Кіріспе

Fender Jazzmaster - Fender Stratocaster-дің қымбат бауыры ретінде жасалған электр гитара. Алғаш рет 1958 жылы NAMM конвенциясында ұсынылған, бастапқыда джаз гитаристеріне арналған еді, бірақ 1960 жылдардың басында серф-рок гитаристері арасында кең танылды. Сыртқы түрі Fender Jaguar-ға ұқсас болғанымен, пикап дизайны, тарам өлшемі және басқару элементтері сияқты көптеген техникалық ерекшеліктерімен ерекшеленеді.

Даму

Jazzmaster-дің контурлы "офсетті белі" корпусы көптеген джаз және блюз орындаушыларының қалауынша, отырып гитара тарғанда қолайлы болу үшін жасалған. Толық ұзындықтағы тақтасы, тәуелсіз дыбыс және тембр реттегіштерімен "жетекші" және "ырғақты" схемаларын ауыстыру мүмкіндігі, "қозғалмалы тремоло" немесе қара боялған алюминийден жасалған қорғағыш тақтасы бар. Fender компаниясымен ұзақ жылдар бойы ынтымақтасқан Джордж Фуллертон 1957 жылғы Fiesta Red түсті өндіріске дейінгі корпустың иесі болды, сонымен қатар 1961 жылы вулканизацияланған резеңкеден жасалған ерекше және тәжірибелік тақтасымен жұптастырды – екі дана ғана жасалған деген мәлімет бар. 1959 жылдан бастап палисандр Fender-дің басқа модельдерінде стандартты тақта материалы ретінде қолданыла бастады. Бір бөліктен жасалған мойынның арт жағындағы штанга арнасын жабатын жаңғақтың "сырғақ жолағы" штанга жоғарыдан орнатылған жерде болмайды, ал палисандр тақтасы кейін жабыстырылған.

CBS дәуірі

Көптеген басқа Fender модельдеріндей, CBS-ге дейінгі модельдер мен CBS Fender-ді сатып алғаннан кейін жасалған модельдер арасында маңызды айырмашылықтар бар. CBS Fender-ді сатып алғаннан кейін енгізген өзгерістер көбінесе бірдей болды және Jazzmaster да осыдан ерекшеленбеді. 1958 жылдан 1959 жылдың ортасына дейін бір қабатты, анодталған (алюминийден жасалған) алтын пикгард стандартты болды, содан кейін төрт қабатты қоңыр "таяқша қабығы" пикгард қолданылды. 1958 жылдан 1962 жылдың ортасына дейін қалың, "тақташа" саусақ тақтасы қолданылды. 1962 жылдың ортасынан бастап, жұқарақ, "капталды" саусақ тақтасы қолданылды. 1970 жылдардың ортасында қысқа мерзімге клен саусақ тақтасы ұсынылды. 1965 жылы Jazzmaster фретбордына жиек қосылды. 1965 жылы саз балшықтан жасалған маркерлер перлоидқа ауыстырылды; 1966 жылы маркерлер перлоидты блоктармен алмастырылды. Клен саусақ тақтасымен жабдықталған Jazzmaster-лерде қара жиек және блоктар қолданылды. 21 лады бар иісті саусақ тақтасы. Бұл 1980 жылға дейін өзгеріссіз қалды. 1965 жылы Kluson тюнерлері Fender "F" тюнерлерімен ауыстырылды. Кейбір CBS Jazzmaster-лерде перлоидты түймелері бар Grover тюнерлері орнатылған. 1965 жылдан бастап үлкен "Fender" шрифтімен логотип қолданылды. 1967 жылы ол "Fender Jazzmaster" деген үлкен, қалың әріптермен жазылған қара CBS логотипімен ауыстырылды. 1958 жылдан 1967 жылға дейін аяқтау нитроцеллюлоза лагы болды, ал 1968 жылы полиэстерге ауыстырылды. Бас киім 1958 жылдан 1967 жылға дейін өзгеріссіз қалды. 1967 жылдың ортасында бас киім бастапқы Jazzmaster пішінінен Stratocaster-де қолданылған үлкен "CBS" стиліндегі бас киімге ауыстырылды. Сымдар 1968 жылы матадан пластикке ауыстырылды. 1965 жылы CBS сатып алғаннан кейін пикаптарды құймалау тұрақсыз болды. 1960 жылдардың ортасына қарай бір және екі бөліктен жасалған күл және алғыр корпустары үш және төрт бөліктен жасалған корпустармен толықтырылды. Jazzmaster Stratocaster-де қолданылған 3 бұрандалы мойынға өзгерилмеді. 1968 жылдан бастап, 1980 жылы модель тоқтағанға дейін, ол көбінесе өзгеріссіз қалды.

