Метеориттер және соққы қатпарлары
-
Марстан келген метеориттер
Марс метеориті: Құрамы, түрлері (shergottites, nakhlites, chassignites) және Жерге түсуі. 277 марс тасы анықталды. Малидегі 14.5 кг тас туралы да білесіз бе?
-
1795 жылғы Уолд Ньютон метеоритінің құлауы
1795 ж. Йоркширде (Англия) құлаған Wold Cottage метеориті туралы мақала. Көрінген уақыты, құлау орны, әсері және куәгерлер туралы ақпарат.
-
4 Веста сияқты астероидтар және Жерге соқтығысу қаупі
Астероид 4 Вестаға ұқсас астероидтар (V типті астероидтар) – құрамы, орбитасы және Vesta астероидінен пайда болған болуы мүмкін фрагменттері туралы ақпарат.
-
Метеорлық жаңбырлар: Аспан денелерінің құбылысы
Метеорлық жауын – ғарыштан келетін шағын денелердің атмосфераға кіруінен туындайтын әдемі құбылыс. 900-нан астам жауын тіркелген, ең күштісі – Леонидтар.
-
Астероидтердің қаупін болдырмау жолдары
Астероидтердің Жерге соқтығысуынан қорғану әдістері: қауіпті денелерді ауыстыру, жою, зиянды салдарын болдырмау. Астрономиялық қауіптер туралы біліңіз.
-
Мезозой заманындағы Мексикадағы әсер кратері
Мексикадағы Чиксулуб кратері: динозаврлардың жоғалуына себеп болған метеорит соққысы. КТ-Pg шекарасы, иридий деңгейі, палеонтологтар пікірлері туралы ақпарат.
-
Антарктидада табылған Марс метеориты және өмір іздері
Антарктидада 1984 ж. табылған марс метеоритында бактериялардың іздері анықталды. Ғылыми дау тудырған бұл жаңалық астробиологияны дамытуға серпін берді.
-
Микрометеороидтар және микрометеориттер: Ғарыштық шаңның кішкентай бөлшектері
Микрометеороидтар – 1 граммнан аспайтын тас неметалл бөлшектері. Күн жүйесінің пайда болуына дейін сақталған, ғарышта кең таралған.
-
Кремний карбиді: қасиеттері, қолданылуы және тарихы
Кремний карбиді – өте қатты жартылай өткізгіш материал. Құрамы, қасиеттері, және астрономиядағы сирек кездесетін түрі туралы ақпарат.
-
Неміс физигі, математигі және музыканты Эрнст Хладни өмірі мен ғылыми еңбектері
Эрнст Хладни – неміс физигі, математигі және музыканты. Жаңғырыс, дыбыс жылдамдығы, метеориттерді зерттеумен аты шықты. Акустиканың негізін қалаушы!
-
Бавариядағы метеорит кратері және Нөрдлингер Риес аймағы
Бавариядағы (Германия) Нёрдлингер Рис – метеорит соққан кратер. Қала, географиясы, тарихы туралы ақпарат. Раэтия тайпасының иелігі болған.
-
Айдан келген метеориттер
Айдан келген метеориттер туралы мақала. Антктидада табылған Allan Hills 81005 және Yamato 791197 сияқты ай метеориттерінің құрамы мен тарихы.
-
Метеорит соққысынан пайдалған шыны дәншелер
Метеорит соққысынан пайдалған шыны тектілер: құрамы, қасиеттері, таралу аймақтары. Вулкандік шыныдан өзгешелігі, геологиялық маңызы туралы ақпарат.
-
Ғарыш заттарының химиялық құрамын зерттеу
Космохимия: ғарыштағы материяның химиялық құрамын зерттеу, метеориттер мен алғашқы күн жүйесінің химиялық процестері. Виктор Гольдшмидт жұмыстары.
-
Жаңа Зеландия жағалауындағы болжанған кратер және оның жоқтығы
Жаңа Зеландия жағалауындағы болжамды Махуика кратері: зерттеулер нәтижесі, геологиялық аномалиялар, шамамен 1443 ж. пайда болған болуы мүмкін.
-
Астероид соқтығысының климатқа әсері және "Батыс қанат" эпизоды
Жерге астероид соқтығысы салдарынан туындаған «мұздық қыс» құбылысы. Ауаға шаң мен күлдің көп мөлшерде таралуы, температураның төмендеуі, жаппай жоғалулар туралы ақпарат.
