Кіріспе

Американдық джаз дауылпаңы (1945–1997)

Энтони Тиллмон Уильямс (12 желтоқсан 1945 – 23 ақпан 1997) – американдық джаз дауылпаңы. Уильямс алғаш рет Майлз Дэвистің «Екінші Ұлы Квинтетінің» құрамында танымал болды, ал кейін Дэвистің тобымен және өзінің «Тони Уильямс Lifetime» тобымен джаз фьюжн стилінің негізін қалаушы болды. 1970 жылы музыка сыншысы Роберт Кристагау оны «болжам бойынша әлемдегі ең жақсы дауылпаңшы» деп сипаттады. Уильямс 1986 жылы «Заманауи дауылпаңшылар залының» мүшесі атанды.

Өмір және мансап

Уильямс Чикаго, Иллинойс штатында дүниеге келді және Бостон, Массачусетс штатында өсті. Оның тегі африкалық, португалдық және қытайлық. 11 жасында ол барабаншы Алан Доусонмен сабақ алды, ал 13 жасында саксофонист Сэм Риверспен бірге кәсіби түрде ойнай бастады. Саксофонист Джеки Маклин Уильямсты 16 жасында жұмысқа алды. 17 жасында Уильямс Майлс Дэвистің құрамына қосылып, кейіннен Дэвистің екінші ұлы квинтеті деп аталды. Уильямс – топтың маңызды бөлігі болды, ал Дэвис өзінің автобиографиясында оны «топтың дыбысы айналасындағы орталық» деп атады. Оның ойнауы полиритмдер мен метрикалық модуляция арқылы джаздың ырғақтык бөлімінің рөлін қайта анықтауға көмектесті. Осы уақытта ол Blue Note лейблінде жетекші ретінде екі алғашқы альбомын жазды: Life Time (1964) және Spring (1965). Ол сондай-ақ лейбл үшін, Эрик Долфимен бірге Out to Lunch! және 1964 жылы Эндрю Хиллмен бірге Point of Departure сияқты классикалық туындыларды жазды. 1969 жылы Уильямс Джон Маклафлин гитарада және Ларри Янг органда ойнап, Tony Williams Lifetime тобын құрды. 1979 жылы Уильямс, Маклафлин және бас-гитарист Жако Пасториус Гавана джаз фестивалінде өнер көрсетті. 1985 жылы ол Blue Note лейбліне Foreign Intrigue альбомымен қайта оралды. Соңында Уильямс трубашы Уоллес Рони, саксофонист Билл Пирс, пианист Малгрю Миллер және бассист Айра Коулманмен бірге өзінің акустикалық квинтетін құрды. Квинтет 1986 жылдан 1992 жылға дейін Уильямстың композицияларын жазып, гастрольдік сапарлар жасады, нәтижесінде The Story of Neptune альбомы жарық көрді. Уильямс Джон Лайдонның (Sex Pistols тобының Джонни Роттені) жетекшілік еткен Public Image Limited тобымен бірге Album/Cassette/Compact Disc (1986, альбом атауы форматына қарай өзгерді) альбомында қонақ ретінде қатысты. 1997 жылдың 20 ақпанында Уильямс асқазан ауруынан зардап шегіп, Калифорния штатының Дейли-Сити қаласындағы Сетон медициналық орталығына түсті. Үш күннен кейін өт қабынына жасалған операциядан кейін жазылып жатқанда, ол жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 51 жаста болды.

Жеке өмір

1997 жылы қайтыс болғанға дейін Уильямс Сан-Франциско шығанағы аймағында өмір сүрді және оқытты. Оның соңғы жазбаларының бірі – Билл Ласвелл ұйымдастырған "Соңғы толқын" альбомы, оны Arcana триосы орындады.