Шарль-Жозеф де Линь: Габсбург саяхатшысы, әскери қолбасшы және жазушы
Charles-Joseph, 7th Prince of Ligne
Шарль де Линь: Габсбург саяхатшысы, генералы, жазушы және интеллектуал (1735-1814). Әскери өмірбаяны, дипломатиялық миссиялары мен шығармалары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Габсбургтер Австриясының фельдмаршалы, жазушы және зиялы (1735–1814)
Habsburg Austrian field marshal, writer and intellectual (1735–1814)
Шарль Жозеф Ламорал, 7-ші де Линь принці француз тілінде; неміс тілінде Карл Жозеф Ламорал 7-ші Фюрст фон Линь (сондай-ақ Карл Фюрст фон Линь немесе Фюрст де Линь деп те аталады) (23 мамыр 1735 – 13 желтоқсан 1814) – фельдмаршал, жаяу әскер полкінің иесі, көп жазған жазушы, зиялы, де Линь әулетінің мүшесі. Ол Жеті жылдық соғыс кезінде бірнеше танымал шайқастарда майдан офицері ретінде шайқасты және Бавария мұрагерлігі соғысында қысқа мерзімге әскери қызметке қайта оралды. 1787 жылы ол Ұлы Екатеринаға маңызды дипломатиялық миссияны жүзеге асырды және 1789 жылы Белградта Осман империясына қарсы әскерлерге басшылық етті. 1770 жылдардан бастап ол көптеген еңбектерді жариялады. Бірінші коалиция соғысы кезінде Австриялық Нидерландтағы оның иеліктері Францияға өткеннен кейін ол Венада тұрды. Оның үш ұлы одан бұрын қайтыс болды, бірақ әйелі мен төрт қызы одан кейін де өмір сүрді. Оның немересі, 8-ші принц, Бельгия мемлекет қайраткері болды.
Charles Joseph Lamoral, 7th Prince de Ligne in French; in German Karl Joseph Lamoral 7. Fürst von Ligne (also known as Karl Fürst von Ligne or Fürst de Ligne): (23 May 1735 – 13 December 1814) was a field marshal, inhaber of an infantry regiment, prolific writer, intellectual, member of the princely family of Ligne. He fought as a field officer during several famous battles during the Seven Years' War and briefly returned to military duty in the War of the Bavarian Succession. He performed an important diplomatic mission to Catherine the Great in 1787 and led troops against the Ottoman Empire at Belgrade in 1789. Beginning in the 1770s, he authored an impressive volume of work. After his estates in the Austrian Netherlands were lost to France during the War of the First Coalition, he lived in Vienna. All three of his sons died before him, but his wife and four daughters all outlived him. His grandson, the 8th Prince, became a Belgian statesman.
Әскери қызмет
Принц Чарльз Жозеф де Линь Брюссельде, Австриялық Нидерландыда, фельдмаршал Клод Ламоралдың, Линьнің 6-шы принцінің және Людвиг Оттоның, 5-ші Сальм принцінің және оның әйелі Нассау-Хадамардың Альбертина ханшайымының қызы Элизабет Александрина Сальмның ұлы ретінде дүниеге келді. Австрия азаматы болғандықтан, ол ерте жасында император армиясына қабылданды. Жеті жылдық соғыста, әсіресе Бреслау, Лейтен, Хоккирх және Максен шайқастарында батылдығымен көзге түсті. Лейтендегі жас капитан болып, батальон полковниктері мен майорлары қаза тапқаннан кейін, 200 сарбаздың басшылығына ілігіп, оларды пруссиялық артиллерияның атысынан қорғап, жел тегірменінің жанына жеткізді; содан кейін Кенигсбергке шегінуге қатысты. Жеті жылдық соғыс кезінде де Линь 1757 жылы майор, 1758 жылы оберстлейтенант, ал 1759 жылы оберст (полковник) шеніне көтерілді. 