-
Чесапик шығанағының метеориттік кратері
Чэсапик шығанағындағы метеорит кратері: 35.5 млн жыл бұрын пайда болған, жақсы сақталған жер асты кратері. Геология, метеориттер, АҚШ.
-
Батыс Австралиядағы Беду геологиялық құрылымы және әсер кратері гипотезасы
Батыс Аустралиядағы Bedout жотасы: геологиялық құрылым, мұнай барлау нәтижелері, ықтимал метеорит кратері. Canning және Roebuck бассейндері.
-
Вальтер Альварес: Динозаврлардың жоғалуы мен әлем тарихының зерттеушісі
Уолтер Альварес – америкалық геолог, динозаврлардың астероид соқтығысынан қырылу теориясын әкесімен бірге жасаған. Ғылыми жетістіктері мен отбасы тарихы туралы біліңіз.
-
Дөңгелек түйіршіктерден тұратын тасты метеориттер классы
Көңіл бөліңіз: метеориттер – Құрамында тас, шаң және астероидтардың ерте кезеңдерінен қалған дәншіктерден тұратын хондриттер туралы маңызды ақпарат! 🚀🌍
-
Соққылы кварц: Ядролық сынақтар мен метеориттердің іздері
Шокты кварц: Ядролық сынақтар мен метеориттердің соққысынан пайдалатын, құрылымы өзгерген кварц минералы. Микроскопиялық өзгерістері бар.
-
7640 ж.б. дейінгі болдықтар гипотезасы және Холоцен құрып жойылуы
7640 ж.б.с. және 3150 ж.б.с. шамамен болған астероид соқтығысуы туралы теория. Холоцен құрлымдары, мифтер, мұз жадынамалары зерттелген.
-
Гебе астероиді және жерге құлайтын метеориттердің шығу тегі
Астероид Геба – 6-шы ашылған, H хондрит метеориттерінің (40% Жерге түсетін) анасы болуы мүмкін. Ашылу тарихы, символы туралы ақпарат.
-
Итокава астероидінің геологиялық ерекшеліктері мен судың болуы
Астероид Итокава: пішіні, беттік ерекшеліктері, құрамы. Хаябуса ғалымдарының зерттеулері, ғарыштық номенклатура. Төмен тығыздық, тас емес!
-
Швециядағы Сильян көлі және метеорит кратері
Швециядағы Сильян көлі: геологиялық құрылым, метеорит соққысынан пайда болған, тереңдігі, көлемі және жағасындағы Мора қаласы туралы ақпарат.
-
Солтүстік Канададағы метеорит кратері
Канаданың солтүстігіндегі Хаутон кратері: 31-32 млн жыл бұрын пайда болған, диаметрі шамамен 23 км. Палеозойлық тау жыныстарын ашып, жер қабатына әсер еткен.
-
Дэниел Баррингер: Метеор кратерінің ашылуы және зерттелуі
Дэниел Барринджер (1860-1929) – Аризонадағы метеорит кратерінің ашылуымен танымал американдық геолог. Кратер оның құрметіне аталған. Ғылыми мақалалар.
-
Оңтүстік Австралиядағы соққы кратері
Оңтүстік Австралиядағы Акраман кратері: ежелгі метеорит соққан жер, шашыраңқы тау жыныстары, соққылық кварц. Геологиялық зерттеулер мен тарихы.
-
Оклахома штатының Амес метеорит кратері
Оклахома штатындағы Ames кратері – мұнай және газ кен орындарымен байланысты АҚШ-тағы ең ірі метеорит кратерлерінің бірі. 1991 ж. табылды.
-
Бразилиядағы әсер кратері
Бразилиядағы Арaгуайнха кратері – Оңтүстік Америкадағы ең ірі метеорит соққан жер. 254.7 млн жыл бұрын пайда болған, Пермь-Триас жойылумен байланысты. 🌍☄️
-
Болтыш кратері: Украинадағы ежелгі метеорит соққысының зерттелуі
Украинадағы Болтыш кратері: диаметрі 24 км астероид соққысынан пайдалған жер. Орталық көтеріліс, шөгінділер және геологиялық зерттеулер туралы ақпарат.
-
Аргентинадағы метеориттер аймағы
Аргентинадағы Campo del Cielo метеориттері: темір метеориттерінің 26 кратері, 4-5 мың жыл бұрын пайда болған. Аборигендерге ертеден белгілі.
