Кіріспе

Паскаль бағдарламалау тілінің іске асырылуы

JRT Pascal (Джим Рассел Тайсон) – Паскаль бағдарламалау тілінің іске асырылған нұсқасы. Ол 1980-ші жылдардың басында CP/M операциялық жүйесінде қолжетімді болды.

Тарих

1970 жылдардың соңында микрокомпьютерлер үшін ең танымал Паскальдік жүйе UCSD Паскаль болды, көптеген адамдар оның бағасы жүздеген доллар тұратынын қымбат санады. UCSD Паскальдің бастапқы негізі – Паскальдің авторлары, Цюрихтегі ETH мекемесінен шыққан p машинасының компиляторы болды. JRT – Джим Рассел Тайсон жасаған Паскаль интерпретаторы, ол UCSD Паскальдің p кодынан өзге, өзіндік псевдокодына компиляциялайтын. 1980 жылдардың басында әртүрлі ұйымдар микрокомпьютерлерде UCSD Паскаль үшін компиляторлар жасады. UCSD-нің жасаушылары UCSD-ні интерпретатордан компиляцияланатын, түпкілікті жүйеге бір қадамда айналдыратын түпкілікті компиляторды жасап жатқанын хабарлады. JRT бірнеше ай бойы UCSD Паскальге қарағанда әлдеқайда арзан балама ретінде көп назар аударды. Бірақ бұл бір жылға жетпеді, себебі Borland Turbo Pascal сатуды бастады. Дегенмен, JRT өте маңызды болды, өйткені ол Паскальдік жүйе үшін төмен баға белгілеу үрдісін (кемінде) қалыптастырды. JRT жарнамаларында "толық CP/M Паскаль тек қана!" деп жазылған, сондай-ақ "Бұл біз сатқан жүйе!" делінген. Көп тапсырыстар келіп түскеннен кейін, оларды толық орындау мүмкін болмады. Джерри Пурнелл BYTE журналында Сара Смит тапсырыс бергеннен кейін сегіз ай өткен соң да бағдарламалық жасақтаманы алмағанын хабарлады. Соның салдарынан JRT Systems 18 қараша 1983 жылы 11-тарау бойынша банкротқа өтініш берді. Өнім 4-нұсқасына дейін жалғасты, ал Modula 2-мен бірге, Turbo Pascal шамамен бірдей бағада болмаса, табысты болуы мүмкін еді. Turbo Pascal – IDE және клиенттердің сұранысын қанағаттандыратын бизнес-модельге ие нағыз компилятор болды. Кейіннен JRT Ellis Computing компаниясымен "Nevada Pascal" деген атпен сатылды деген ақпарат бар.

Қабылдау

1983 жылдың мамырында Пурнелл JRT Pascal 2.0-ның "қасақана тасымалдана алмайтын диалект" екенін, қателерді өңдеуді сынап, тілге жаңа кіріп жатқандарға "одан аулақ болуды" кеңес берді. BYTE редакторы 1983 жылдың сәуірінде және 1984 жылдың қаңтарында JRT Pascal-дың кешігіп жеткізілуі туралы оқырмандардан көптеген шағымдар түскенін хабарлады. 1984 жылдың қаңтарында Пурнелл 3.0 нұсқасын "29,95 долларға тиімді" деп атады. Оның айтуынша, "бұл нарықтағы көптеген өнімдермен салыстырғанда арзан, ал құны сіз оны не үшін пайдаланбақ екеніңізге байланысты". Ол 3.0 нұсқасы "бұрынғы нұсқаларды мазалаған көптеген – барлығы емес, бірақ көптеген – қателерді жойғанын" және "компилятордың өзі арзан, сонымен қатар онымен бірге пайдалы құралдардың жиынтығын аласыз" деді. Дегенмен, Пурнелл оның "стандартты емес мүмкіндіктері" туралы ескертті және Смиттың тәжірибесіне, сондай-ақ "JRT Pascal-ға тапсырыс беріп, бірнеше ай бойы ештеңе алмаған оқырмандардан келген көптеген хаттарға" сүйене отырып, "жеткізілуін күтуге дайын болуыңыз керек" деп мәлімдеді. JRT-нің салдарынан Borland бастапқыда клиенттерді Turbo Pascal-ды жеткізіп беретініне көндіруде қиындықтарға тап болды. Брюс Ф. Вебстер 1985 жылдың тамызында JRT Pascal-ды журналда "сәтсіздік" деп сипаттады. Джефф Дантеман 1984 жылы PC Magazine журналында JRT Pascal-дың "өте нашар компилятор болғанын" айтты. "Паскаль тілінің анықтамасына үлкен зиян келтіргеннен басқа, ол менің CP/M 80 компьютерімді бірнеше рет тоқтатқан, қателерге толы ферма еді. Таңқаларлық емес, JRT Systems өткен жылдың соңында банкротқа ұшырады".