Кіріспе
Логикалық бомба – белгілі бір шарттар орындалған кезде зиянды функцияны іске қосатын, бағдарламалық жүйеге қасақана енгізілген код. Мысалы, бағдарламашы егер компаниядан босатылса, файлдарды жоюды бастайтын кодты (мысалы, жалақы базасының триггерін) жасыра алады. Вирустар мен құрттар сияқты зиянды бағдарламалық құралдарда көбінесе белгілі бір уақытта немесе басқа да шарттар орындалғанда белгілі бір зиянды кодты іске қосатын логикалық бомбалар кездеседі. Бұл техниканы вирус немесе құрт пайдаланып, олар байқаусыз таралу үшін пайдалана алады. Кейбір вирустар нақты күндері, мысалы, 13-ші жұма күні немесе 1 сәуір күні өздерінің жүйелеріне шабуыл жасайды. Белгілі бір күндері қосылатын трояндық және басқа да компьютерлік вирустар көбінесе "уақыт бомбалары" деп аталады. Логикалық бомба деп есептелуі үшін, зиянды код пайдалы емес болуы керек және бағдарламалық құралды пайдаланушыға белгісіз болуы тиіс. Мысалы, белгілі бір уақыттан кейін қандай да бір мүмкіндікті өшіретін сынақ бағдарламалары әдетте логикалық бомбалар деп қарастырылмайды.
A logic bomb is a piece of code intentionally inserted into a software system that will set off a malicious function when specified conditions are met. For example, a programmer may hide a piece of code that starts deleting files (such as a salary database trigger), should they ever be terminated from the company. Software that is inherently malicious, such as viruses and worms, often contain logic bombs that execute a certain payload at a pre defined time or when some other condition is met. This technique can be used by a virus or worm to gain momentum and spread before being noticed. Some viruses attack their host systems on specific dates, such as Friday the 13th or April Fools' Day. Trojans and other computer viruses that activate on certain dates are often called "time bombs". To be considered a logic bomb, the payload should be unwanted and unknown to the user of the software. As an example, trial programs with code that disables certain functionality after a set time are not normally regarded as logic bombs.
Жетістік
2006 жылдың маусым айында UBS компаниясының жүйелік әкімшісі Роджер Дуронио компанияның компьютерлік желісіне зиян келтіру үшін логикалық бомба қолданғаны және логикалық бомбаны іске қосу арқылы компания акцияларының құнын төмендету жоспарының сәтсіздігі үшін бағалы қағаздармен алаяқтық жасағаны үшін айыпталды. Кейін Дуронио кінәлі деп танылып, 8 жыл 1 айға бас бостандығынан айырылды, сондай-ақ UBS компаниясына 3,1 миллион доллар өтемақы төлеуге міндеттелді. 2013 жылдың 20 наурызында Оңтүстік Кореяға қарсы жасалған шабуыл кезінде логикалық бомба машиналарды жұмыссыз қалдырып, "кем дегенде үш банк пен екі медиа компанияның қатты дискілерін және бас жүктеу жазбаларын бір уақытта жойды". Symantec компаниясы бұл зиянды бағдарлама Linux жүйелерін де жоюға қабілетті компоненттерді қамтитынын хабарлады. 2019 жылдың 19 шілдесінде Siemens Corporation үшін жасаған бағдарламалық жасақтамасына логикалық бомбалар енгізгені үшін келісімшарт бойынша жұмыс істейтін Дэвид Тинли кінәсін мойындады. Бағдарлама белгілі бір уақыт өткен соң қасақана түрде істен шығу үшін жасалған, бұл компанияны оны жөндеу үшін оны жалдауға мәжбүр етті. Логикалық бомбалар екі жыл бойы анықталмады, бірақ ол қаладан кеткен кезде олар табылып, бағдарламасына әкімшілік парольді беруге мәжбүр болды. 2023 жылы зерттеушілер Newag пойыздарының кейбіреулеріне белгілі бір қашықтықтан кейін, техникалық қызмет көрсету кезінде немесе борттағы GPS олардың бәсекелестердің жөндеу шеберханаларында екенін растағанда әдейі бұзылу үшін жасырын бағдарлама енгізілгенін анықтады.
