Кіріспе

Fender бас гитарасының моделі Fender бас гитарасының моделі Fender Jazz Bass (көбінесе "J Bass" деп қысқартылады) – Лео Фендер жасаған электр бас гитарасының екінші моделі. Ол Precision Bass-тен дыбысының айырмашылығымен ерекшеленеді: оның тембрі ортаңғы және жоғары жиіліктерде жарқырап, байрақ, ал негізгі жиілікке көңіл аз бөлінеді. Корпусының пішіні де Precision Bass-тен өзгеше – Precision Bass корпусының төменгі бөлігі симметриялы, ол Telecaster және Stratocaster гитараларының үлгісімен жасалған, ал Jazz Bass корпусының төменгі бөлігі ығысқан, Jaguar және Jazzmaster гитараларының дизайнына ұқсас.

Тарих

Алғаш 1960 жылы Deluxe Model ретінде таныстырылды, ол Jazzmaster гитарасының дизайнынан элементтер алды. Fender компаниясы оның жаңаша жобаланған мойны Precision Bass-ке қарағанда тар және дөңгелек болғандықтан, оны Jazz Bass деп қайта атады, бұл джаз музыканттарына көбірек ұнайды деп ойлады. Jazz Bass екі бір катушкалы дыбыс қабылдағышпен жабдықталған, әрбір ішектің үстінде екі полюстің болуымен. Jazz Bass-тың мойны Precision Bass-ке қарағанда айтарлықтай тар, сонымен қатар сәл өзгеше, симметриясыз және контурлы дене пішініне ие (Fender жарнамасында "Белдің офсеттік контуры" деп аталады). Precision Bass бастапқыда Telecaster гитарасына ұқсас стильде жасалған, ал Jazz Bass стилі Jazzmaster гитарасынан шабыттанды, оның офсетті денесі мен мүсінделген жиектері басқа плитка тәрізді бас гитаралардан ерекшеленеді. Денеде әрбір дыбыс қабылдағышқа бір дыбыс реттегіші және жалпы дыбысты басқару үшін үшінші реттегіш орналасқан. Бұл жаңа мүмкіндікке қарамастан, 1962 жылға дейін көптеген үйілген реттегіштер жасалды. Бастапқы модельдердің тағы бір ерекшелігі – 1960 жылдан 1962 жылға дейін бас гитараларда болған "Серіппелі мата сөндіргіштері". Бұл құрылғылар гармониялық және созылған дыбыстарды басу үшін жасалған, олар көпір мен артқы дыбыс қабылдағыштың арасына бұралып бекітілген. Бұл сөндіргіштер үлкен жетістікке жетпеді және 1963 жылдан бастап Precision Bass қолданған арзан, қарапайым көбікті сөндіргіштермен ауыстырылды. Келесі жылдары, сөндіргіштерді қолдану біртіндеп азайды, соның салдарынан Precision және Jazz Bass модельдері көпір/құйрық жабынсыз шығарыла бастады. 1965 жылы CBS компаниясы Fender компанияларын сатып алған кезде аспапқа бірқатар косметикалық өзгерістер енгізілді. 1965-1966 жылдары Jazz Bass-қа роза ағашынан жасалған саусақ тақталары берілді, олар перлоидты нүктелермен безендірілген (алғашқы 1960 жылдардың ескі "балшық" стилін алмастырды), сонымен қатар овал пішіндес көйлек машиналары орнатылды. Блок пішіндес саусақ тақтасы және қосымша клен саусақ тақтасы 1966/67 жылдан кейін енгізілді. Бастапқыда, роза ағашынан жасалған мойынға жемшөп блогы/байлау, ал кленнен жасалған мойынға қара түсті мойын берілді. Fender 1973 жылдың ортасынан соңына дейін барлық мойындарға жемшөп блогына/байлауға ауысты. Fender сонымен қатар 1974 жылдың ортасынан соңына дейін үш бұрандалы мойынды "микро иілуді реттейтін" мойынға және "пуля" трасс таяқшасына ауыстырды, 1983 жылы стандартты төрт бұрандалы мойын бекітуге және нүкте тәрізді саусақ тақта белгілеріне оралғанға дейін. Сол жылы ақ дыбыс қабылдағыш қақпақтары мен дыбыс қабылдағыш қорғаушысы/бақылау тақтасы енгізілді. 1986 жылы Fender Жапонияда жасалған Fender Performer Bass-ты ұсынды, сонымен қатар микро tilt мойынтірегімен, Джон Пейдж жобалаған және Jazz Bass-тың элиталық нұсқасы болуы тиіс еді; алайда, радикалды стиль танымал болмады және өндіріс сол жылы тоқтатылды. Инструменттің дыбысына қатысты маңызды екі өзгеріс де 1970 жылдардың басында болды. 