Ұстазылық тоқтап, қайта пайда болды

Сату көлемі жылдар бойы азайғаннан және аспаптар фабрика қалдықтарынан жиналғаннан кейін, Jazzmaster 1980 жылдың қыркүйегінде ресми түрде өндірілістен тоқтатылды, бірақ содан бері көптеген түрлерде және модификацияларда қайта шығарылды. Jazzmaster 1986 жылы Fender-дің жапондық зауытында 1962 жылғы модельдің қайта шығарылуы ретінде қайта ұсынылды, сонымен қатар 1966 жылғы модель де болды (блок кіріспелері және жиекшелерімен, бірақ CBS-ге дейінгі кішкентай басымен). American Vintage Reissue Series нұсқасы 1999 жылы, сондай-ақ 1962 жылғы модель негізінде ұсынылды. 2007 жылы Fender жұқа нитроцеллюлозалық қаптамасы бар 'жұқа терілі' Jazzmaster қайта шығарылымын жасады. 2012 жылы American Vintage Series жаңартылғанда, 1962 жылғы модель байланған мойын және қабықшалы тақтасы бар 1965 жылғы модельдің пайдасына тоқтатылды. Fender offset модельдерінің соңғы кездегі танымалдылығының артуын ескере отырып, Fender Jazzmaster ұсыныстарын жаңартты және қазіргі уақытта барлық баға диапазонында модельдер шығарады. Ең төменгі деңгейде Squier Affinity Series, Squier Vintage Modified Jazzmaster, Seymour Duncan жасаған кең бір орамды пикаптары бар дәстүрлі Jazzmaster, сондай-ақ көпірге жақын вибрато блогы, жаңартылған көпір және ыстық P90 пикаптары бар мексикалық Classic Player Series, AV65 пикаптары және дәстүрлі безендірілген Classic Lacquer Series, American Special және American Professional сериялары бар, олардың екеуі де ырғақ схемасынан бас тартып, бір схемалық орналасуды таңдайды.

Ықпал

Fender Jazzmaster-ді джаз гитарашылары арасында кең таралған қуыс корпусты гитараларға толық корпусты балама ретінде ұсынды. Телекастер мен Стратокастер басқа да танымал музыкалық жанрларда істегендей, Fender бәсекелес Gibson есебінен джаз гитарасында революция жасауға үміттенді. Jazzmaster өз мақсатты аудиториясы арасында кең таралмаса да, 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Оңтүстік Калифорнияда дамыған серф музыкасы мен инструменталды рок сахнасында ең табысқа жетті. Fender штаб-пәтері Оңтүстік Калифорнияда орналасқан, ал Лео Fender Jazzmaster-дің ізбасары Jaguar-ды жобалауда жергілікті музыканттардың пікірін және басшылығын белсенді түрде сұрады. Jazzmaster-лер, Jaguar-лар және олардың ұқсас үлгілері 1970 жылдары көбінесе "көне стильдес" сыртқы түрі мен дыбыстық ерекшеліктеріне байланысты музыканттар арасында сұраныстан қалды. 70-ші жылдардағы рок дыбысы "қалың" хамбакер тоны мен ұзақ сақтауды білдірді, сондықтан гитарашылар Gibson Les Paul-ға және оның көшірмелеріне көшті. Fender 1980 жылға дейін Jazzmaster-ді өнімдер тізімінде ұсынуын жалғастырды. Fender Jazzmaster-ді шығаруды тоқтатқан кезде, Television тобынан Том Верлейн мен Элвис Костелло гитараға жанкүйерлер қатарын құра бастады. Кейіннен олар американдық инди-рок сахнасымен бірікті.