Сынақ
2000 жылдың ақпан айында Тони Сяотонг Ю, үлкен жюри алдында айыпталды, ол Deutsche Morgan Grenfell компаниясында бағдарламашы және бағалы қағаздар саудагері ретінде жұмыс істеген кезінде логикалық бомба орнатқаны үшін айыпталды. 1996 жылы орнатылған бомба 2000 жылдың 20 шілдесінде іске қосылуы тиіс еді, бірақ компанияның басқа бағдарламашылары оны тапты. Бомбаны жою және одан кейін тазалау бірнеше айға созылды. 2003 жылдың 2 қазанында Юнг Хсун Лин, сондай-ақ Энди Лин ретінде танылған, Medco Health Solutions Inc. компаниясының Нью-Джерси штатындағы Fair Lawn қаласындағы штаб-пәтеріндегі серверде кодты өзгертті, онда ол Unix әкімшісі ретінде жұмыс істеді, 2004 жылы туған күніне жарылатын логикалық бомба жасады. Бағдарламалау қатесіне байланысты ол жұмыс істемеді, сондықтан Лин қатесін түзетіп, келесі туған күніне іске қосылсын деп қайта орнатты, бірақ Medco компаниясының компьютерлік жүйелер әкімшісі оны іске қосылу күнінен бірнеше ай бұрын анықтап, өшірді. Лин кінәсін мойындап, федералды түрмеде 30 айға бас бостандығынан айырылды және 81,2 мың доллар өтемақы төледі. Бұл айыптама бойынша ең көп 10 жылға бас бостандығынан айыру және 250 000 АҚШ доллары көлемінде айыппұл салу қарастырылған. 2008 жылдың 29 қазанында американдық ипотекалық гигант Fannie Mae компаниясында логикалық бомба табылды. Бомбаны Fannie Mae компаниясының Мэриленд штатындағы Урбана қаласындағы кеңсесінде жұмыс істейтін IT-контрактшы Раджендрасинх Бабубхай Маквана орнатқан. Бомба 2009 жылдың 31 қаңтарында іске қосылуы тиіс еді және ол Fannie Mae компаниясының 4000 серверін жоюы мүмкін еді. Маквана 2008 жылдың 24 қазанында сағат 13:00 шамасында жұмыстан босатылып, желіге кіру құқығы алынбастан бұрын бомбаны орната алды. Макванаға 2009 жылдың 27 қаңтарында Мэриленд сотында компьютерге рұқсатсыз кіргені үшін айып тағылды, 2010 жылдың 4 қазанында айыпты деп танылып, 2010 жылдың 17 желтоқсанында 41 айға бас бостандығынан айырылды. 2009 жылдың қазан айында Дуглас Дучак АҚШ Көлік қауіпсіздігі басқармасының Колорадо-Спрингс операциялық орталығында (CSOC) деректерді талдаушы ретінде жұмысынан босатылды. Қадағалау камералары Дучактың ғимаратқа жұмыс уақытынан кейін кіргенін және АҚШ Маршалдарының деректерін сақтаған CSOC серверіне логикалық бомба жүктегенін көрсетті. 2011 жылдың қаңтар айында Дучак екі жылға бас бостандығынан айырылды, 60,587 доллар айыппұл төледі және үш жылға сынаққа жіберілді. Сотталу кезінде Дучак, оның адвокаты оқиға кезінде Дучактың әйелі екінші баласына жүкті болғанын атап өткен кезде, көзіне жас алып кешірім сұрады. Сот судьясы бұл логикалық бомбаны орнату "әйтпесе мінсіз жұмыс тарихындағы ерекше жағдай" екенін айтты.
Айтылған
Томас С. Рид 2004 жылы жариялаған "Абисс шегінде: Суық соғыстың куәсі" атты кітабында 1982 жылы Транссибір құбыр желісінде логикалық бомба арқылы саботаж жасалғанын мәлімдеді. Ридтің сөзінше, КГБ желісіндегі қызметкері, Сибирьдегі құбыр желісінде пайдалану үшін, канадалық фирмадан күрделі басқару жүйесінің және оның бағдарламалық қамтамасының жоспарларын ұрлаған. Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) Farewell ісіндегі құжаттар арқылы хабардар болып, компанияға саботаж мақсатында бағдарламаға логикалық бомба енгізуді тапсырды. Бұл оқиғаның рас екендігіне сын көтергендер бар, сондай-ақ бұл оқиғаның жалған болуы мүмкін деген хабарлар тарады.