-
Канададағы Холлефорд метеорит кратері
Канададағы Холлефорд кратері: метеорит соқтығысының іздері. 1950ж. ашылған, геологиялық зерттеулермен расталған ежелгі кратер туралы ақпарат.
-
Эстониядағы Каали метеориттік кратерлері тобы
Каали кратерлері – Эстониядағы метеориттердің соққан жері. 1530-1450 ж.б.д. пайда болған, геологтардың зерттеулерімен анықталған 9 кратерден тұрады.
-
Кеурусселкя көлі: ежелгі кратер және радиоактивті ластану
Көрусселкя көлі (Финляндия): геологиялық құрылым, Чернобыльдің радиациялық ластануы және географиялық орны туралы ақпарат. Көлінің тереңдігі, ауданы сипатталады.
-
Лаппяярви: Метеориттік кратер көлі және Геопарк статусы
Ляппяярви көлі – Финляндиядағы метеорит соққан жерде пайдалған көл. 77 млн жыл бұрын пайда болған, геологиялық зерттеулерге және болашақ ландшафттарға көмектеседі.
-
Кентуккидегі метеорит кратері
Кентуккидегі метеорит кратері: Миддлсборо кратері – 5 км диаметрлі, Пермь кезеңінде пайда болған, Аппалач тауларында орналасқан астроблема.
-
Польшадағы метеорит кратерлерінің табиғи қорығы
Польшадағы Мораско метеорит табиғи қорығы – 7 метеорит кратері бар 55 гектарлық аумақ. Ең ірі кратердің диаметрі 100 метр, тереңдігі 11 метр.
-
Квебектің метеориттік кратері мен «Нунавиктің мөлдір көзі»
Канададағы уникалды кратер: Пингуалук көлі – Солтүстік Америкадағы ең терең, тұздылығы төмен, таза сулы көл. Геологиялық ажар, туризмге тартымды.
-
Пааселкя көлі: метеорлық кратер мен жергілікті аңыздар
Пааселкя көлі – Финляндиядағы ежелгі метеорит кратерінде пайда болған, тереңдігі 75м-ге жететін ерекше көл. Геологиялық зерттеулер мен магниттік аномалиялар анықталды.
-
Франциядагы астероид соққысының іздері
Франциядағы Rochechouart астероид соққысы құрылымы: геологиялық процестер, тау жыныстары, тарих және 1969 ж. ашылуы. Жаңа ақпарат!
-
Рок-Элм кратері: Ордовик кезеңіндегі метеорит соққысының іздері
Висконсин штатындағы Rock Elm кратері: 455-430 млн жыл бұрынғы метеорит соққысынан пайдалған, Ордовик кезеңіне жататын геологиялық құрылым. Метеориттер, кратерлер туралы ақпарат.
-
Намиб шөлінің Roter Kamm метеорит кратері
Намибиядағы метеорит кратері – Roter Kamm. Диаметрі 2.4 км, тереңдігі 120 м. Плиоцен дәуірінде (4.81 млн жыл бұрын) пайда болған. Геологиялық зерттеулер.
-
Саариjärви кратері: Финляндиядағығы көне метеорит соққысының іздері
Саариjärви – Финляндиядағы көлдің астындағы метеорит соққан жер. 1997 ж. анықталды, Fennoscandian қалқанындағы жалғыз құрылым.
-
Оңтүстік Африкадағы метеорит кратері: Тсваинг
Тваинг кратері – Оңтүстік Африкадағы ежелгі метеорит соққан жер. 220,000 жыл бұрын пайда болған, Гаутенг провинциясында орналасқан табиғат қорығы.
-
Жер шарындағы ең ірі метеориттік кратер
Жердегі ең үлкен метеориттік кратер – Вредефорт. 2 млрд жыл бұрын пайда болған, диаметрі 300 км-ге жетеді. Геологиялық зерттеулер, палеопротерозой дәуірі.
-
Батыс Австралиядағы метеорит кратері
Батыс Аустралиядағы Wolfe Creek кратері – жақсы сақталған метеорит соққан жер. Жасы 120 мың жылдан кем, Плейстоцен дәуірінде пайда болған. Ұлттық саябақ.
-
Батыс Австралиядағы метеорит соққысының іздері
Батыс Аустралиядағы метеорит соқтығысының ізі – Вудли. 120 км-ге дейінгі диаметрімен әлемдегі ірі кратерлердің бірі. Астроблем, геологиялық зерттеулер.