Фендердің көшірмелері мен қайта шығарылғандары

Jazzmaster-дің көптеген бюджеттік көшірмелерін табуға болады, әсіресе 1960 және 1970 жылдардағыларын. Eko, Greco, Dillion, Univox, Epiphone, Yamaha, Framus, Teisco, Aria, Jansen, Harmony және National – бұл Jazzmaster рухында гитаралар шығарған брендтердің бірнешесі ғана, негізінен 1960 жылдардың серф-рок дыбысынан пайдалану үшін. Көптеген өндірушілер Jazzmaster-ден шабыттанды, бірақ оларды нарыққа шығармас бұрын дайын өнімдеріне маңызды өзгерістер енгізді. Шын пикаптармен жасалған шетелдік Jazzmaster-ге шабыттанған гитаралар сирек кездеседі, бірақ дерлік бірдей тремоло жүйелерінің мысалдары көбірек таралған. Дұрыс реттеу техникалары туралы пайдалы ақпарат кеңінен қолжетімді болғанға дейін, қазіргі заманғы көшірмелердің Jazzmaster-дің ерекше көпірін және тремоло жүйесін Stratocaster-ден алынған жинақпен ауыстыруы жиі кездесетін, бұл гитараның мінезін айтарлықтай өзгертіп, Stratocaster-ге үйренген музыканттар үшін оны ыңғайлырақ ететін. Бұл өзгерту 1990 жылдарғы жапондық Squier Vista Series Jagmaster гитарасында ең жақсы танымал. Көне көшірмелердің бағасы өсіп келеді, 10-15 жыл бұрын 100 доллардан кем бағамен сатылған гитаралар қазір 600-800 долларға дейін сатылуда. Содан бері Fender түпнұсқа Jazzmaster-дің нақты көпірі мен тремоло жинағымен жақсырақ көшірмелерін ұсынды. Danocaster, Nash, Bilt, Rhoney және Kauer сияқты жоғары сапалы Jazzmaster стиліндегі гитараларды шығаратын өндірушілер де бар.

1962 жылы American Vintage қайта шығарылған Jazzmaster

Америкада жасалған Jazzmasters 1980 жылдан 1999 жылға дейін стандартты өндірістен толығымен шығарылды. 1999 жылы Fender American Vintage Reissue (AVRI) сериясын екі офсеттік модельді қоса кеңейтті, олардың бірі – 1962 жылғы Jazzmaster-дың қайта шығарылымы. Қайта шығарылған модель негізінен 1962 жылғы түпнұсқа Jazzmaster-ға ұқсас болды, винтаждық стильдегі пикаптар, аппараттық бөліктер, алтын ішкі жағы бар қоңыр толекс корпусы және түрлі Custom Color түстерімен жабдықталған. Бұл желідегі Custom Color Jazzmasters-тың басы түсімен сәйкес келмеді, бұл 1960-шы жылдардағы түпнұсқа Custom Color Jazzmasters-тың айрықша белгісі болды. Алғашқыда модель Candy Apple Red және Sherwood Green Metallic сияқты көптеген Custom Color түстерінде ұсынылды. Дегенмен, модельдің өндірісі аяқталар кезде Fender тек үш түс ұсынды: қара, Olympic White және Three Color Sunburst. Түс таңдауларын тоқтатудан басқа, модель 1999 жылы енгізілгеннен бастап 2012 жылы өндірісі тоқтатылғанға дейін көбінесе өзгеріссіз қалды.

