Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Йозеф Венцель І (Йозеф Венцель Лоренц; 9 тамыз 1696 – 10 ақпан 1772), көбінесе Венцель деп аталады, 1712 және 1718 жылдар аралығында, сондай-ақ 1748 және 1772 жылдар аралығында Лихтенштейннің князі, ал 1732 және 1745 жылдар аралығында Лихтенштейннің регенті болды. Ол алғаш рет алыс туысы Ханс Адам І-ден билікке ие болды, бірақ оның кезекте тұруы керек емес еді. Нақты мұрагер оның емісі Антон Флориан болды, ол отбасында аса танымал болған жоқ. Сондықтан Ханс Адам Йозеф Венцельді өзінің мұрагері етіп таңдады. Кейіннен ол 1718 жылы Румбурк иелігін алу үшін княздықтың билігін беруге шешім қабылдады. Отыз жыл өткен соң, ол өзінің жүрегі ауырған немере інісі, ханзада Иоганн Непомук Карл еркек бала тудырмай қайтыс болғаннан кейін Лихтенштейнді қайтадан мұраға алды. Әскери қайраткер ретінде Венцель Пьяченца шайқасында (Австрия мұрагерлігі соғысы) австриялық әскерлеріне басшылық еткенімен белгілі.
Josef Wenzel I (Josef Wenzel Lorenz; 9 August 1696 – 10 February 1772), often referred to as just Wenzel, was the Prince of Liechtenstein between 1712 and 1718, and 1748 and 1772, as well as regent of Liechtenstein between 1732 and 1745. He first succeeded his distant cousin Hans Adam I, even though he was not next in line. The actual heir was his uncle Anton Florian, who was not very popular among the family. Therefore Hans Adam chose Josef Wenzel as his heir. He later decided to hand over the Principality in exchange for him getting the Dominion of Rumburk in 1718. Thirty years later he inherited Liechtenstein again after his nephew Prince Johann Nepomuk Karl died without male issue. As a military figure, Wenzel is known for his command of the Austrians at the Battle of Piacenza (War of the Austrian Succession).
Өмірбаян
1696 жылы Прагада дүниеге келген Йозеф Венцель, Лихтенштейннің принці Филипп Эразмның (1664 жылдың 11 қыркүйегі – 1704 жылдың 13 қаңтары) және графиня Кристина Тереза фон Лёвенштейн-Вертхайм-Рошфорттың (1665 жылдың 12 қазаны – 1730 жылдың 14 сәуірі) үлкен ұлы болды. Ол Лихтенштейннің алғашқы ханзадасы Карлдың шөбересі болды. 1712 жылы ол алыс туысы Ханс Адам I-нің орнына Лихтенштейн князі болды, бірақ мұрагерлікке тікелей қатысы болмады. Нақты мұрагер оның ағасы Антон Флориан болды, бірақ ол отбасында аса беделді емес еді. Ханс Адам Йозеф Венцельді мұрагер етіп таңдады, бірақ 1718 жылы Йозеф Антон Флорианмен келісімге келіп, Вадуц графтығы мен Шелленберг иелігін Румбурк доминионына айырбастады. Ол сондай-ақ Антон Флорианның қызы, Йозефтің туысы Анна Мария Антониге үйленді. Бір жыл өткен соң екі доминион Антон Флориан басқарған жаңа Лихтенштейн княздығына біріктірілді. Йозеф Венцель әскери жетістіктерге толы ұзақ өмір сүрді. Ол негізінен генерал болды және әскери кампанияларда үлкен табысқа жетті. Оның алғашқы қадамы 1717 жылы Аустрия-Түрік соғысында Османлы түріктеріне қарсы, әйгілі әскери қолбасшы Евгений Савойскиймен бірге шайқасқа түсуі болды. Ол сондай-ақ Евгений ханзадасымен бірге Польша мұрагерлік соғысына қатысты. 1745 жылы Италияда генерал-сиссимус болып тағайындалды және келесі жылы Пьяченца шайқасында жеңіске жетті. 1753 жылы Венгрияда бас қолбасшы болып тағайындалды. Оның мансабындағы ең үлкен жетістіктерінің бірі – Габсбург артиллериясын қайта ұйымдастыру, оның бір бөлігін жеке қаржысынан қаржыландырды. Ол Австрияның Алтын жүнді орденінің 698-ші рыцары болды. 1735-1736 жылдары Берлинде императорлық елші, ал 1738-1741 жылдары Парижде императорлық елші болып қызмет етті. 1760 жылы Йозеф II-нің болашақ әйелін Венаға сүйемелдеді. 1732 жылы Антон Флорианның ұлы және мұрагері, принц Йозеф Иоганн Адам қайтыс болды, оның орнын ұлы Иоганн Непомук Карл басып алды. Алайда, жаңа ханзада сол кезде сегіз жаста болғандықтан, Йозеф 1745 жылы оның кәмелетке толуына дейін регент және қамқоршы болып тағайындалды. Бірақ Иоганн Непомук ұзақ өмір сүрмеді, ол үш жылдан кейін, 1748 жылы қайтыс болды. Оның еркек балалары болмағандықтан, княздық қайтадан Йозефке өтті. Ол 1772 жылы қайтыс болғанға дейін Лихтенштейнді басқарды. Мұрагерлері болмағандықтан, Лихтенштейн оның жүрегі жақын туысы Франц Иосиф I-ге өтті.