-
Сихотэ-Алин метеориты: 1947 жылғы құлау және зерттеулер
Сихотэ-Алин метеориты: 1947 жылғы Ресейдегі құлау, куәгерлер бақылаулары, ғалымдардың зерттеулері. Метеор орбитасы және астероид белдесі туралы ақпарат.
-
Уэабло Структурасы: Миссуридегі метеорит соққан жер
Вайблó шағыны – Миссуридегі метеорит соқтығысының ықтимал жері. 335-340 млн жыл бұрын пайда болған, 19 км шеңберлі құрылым геологтар анықтады.
-
Америка Орталық Батысының 38-параллель құрылымдары
Американың орталық аймағындағы 38-параллель құрылымдары – 300 млн жылдық метеориттік кратерлер мен жанартаулардың іздері. Геологиялық зерттеулер.
-
Марста табылған баскетбол көлеміндегі темір-никель метеориті
Марста табылған баскетбол көлеміндегі темір-никель метеориті. Opportunity роверімен 2005-те ашылған, бірінші планетаралық метеорит!
-
Лешательерит: Көбік тәрізді шыны және оның пайда болу жолдары
Лешательерит – кварц тобына жататын, кристалдық құрылымы жоқ кремний диоксидінен (SiO2) тұратын минералоид. Найзағайдан пайда болуы мүмкін.
-
Францияда табылған метеорит
Францияда табылған метеорит: Оргейль – 1864 ж. құрамында көміртегі, сутек, оттек бар сирек карбонатты хондрит. Зерттеулер нәтижесі маңызды!
-
Көміртекті хондриттер: Құрамы мен пайда болуы
Көмірлі хондриттер – ең алғашқы метеориттердің класы. Құрамында көміртегі көп (3% дейін), аминқышқылдары бар. Алленде, Мерчисон сияқты танымал түрлері бар.
-
Гренландиядан табылған алып темір метеориттері
Гренландиядағы үлкен темір метеорит: Saviksoah, әйел, иттің тарихы. Инуиттер құрал жасау үшін пайдаланған, викингтермен байланысы бар сирек металл.
-
Австралияда табылған Мурчисон метеориті
Австралияда табылған Мурчисон метеориті – 7 млрд жылдық ескі материалдарды қамтитын, органикалық қосылыстарға бай көміртектегі хондрит. Ғылыми зерттеулерге арналған.
-
Үндістан жағалауындағы Шива кратері: Көтеріліс-Кешен шекарасындағы әсердің ықтималдығы
Үндістан жағалауындағы Шива кратері: Крейт-палеоген жоғалуына себеп болуы мүмкін ме? Палеонтологтардың зерттеуі, даулы жаңқалар, геологиялық дәлелдер.
-
Атакситтер: Темір метеориттерінің құрылымдық класы
Атакситтер – темір метеориттердің құрылымдық класы, жоғары никель мөлшерімен ерекшеленеді. Түсініксіз құрылымға ие, Widmanstätten суреті жоқ. Никельдің көп болуына байланысты қалыптаспайды.
-
Метеорлар, метеориттер және метеороидтар ғылымы
Метеоритика ғылымы: метеорлар, метеориттер, метеороидтарды зерттеу. Космохимия, минералогиямен байланысты. Жерге түскен ғарыш денелері туралы біліңіз!
-
Ай тастары және Айдан келген метеориттер
Ай тастары: Айдан келген метеориттер, 370-тен астам үлгі табылды. Антарктида, Африка, Оман далаларындағы зерттеулер. Құны $2.5 млн-ға дейін жетеді.
-
Тас-темір метеориттері: Палласиттер класы
Палласит метеориті – сирек кездесетін тас-темір метеорит. Оливин кристалдары мен темір-никель қоспасынан тұрады. Күн жүйесінің қалыптасу кезеңіндегі планеталардың құрамы.
-
Крета-Палеоген жойылуына астероид соқтығысының себептігі
Крета-палеоген жойылу себебі: 66 млн жыл бұрын Мексикадағы Чиксулуб астероидінің соққысы. Динозаврлардың жойылуына байланысты Альварес гипотезасы.
-
Жердің ерте тарихындағы темір катастрофасы
Жердің ерте тарихындағы темір катастрофасы – планета ядросының қалыптасуы, металдардың ортаға жиналуы. Геологиялық процестер, Жердің құрамы, магма туралы ақпарат.
