidence of this. By this time Gutenberg's first press had been seized by Johann Fust, and historians are unsure of his activities during this period. In 1468 Jenson went to Venice, opening a printing shop in 1470. The printer was prodigious in his publishing, eventually producing around 150 titles.
Баспа тарихы
1470 жылдары Николас Дженсонның техникалық шеберлігі мен кәсіпкерлік қабілеті Венецияны Италияның баспа орталығы ретінде орнатуға көмектесті, және содан бері ғасырлар бойы ол романдық шрифтті жетілдіргені үшін мақталып келеді, бұл латын жазуының жаңа өркендеуі болды. Дженсонның әріптері өз пішіндерін оған дейінгі каллиграфиялық үлгілерден, яғни Littera Antica деп аталатын нұсқадан анық алған. Бұл үлгі өз кезегінде Каролингтердің кіші әріптеріне негізделген, ал оған Империялық Римнің әріптерінен алынған серифтер қосылған. Ол алғаш рет 1470 жылы Евсевийдің басылымында қолданылды. 1471 жылы грек шрифті пайда болды, ол цитаталар үшін қолданылды, содан кейін 1473 жылы медицина және тарих кітаптарында қолданылған готикалық шрифт (Black Letter) пайдаланды. Дженсон өзінің замандастарынан айырмашылығы, қаржылық базасын кеңейте алды. 1477 жылға қарай ол бір уақытта он екі баспахананы іске қоса алды. Ол сондай-ақ 1475 және 1480 жылдары Иоганн де Колония, Николаус Дженсон және серіктестер деген атпен екі кітап сауда компаниясын құрды. Дженсоннан шабыттанған шрифттердің арасында Golden Type және Cloister Old Style бар.
During the 1470s Nicholas Jenson's technical skill and business acumen helped establish Venice as Italy's publishing capital and in centuries since he has been celebrated for perfecting roman type, the rebirth of Latin inscription. Jenson's letters are clearly borrowing their shapes from the calligraphic shapes that preceded them, called littera Antica. These were in turn based on Carolingian minuscules, to which serifs, borrowed from the Imperial Roman capitals, were added. It was first in use in his 1470 edition of Eusebius. In 1471, a Greek typeface followed, which was used for quotations, and then in 1473 a Black Letter typeface, which he used in books on medicine and history. In distinction to his contemporary printers, Jenson was able to expand his financial base. By 1477 he could run as many as twelve presses simultaneously. He was also responsible for launching two book trading companies, first in 1475 and then in 1480, under the name of Johannes de Colonia, Nicolaus Jenson et socii. Some fonts inspired by Jenson include Golden Type and Cloister Old Style.