Американдық Vintage Thin Skin Jazzmasters қайта шығарылымы

2000 жылдардың соңында Fender компаниясы 1962 жылғы Jazzmaster гитарасының «Жұқа Терілер» (Thin Skins) деп аталатын шектеулі партиясын шығарды. Бұл модель стандартты AVRI Jazzmaster гитараларынан спецификациясы бойынша дерлік еш айырмашылығы жоқ болды, бірақ сыртқы жағынан ерекшеленді. Алайда, кейбіреулері, мысалы, Колорадо штатының Луисвилл қаласындағы Wildwood Guitars компаниясы, 7.25 радиустың орнына 9.5 дюймдік радиусқа ие «Жұқа Терілер» гитараларын ұсынды. Жақсартылған винтаждық ерекшеліктерге мойын пішіні, жұқарақ корпус, декальдар, түстер, пикаптар, тюнерлер және әртүрлі өндіріс техникалары кірді. Кейбір дилерлер, мысалы Wildwood, жеңіл салмақты корпусқа ие модельдерді де жарнамалады. 2010 жылдың қыркүйегінде Мексикалық Black Top Jazzmaster HS моделі таныстырылды. Бұл гитарада Duncan Designed бір орамды Jazzmaster мойын пикапы және ыстық винтаждық alnico humbucking бридж пикапы орнатылған, сонымен қатар ерекше ерекшеліктеріне қара түсті реттегіштер, құлыптау батырмасы жоқ Jazzmaster тремоло тіреуі және үш позициялы селектор кірді. Басқа да ерекшеліктеріне елік корпусы, 9.5 дюймдік радиусы бар клен мойны, розет ағашынан жасалған гриф, 21 орташа өлшемді лад, жылтыр полиэстерлік жабын және хромды аппараттық бөліктер кіреді. Jazzmaster Standard моделі Blacktop моделінен дамытылды. Standard моделінде екі орамды Blacktop humbucker пикаптары және Pau Ferro мойны қолданылды, олар көбінесе розет ағашы деп қате түсініледі. Бұл өзгерістерден басқа, Standard моделі алдыңғы Blacktop моделінің спецификацияларымен бірдей болды, соның ішінде орналасқан тіреуі де. Көптеген модернизациялық дизайндық өзгерістерге қарамастан, Standard моделінде винтаждық бридж орнатылған, ол тұрақсыздығы мен гулдеуі үшін ұзақ уақыттан бері сынға ұшырап келді. Бұл көптеген клиенттердің бриджді Mastery немесе Staytrem бридждерімен ауыстыруына себеп болды. 2018 жылы Player Jazzmaster моделі Standard моделін ығыстырды. Спецификациялар ұқсас болғанымен, мойын 22 ладқа дейін ұзартылды, пикап сақиналары қырғышпен бекітілетін ұстағыштармен ауыстырылды және humbucker пикаптары көбірек «винтаждық» дыбысқа ие модельдермен алмастырылды. Реттегіштер және басқа да пластикалық бөлшектер (қырғыштан басқа) қарадан ақ түске ауыстырылды.

АҚШ-тың Fender

2013 жылдың қаңтар айында Fender өзінің премиум Select сериясына Carved Maple Top Jazzmaster HH модельін қосты. Аспаптың корпусы алдер ағашынан жасалған, үстіне кеспе клен ағашы қойылған. Ол үш позициялы селектор, дыбыс деңгейін және тембрді реттегіштермен (push-pull S-1 қосқышы бар) басқарылатын жаңа Wide Range Special хамбакерлердің жұбымен, сондай-ақ Adjusto-Matic көпірі мен құйрық бөлігімен жабдықталған. Сонымен қатар, аспапта инновациялық "арнаға енгізілген" палисандр гриф бар, онда грифтің өзі клен мойнына орнатылған. 2016 жылы Fender "Limited Edition American Special Jazzmaster" шығарды, ол қарапайым басқару элементтерімен және дәстүрлі Jazzmaster тремоло/құйрық бөлігінің орнына Bigsby B50 тремоло/құйрық бөлігімен ерекшеленеді. Сондай-ақ, оның көпірінің түрі де өзгеше. 2018 жылдың қаңтар айында American Performer Jazzmaster таныстырылды, ол Yosemite пикаптарымен, Greasebucket тембр тізбегімен және винтаждық стильдегі Stratocaster тремоло көпірімен жабдықталған. Fender-дің 2017 жылғы "American Professional Series" сериясы Jazzmaster-дің жаңа нұсқасын қамтиды, ол 22 тар және биік ладтармен жабдықталған, сондай-ақ әртүрлі басқару элементтері мен V Mod пикаптарына ие. Fender-дің 2020 жылғы "American Ultra Series" сериясы American Ultra Jazzmaster моделін ұсынады, ол бірегей "Modern D" мойын профиліне және конустық мойын түйініне ие, бұл ең жоғары регистрге оңай қол жеткізуге мүмкіндік береді. 10" - 14" радиусы бар 21 орташа өлшемді ладтар жоғарғы ладтарда соло ойнауды жеңілдетеді, ал Ultra Noiseless Vintage пикаптары мен жаңа сымдау опциялары кең ауқымды тембрлерді қамтамасыз етеді. Басқа мүмкіндіктерге герметикалық құлыптағыш тюнерлер, хромды аппараттық бөліктер және сүйек астар жатады.