-
Ағаш сақиналарының құпиясы: ғалымның ізденістері
Ағаш сақиналары арқылы тарихты зерттеуші Майкл Бейли (1944-2023) 7400 жылдық хронология жасады. Климаттық өзгерістер, катастрофалар, кометалар туралы ашып жазды.
-
Невададағы ежелгі метеорит соқтығысысы
Невададағы 377-378 млн жыл бұрынғы метеорит соқтығысы. Палеогеография, тау жыныстары, жойылған түрлерге әсері талданды.
-
Эвкрит метеориті: 4 Веста астероидінен келген тас метеориттер
Евкриттер – астероид Вестадан келген тас метеориттер. Базальт құрамы, пироксен мен плагиоклаз минералдарынан тұрады. Химиялық құрамына қарай топталады.
-
Темір-никель қоспалы метеориттер туралы
Темір метеориттері: құрамы, пайда болуы, тарихы. Ерте замандағы темір көзі, планета ядроларынан шыққандығы, және танылуы жайлы ақпарат.
-
Жоғары темірлі H типі хондрит метеориттері
Метеориттердің H типі: ең көп кездесетін хондриттер, құрамында темір көп. Астроидтардан пайда болған, 6 Геба – басты болжам.
-
Жайлы хондриттер: Астероидтерден келген тас метеориттер класы
Жақсы сақталған тасты метеориттер: Обыкновенные хондриттер – метеориттердің ең көп таралған түрі (87%). Астероидтардан келгендігі болжанып, Жерге жеткен фрагменттері зерттеледі.
-
Калифорнияда табылған ең ірі метеорит – "Қарлы әйел" тасы
Калифорнияда табылған ең үлкен метеорит – "Қарлы әйел" метеориті. Темір, никель және басқа элементтерден тұрады. Барстоудегі Desert Discovery Center-де сақталады.
-
L типінің жалпы хондриттері: құрамы, пайда болуы және сипаттамасы
L хондрит метеориті – ең көп кездесетін типтердің бірі (35%). Темірдің төмен мөлшерімен, оливин құрамымен (Fa21-25%) сипатталады. Астероидтардан пайда болған.
-
Тасман жартастың табиғи шынысы
Тасман жағалауындағы Дарвин шынысы – метеорит соққан жерден пайдалған сирек кездесетін табиғи шыны. Құрамы, таралған аймағы туралы ақпарат.
-
Тағыш көлі метеориті
Тағыш көлі метеориті: 2000 ж. Канадада құлаған сирек тас метеорит. Құрамы, құлау орны, салмағы және атмосфераға кірген кездегі сипаттамасы туралы ақпарат.
-
Сахарадағы Кебира құрылымы және оның пайда болуы
Сахара шөліндегі Кебира кратері: 2007 ж. спутниктік суреттер арқылы ашылған, Египет-Ливия шекарасындағы үлкен, екі сақиналы метеориттік кратер.
-
Боливиядағы ықтимал метеорит кратері
Боливиядағы Iturralde кратері: Амазония орманындағы географиялық құрылым, метеорит жарылысынан пайда болған болуы мүмкін. Зерттеулер, геология, ғылым.
-
Қайдун метеориті: Марс серігі Фобостан болған болуы мүмкіншілігі
Кайдун метеориті: 1980 ж. Йеменде құлаған, марс серігі Фобостан шыққан деген болжам бар. Құрамында сирек минералдар, CR2 карбонатты хондриттер кездеседі.
-
Фуқан метеориті: Оливин кристалдарының сирек кездесетін түрі
Фукан метеориті – Қытайдың Фукан тауларынан табылған сирек pallasite метеориті. 4.5 млрд жыл бұрын пайда болған, құрамында оливин кристалдары бар.
-
Сирек кездесетін Георгия тектіті
Жоржияит – АҚШ-тың Джорджия штатында ғана кездесетін сирек тектит. 35 млн жыл бұрынғы метеорит соққысынан пайда болған, көгіл-жасыл түсті, құрамы ерекше.
-
Космос кеңістігіндегі әсер етулер
Астрономиялық әсерге ұшырау – ғарыш кеңістігіндегі кең таралған құбылыс. Ай, Меркурий сияқты атмосферасы жоқ денелердің беттік қабаттарына әсер етеді. 🚀🌕
-
Australasian strewnfield
-
Wilkes Land crater
-
Nakhla meteorite
-
Sirente crater