1764 жылдың 23 сәуірінде генерал-майор, 1773 жылдың 1 мамырында фельдмаршал лейтенанты болып тағайындалды. 1772 жылы Алтын қой орденімен марапатталды. 1771 жылы №30 атты жаяу әскер полкінің иесі (Inhaber) болып тағайындалды, бұл Саксен-Гота-Альтенбургтың принці Вильгельм Карл Кристианның мұрагері еді. Ол император Иосиф II-нің жақын досы және кеңесшісі болды, сондай-ақ әкесінен қалған кең байлықтарына ие болып, Бавария мұрагерлік соғысы оны қайтадан активтік қызметке қайтарғанша, зор сән-салтанат пен игілікпен өмір сүрді. 1778 жылы де Линь тұтқынға алынған пруссиялық офицер Флеминг фон Хагенге әсер етті, оған тұтқындыққа алғандар оның сүйікті қыздары туралы сұрағанда, ол: «Мен қандай да бір нәрседен гөрі қылымымды жақсы көремін» деді. Ол австриялық офицерлердің осылай әскери кәсібіне адал болғанын қалады. Пруссияның Фридрих Ұлы Потсдамда бірнеше сарайлар мен басқа да ғимараттар салды, бірақ жақыннан қарағанда, оның сыртқы түрі нашар болды. Де Линь Фридрихтің Потсдамда жаңа нәрсе жасауға мүмкіндігі болғанын, бірақ «ол жеңістеріне жеткендей, соғысты, саясатты, халықты, қаржыны және өнеркәсіпті басқарғандай, ақыл-ойының күшімен Табиғатты өз еркіне бағындыра алатынына сенді. Бірақ Табиғат батырларды күлдіреді. Ол Сомерсет фермерін артық көреді». Бұл соғыс қысқа және оқиғасыз болды, содан кейін ханзада Англия, Германия, Италия, Швейцария және Францияға сапар шекті, әр елдегі сарайларға, лагерьлерге, салонға және философтар мен ғалымдардың білімді жиналыстарына өз өмірін арнады. Ол Фридрих Ұлына үлкен құрмет көрсетіп, тіпті Силезияны басып алғанын ақтауға дейін барды. Де Линь 1787 жылдың 8 қыркүйегінде фельдцейгмейстер (толық генерал) шеніне көтерілді. 1789 жылдың 12 қазанында Мария Тереза орденінің командирлік кресімен марапатталды. 1787 жылы ол Екатерина II-мен Ресейде болды және оны Қырымға сапарында сүйемелдеді. 1789 жылы Белградты қоршауға қатысты. Белградты қоршаудан кейін көп ұзамай, оны Бельгия революциялық қозғалысының басшылығына шақырды, онда оның ұлдарының бірі және көптеген туыстары белгілі болды, бірақ «қыста ешқашан көтеріліс жасамаймын» деп, әдептілікпен бас тартты. Иосифтің бүлікшілермен сөз байласып кеткеніне күдіктенгенімен, екі дос көп ұзамай ажыраспады, император қайтыс болғаннан кейін ханзада Венада қалды. 1791 жылы Эноның бас сот орындаушысы болып тағайындалды. Дипломатия саласына енгеннен кейін, Бельгиялық бүлікшілерге деген ықыласы оның алдындағы есікті жапты. 1792 жылы Францияның аннексиясы кезінде оның мүлігі тәркіленді. Ол өзінің Белоэль шатосын ешқашан қайта көрмеді, ол тәркіленді және 1792 жылы Венада тұрақты түрде қоныстанды. Оның Брабант иеліктері 1792-93 жылдары француздар тарапынан басылып алынды, ал оның үлкен ұлы Аргонндағы Ла-Круа-дю-Буада (1792 жылдың 14 қыркүйегінде) шайқаста қаза тапты. Оған сарайда құрметті қызмет берілді.