Қолтаңбалық басылымдар

2007 жылдың шілдесінде Fender J Mascis қолтаңбалық Jazzmaster-ді Dinosaur Jr тобының фронтменінің құрметіне шығарды. Бұл модель Adjust-o-matic көпірінен (Gibson Tune-o-matic көпірінің Fender нұсқасы) және ерекше күлгін жылтыр жабынынан басқа, бұрынғы Jazzmaster үлгілерімен ұқсас. Бір кезде ол бас киімдері сәйкес келетін жалғыз Jazzmaster үлгісі болды. Fender нұсқасы тоқтатылғаннан кейін Squier J Mascis Signature-ді антикалық ақ түсте, алтын анодталған алюминийден жасалған пикгардымен шығарды. Бұрын Жапонияда The Ventures тобынан Nokie Edwards-тың қолтаңбалық үлгісі ритмдік схемасыз шығарылған. 2008 жылдың сәуір айында Elvis Costello Jazzmaster таныстырылды, ол Corona зауытында жасалған екінші қолтаңбалық үлгі. Бұл Elvis Costello-ның 1960 жылдардағы Jazzmaster-ының 1977 жылғы дебюттік альбомы "My Aim is True" кезінде қолданған нұсқасының дәл көшірмесі. Бұл қолтаңбалық Jazzmaster гитарасы жаңғақтан боялған шыршадан жасалған корпусымен және Costello-ның "шпиондық фильм" дыбысы үшін өзгертілген тремоло көпірімен ерекшеленеді. 2009 жылдың маусым айында Fender Sonic Youth гитаристтері Ли Рэнальдо мен Thurston Moore-дың құрметіне Jazzmaster үлгілерін жариялады. Бұл үлгілер 2009 жылдың 1 шілдесінде шығарылды. Екі нұсқада да жақтан жаққа иірілетін пикап селекторы, қара бас киім және бір ғана дыбыс реттегіші бар. Айырмашылық пикаптарда, көпірде, түсте және дыбыс реттегішінің розеткаға қатысты орналасуында. Рэнальдоның аспабы Sapphire Blue түстес, екі Fender Wide Range хамбакер пикапы бар, олар Рэнальдоның тілегі бойынша өзгертілген және Mustang көпіріне ие. Мур нұсқасы Forest Green түстес, екі Seymour Duncan Antiquity II Jazzmaster сингл-койл пикапы және Tune-o-matic көпіріне ие. 2011 жылдың қазанында Fender Squier J Mascis қолтаңбалық Jazzmaster-ді алтын анодталған алюминийден жасалған пикгардымен ұсынды, онда J Mascis-тен арнайы талаптар болды, соның ішінде сәл жылырақ "P90" дыбысы, жылдам атлас жабынған мойын және қозғалмайтын көпір. 2014 жылғы NAMM көрмесінде Fender Slipknot және бұрынғы Stone Sour гитарисі Jim Root-тың ұсынысы бойынша Jim Root Signature Jazzmaster-ді таныстырды. Гитара аты Jazzmaster болғанымен, оның пішінінен басқа, Jazzmaster-дың стандартты бөлшектері жоқ. Оның орнына, жоғары қуатты EMG 60 және 81 хамбакерлері, қара сатинмен жабылған магони корпусы, үш позициялы пикап селекторы бар бір дыбыс реттегіші, Stratocaster стиліндегі қатты құйрықты корпус көпірінен өтетін, құлыпталатын тюнерлер, күрделі радиус ебендес тақтасы, контурлы мойын және дәстүрлі контурлардың орнына квадрат корпус бар. 2020 жылдың 21 сәуірінде Fender Jim Root Jazzmaster V4-ті ұсынды, онда ақ тікбұрышты маркерлері бар байланған ебендес тақтасы, сатинды Поляр ақ түстегі жабын және EMG Jim Root қолтаңбалы Daemonum ашық катушкалы белсенді хамбакерлері бар. Сол NAMM көрмесінде Fender Queens Of The Stone Age гитаристі құрметіне Troy Van Leeuwen қолтаңбалық Jazzmaster-ді де таныстырды. TVL Jazzmaster 1960 жылдардың соңындағы Jazzmaster негізінде жасалған, мұражайлық перлоидты блок инкрустациялары, сәйкес бас киім, Mustang көпірі және роза ағашы саусақ тақтасы мен ақ "қалпақ" түймелері сияқты 1960 жылдардың соңындағы стильдік ерекшеліктерге ие. Бұл үлгі 2020 жылдың 25 тамызынан бастап мыс түсімен, клен саусақ тақтасымен, қара блок инкрустацияларымен және байлаумен де қолжетімді.

Ресурстар

Фендер: Алтын ғасыр 1946–1970, Мартин Келли, Терри Фостер, Пол Келли жазған. Лондон және Нью-Йорк: Касселл (2010)