Шығармашылық
"Moffett's Ghost" эпизодында, Airwolf телесериалының эпизодында, Хоук Airwolf-тің жасаушысы доктор Чарльз Генри Моффетт таймерге бағдарламалаған борттық компьютерді басқаруды жоғалтады. Активацияланғаннан кейін, Airwolf өзінің қашықтығында кез келген ұшақты жоюға дайын тұрады. Майкл Крайтонның "Юралық парк" кітабында компьютерлік техник Дэннис Недри парктің негізгі кодына бірнеше динозавр эмбрионын ұрлау үшін бүкіл аралдың қуатын (электр қоршауларын қоса алғанда) өшіретін объектіні енгізді. Логикалық бомба "Ақ қоян" деп аталды. Том Клэнсидің "Құрмет қарызы" кітабында әртүрлі қор нарығы компьютерлерінің кодына орнатылған логикалық бомба суреттеледі. Хью Джекманның "Swordfish" фильміндегі кейіпкері Стэнли Джобсон Қорғаныс министрлігінің желісіне кіргенде "логикалық бомбаны тұйық есіктен тастады" деп мәлімдейді. 2004 жылы "Battlestar Galactica" сериалының "Шашылған" эпизодында, Сайлондар қысқа уақытқа оларға қол жеткізгеннен кейін кеме компьютерлерінде логикалық бомба қалдырады. Кейіннен ол жүйеде апатқа ұқсас жағдайларға әкеп соғады. Том Клэнсидің "Splinter Cell" компьютерлік және консольдық видео ойынының ЦРУ деңгейінде логикалық бомба туралы әңгіме естіледі. "24" сериалының 3-ші маусымында Нина Майерс Джек Бауэрді өздері білмей CTU компьютер жүйесіндегі вирусты іске қосу үшін манипуляциялайды. Бұл жүйе белгілі бір телефон нөмірін қоңырау шалу арқылы іске қосылады. "Spooks" сериалының 6-маусымында, 8-бөлімінде Ялта ұйымы АҚШ қорғаныс желісіне орналастырылған логикалық бомбаны іске қосады. Ол ойынға код енгізу арқылы іске қосылады, ол логикалық бомбаның барлық спутниктерге вирусты көшіріп, оларды сөндіруіне себеп болады. "NCIS" 6-шы маусымының 2-ші бөлімінде Эбби мен МакГи логика туралы әңгімелеседі, бұл оларға белгілі бір файлдарға қол жеткізу үшін АҚШ әскери-теңіз кемесі компьютерлеріне логикалық бомба қолдану туралы идея береді. Бұл фильмде бомбаның өзі туралы егжей-тегжейлі айтылмаған. "Criminal Minds" сериалының 9-шы маусымында, 12-ші бөлімде ("The Black Queen") кодты бұза алмағандықтан, ақпаратты өшіруді бастаған командаға қарсы логикалық бомба қолданылады. "Mr. Robot" сериалының 2-ші маусымы, 5-ші бөлімі ("eps2.3 logic b0mb. hc"), Эллиот ФБР агенттерінің Android телефондарын және E Corp желісі мен қосымшаларын хакерлеу үшін логикалық бомбаны қолдану туралы айтады. "The Illuminae Files" сериясында Кэди Грант, Байрон Чжан және АЙДАН Линкольнның борттағы компьютеріне жіберу үшін логикалық бомба жазады. "Tom Clancy's Rainbow Six Siege" видео ойынында Доккаеби кейіпкері жау телефондарын басып тастап, алаңдатуды тудыратын логикалық бомбаны қолдануға қабілетті. "Electric Dreams" сериясының "Autofac" эпизодында логикалық бомба - бұл тек автономды ұшқыштар мен роботтармен басқарылатын және апокалиптикалық әлемдегі адам әрекеттерін шектейтін ұйымды жоюға арналған қару. 2022 жылы "The Batman" фильмінде детектив Гордонның ноутбугіне енгізілген флеш-диск логикалық бомбаны іске қосады, ол Гордонның электрондық пошта мекенжайынан Готэм қаласының түрлі газеттеріне айыптаушы дәлелдерді электронды пошта арқылы жібереді.