Кіріспе

Батыс Австралиядағы әсер қалдырған құрылым

Вудли – Батыс Австралиядағы ірі метеорит соқтығысқан жер (астроблема), оның орталығы Гаскойн аймағындағы Шарк шығанағының шығысында орналасқан Вудли станциясы. Артур Дж. Мори басқаратын Батыс Австралия геологиялық қызметі мен Австралия Ұлттық университетінің төрт ғалымы бұл жайтты 2000 жылғы 15 сәуірде жарияланған «Жер және планета ғылымдары туралы хабарламалар» журналында хабарлады.

Сипаттама

Құрылым бетте көрінбейді, сондықтан оның мөлшері белгісіз. Түпкілікті ашылу тобы 2000 жылы оның диаметрі 120 км-ге дейін болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Егер бұл дұрыс болса, бұл соққы құрылымы әлемдегі төртінші ірі расталған соққы құрылымы болар еді және диаметрі шамамен 100 км болатын болидті (астероид немесе комета) көрсетер еді. 2010 жылғы жаңа зерттеулер құрылымның 120 км немесе одан да үлкен болуы мүмкін екенін және оның комета немесе астероидтың соққысынан пайда болғанын ұсынады. Диаметрі 120 км шамасындағы орталық көтеріліс 1970 жылдардың соңында бұрғылау кезінде алғашқы рет кездестірілді; алайда оның соққы құрылымы ретіндегі маңыздылығы 1997 жылы гравитациялық зерттеулер кезінде ғана анықталды. Вудли соққысы оқиғасы, бастапқыда 2000 жылдардың басында 259 миллионнан 201 миллион жылға дейін (Яғни, Кейінгі Перм және Кейінгі Триас кезеңдері арасында) болған деп есептелген, қазір 364 ± 8 миллион жыл (Кейінгі Девон) деп саналады. Бұл уақыт шамамен 370 миллион жыл бұрын болған Кейінгі Девон жойылуымен сәйкес келеді. Осы уақытта Шығыс Уорбертон алабы сияқты басқа да ірі соққы оқиғаларының дәлелдері бар, сондықтан егер жойылу соққымен байланысты болса, бірнеше кратерлер қатысқан болуы мүмкін. Австралияда белгілі жиірмеден астам соққы құрылымдарының ішінде ең үлкендері Вудли, Акраман және Тукунука.