Born in 1696 at Prague, Josef Wenzel was the eldest son of Prince Philipp Erasmus of Liechtenstein (11 September 1664 – 13 January 1704) and Countess Christina Theresa von Löwenstein Wertheim Rochefort (12 October 1665 – 14 April 1730). He was a great grandnephew of Karl, the first Prince of Liechtenstein. In 1712, he succeeded his distant cousin Hans Adam I, as the Prince of Liechtenstein, even though he was not next in line. The actual heir was his uncle Anton Florian, who was not very popular among the family. Hans Adam therefore chose Josef Wenzel as his heir, but in 1718 the latter negotiated with Anton Florian and swapped the County of Vaduz and the Lordship of Schellenberg in exchange for the Dominion of Rumburk. He also married Anton Florian's daughter Anna Maria Antonie, who was Wenzel's cousin. A year later the two dominions were united into the new Principality of Liechtenstein, headed by Anton Florian. Joseph Wenzel then enjoyed a long life of military successes. He was primarily a general and was a very successful campaigner. His first venture was in 1717, when he fought against the Ottoman Turks in the Austro Turkish War, alongside famed military commander Prince Eugene of Savoy. He also participated in the War of Polish succession, once again alongside Prince Eugene. In 1745, he was made Generalissimo in Italy and was victorious the following year at the Battle of Piacenza. In 1753 he was made General Chief Commander in Hungary. In one of the greatest achievements of his career, he reorganised the Habsburg artillery, partially financed out of his own pocket. He was the 698th Knight of the Order of the Golden Fleece in Austria. From 1735 to 1736, he was Imperial Envoy to Berlin and he was Imperial Ambassador to Paris between 1738 and 1741. In 1760, he escorted the future bride of Josef II to Vienna. In 1732, Prince Josef Johann Adam, son and heir of the aforesaid Anton Florian, died and was succeeded by his son Johann Nepomuk Karl. However, the new Prince was only eight years old at the time, so Wenzel was established as his regent and guardian until he came of age in 1745. Johann Nepomuk did not live long however, dying only three years later in 1748. With no surviving male issue, the Principality passed back to Wenzel. He then went on to rule Liechtenstein until his death in 1772. With no surviving issue, Liechtenstein went to his nephew Franz Josef I.
Мұра
Лихтенштейн князьдарының көп танылмағандарының бірі болғанымен, Йозеф Венцель I әскери жорықтарымен және өнерді қолдауымен еске алынады. 1995 жылы мұрагерлік принц Алоистің үлкен ұлы туғанда, Алоис оған осы князьдың құрметіне Йозеф Венцель деп ат қойды.
Though not one of the more well known Princes of Liechtenstein, Josef Wenzel I is still remembered for his military campaigns, as well as his patronage to the arts. When Hereditary Prince Alois's eldest son was born in 1995, Alois decided to name him Josef Wenzel after this Prince.
Неке және балалылық
1718 жылғы 19 сәуірде Йозеф Венцель өзінің туысы, Лихтенштейннің ханшайымы Анна Мария Антони (1699–1753) – Антон Флориан мен Элеонора Барбара фон Тунн мен Хогенштейннің қызына үйленді. Олардың бес баласы болды, барлығы да ерте жаста қайтыс болды: ханзада Филипп Антон (1719). Ханзада Филипп Антон (1720). Ханзада Филипп Эрнст (1722–1723). Ханшайым Мария Елизавета (1724). Ханшайым Мария Александра (1727).
On 19 April 1718 Josef Wenzel married his cousin, Princess Anna Maria Antonie of Liechtenstein (1699–1753), daughter of Anton Florian and Eleonore Barbara von Thun und Hohenstein, in 1718. They had five children, all of whom died in early childhood:
Prince Philipp Anton (1719). Prince Philipp Anton (1720). Prince Philipp Ernst (1722–1723). Princess Maria Elisabeth (1724). Princess Marie Alexandra (1727).