Prince Charles Joseph de Ligne was born in Brussels, Austrian Netherlands, the son of Field Marshal Claude Lamoral, 6th Prince of Ligne and Princess Elisabeth Alexandrina zu Salm, daughter of Ludwig Otto, 5th Prince zu Salm and his wife Princess Albertine of Nassau Hadamar. As an Austrian subject he entered the imperial army at an early age. He distinguished himself by his valor in the Seven Years' War, notably at Breslau, Leuthen, Hochkirch and Maxen. A young captain at Leuthen, he found himself suddenly in command of 200 men, the battalion colonels and majors having been killed, and led them to shelter from Prussian cannon fire beside a windmill; subsequently, he participated in the retreat to Königsburg. During the Seven Years' War, de Ligne was promoted major in 1757, Oberstleutnant in 1758, and Oberst (colonel) in 1759. He was named general major on 23 April 1764 and Feldmarschall Leutnant on 1 May 1773. He was awarded the Order of the Golden Fleece in 1772. He was appointed Inhaber (proprietor) of Infantry Regiment Nr. 30 in 1771, the successor to Prince William Carl Christian of Saxe Gotha Altenburg. He became the intimate friend and counselor of Emperor Joseph II, and, inheriting his father's vast estates, lived in the greatest splendor and luxury until the War of the Bavarian Succession brought him again into active service. In 1778, de Ligne was impressed by a captured Prussian officer Flemming von Hagen, who was asked about his girl friends by his captors and replied, "I love nothing more dearly than my sword". He wished that more Austrian officers were as serious about their military profession. King Frederick the Great of Prussia built a number of palaces and other buildings in Potsdam, but upon closer inspection, the place had a seedy appearance. de Ligne wrote that Frederick had a chance to do something new in Potsdam, but "he believed that he could bend Nature to his will by the force of his intellect, in the same way as he attained his victories, and managed war, politics, population, finances and industries. But Nature has a way of laughing at heroes. She prefers a Somerset farmer". This war was short and uneventful, and the prince then traveled in England, Germany, Italy, Switzerland and France, devoting himself impartially to the courts, the camps, the salons and the learned assemblies of philosophers and scientists in each country. He developed a great admiration for Frederick the Great, even to the point of justifying his seizure of Silesia. De Ligne was promoted to Feldzeugmeister (full general) on 8 September 1787. He earned the Commander's Cross of the Order of Maria Theresa on 12 October 1789. In 1787 he was with Catherine II in Russia and accompanied her in her journey to the Crimea. In 1789 he was present at the Siege of Belgrade. Shortly after the siege of Belgrade, he was invited to place himself at the head of the Belgian revolutionary movement, in which one of his sons and many of his relatives were prominent, but declined with great courtesy, saying that "he never revolted in the winter." Though suspected by Joseph of collusion with the rebels, the two friends were not long estranged, and after the death of the emperor the prince remained in Vienna. He was appointed Grand Bailiff of Hainaut in 1791. After entering diplomacy, his sympathy for the Belgian rebels closed the door to him. During the annexation by France in 1792, his property was confiscated. He never saw his Château de Beloeil again, which was sequestered, and settled permanently in Vienne in 1792. His Brabant estates were overrun by the French in 1792–93, and his eldest son killed in action at La Croix du Bois in the Argonne (14 September 1792). He was given an honorary command at court.
Кейінгі өмірі
Де Линье 1807 жылдың 13 маусымынан бастап өліміне дейін Трабантен өмір сақшысының (Қоралдағы мырзалар) және Хофбургвахе (Сарай күзеті) капитаны болып қызмет етті. 1808 жылдың 6 қыркүйегінде фельдмаршал дәрежесіне көтерілді. Ол мүлкін жоғалтқанына қарамастан, Чарльз Жозеф өмірінің соңғы жылдары салыстырмалы түрде жайлы өмір сүрді және өзін әдеби еңбекке арнады. Ол Вена конгресінің барысын "Конгресс жүрмейді, билейді" деген әйгілі сөзбен сипаттауға үлкерді. Ол – әлемдегі ең тартымды адамдардың бірі ретінде танылды. 79 жасында 1814 жылдың желтоқсанында Венада қайтыс болды және Каленберг зиратында жерленді. 1815 жылы 30-шы жаяу әскер полкінің меншігі Лавал Нугент фон Вестмитке берілді.
De Ligne served as captain of the Trabanten Life Guard (Gentlemen at Arms) and the Hofburgwache (Palace Bodyguard) from 13 June 1807 until his death. He received promotion to Feldmarschall on 6 September 1808. Despite the loss of his estates, Charles Joseph lived in comparative luxury in his later life, and devoted himself to his literary work. He lived long enough to characterize the proceedings of the Congress of Vienna with the famous mot: "Le Congrès ne marche pas, il danse." (The Congress does not march, it dances.) He has been described as one of the most charming men who ever lived. He died, aged 79, in Vienna in December 1814 and was buried at the Kahlenberg cemetery. In 1815, the proprietorship of Infantry Regiment Nr. 30 passed to Laval Nugent von Westmeath.