1960 жылдан 1970 жылдың соңына дейін Jazz Bass-тың екі дыбыс қабылдағышы бір-бірінен бөлек орналасты. Көптеген ойыншылар бұл өзгеріс көпірдің тонусына әсер еткенін айтады. Fender-дің өз айтуынша, бұл өзгеріс 1972 жылы болды. Алайда, Fender-дің өз тарихы анық дұрыс емес, өйткені 1970 жылдың соңында жасалған Jazz Bass-тың 4 дюймдік дыбыс қабылдағыш арақашықтығын пайдаланатын мысалдары бар. 3.6 дюйм және 4 дюйм аралық 1971 жылы жасалған Jazz Bass-тарда кездеседі, ал 1972 жылы жасалған бірнеше Jazz Bass-тар ескі 3.6 дюймдік аралықты пайдаланады. Шамамен сол уақытта Fender аспаптардың көпшілігі үшін күлді қолдана бастады. 70-жылдардың басына дейін, көптеген джаз бассы бассы ағашынан жасалған, бірақ олар таза немесе ("табиғи") бітірілген бассылардан басқа, күл әрқашан таңдалған ағаш болды. 70-жылдардың басында күл денелері жиі кездеседі, ал 1974 жылы күл денелері ерекшелік емес, ереже болды. Әдетте, күлдің тоны алдерден гөрі әлдеқайда жарық (және сәйкесінше, аз жылы) түстерді шығарады деп есептеледі. 1970 жылдардың ортасына қарай 4 дюймдік дыбыс қабылдағыш арақашықтығы мен жүкті күл денелерін клен пальтоларымен пайдалану 60-шы жылдардағы джаз бассыларына қарағанда айтарлықтай жарқын тонды шығаруға ықпал етті. 1989 жылдан 1994 жылдың ортасына дейін шығарылған American Standard Jazz Bass-терде үлкен дене пішіні, үлкен қолдау үшін камералы қалтаға орнатылған "қайырылған" мойын пластинасы және Precision Bass Plus-ке ұқсас 22 фрет мойын, стандартты винтаж стилімен жоғары жүктемелі көпір, екі бөлек дыбыс реттегіші және TBX тондық схемасы бар. Әдетте "Boner" Jazz Basses деп аталатын бұл ертедегі American Standard модельдері (ол кезеңде Fender-дің аға ҒЗИ инженері болған Джордж Бланда) 1994 жылы тоқтатылды және оны Fender Jazz Bass Plus-пен шатастыруға болмайды, ол 22 фрейттік мойын дизайнымен бірдей, бірақ басқа (кішірейтілген) дене стилі, Lace Sensor дыбыс қабылдағыштары, Schaller "Elite" дұрыстаушы көпір (төрт ішекті модельде) немесе Gotoh Hardware жоғары массалы көпір (бес ішекті модельде) және Фил Кубики жобалаған белсенді электрониканы пайдаланады. Fender Precision Bass Plus-тан айырмашылығы, ол қосымша клен мойынмен ұсынылған, Boner Jazz Bass тек роза ағашынан жасалған саусақ тақтасымен ұсынылды. Jazz Plus Bass төрт ішекті модельде алдер денесімен және қосымша табиғи күл денесімен (100 долларға қымбаттау), төрт ішекті модельде клен немесе роза ағашынан жасалған саусақ тақтасымен және бес ішекті модельде пау ферродан (роза ағашынан гөрі жарқырақ, бірақ ебендериден жылырақ экзотикалық қатты ағаштан) жасалған саусақ тақтасымен қол жетімді болды. Jazz Plus 1989 жылы (бес ішекті модель 1990 жылы шығарылды) дебют жасады, бірақ 1994 жылы тоқтатылды және келесі жылы USA Deluxe Series Jazz Bass-пен ауыстырылды. Американдық жасалған Jazz Bass-тардың 2003 жылдың ортасынан 2008 жылға дейін шығарылған нұсқаларында төрт батырмалы басқару элементі бар. "S 1 Switch" деп белгіленген бұл мүмкіндік дыбыс қабылдағыштарды стандартты, параллель қосылымда немесе батырманы бассаңыз, сериялық қосылымда жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Сериялық режимде екі дыбыс қабылдағыш бір құрылғы ретінде жұмыс істейді, бір дыбыс реттегішімен, бұл Jazz Bass-қа Precision Bass-қа ұқсас дыбыс береді. Екі дыбыс қабылдағыш магниттік поляризациясы мен электрлік фазасы бойынша бір-бірінен қарама-қарсы жасалған, осылайша бірге естілгенде гул жойылады - гул жойғыш әсері. Highway One Jazz Bass – 2003 жылы ұсынылған, орташа бағалы американдық бас, ол Leo Quan BadAss II көпірімен, ойықтары бар, Posiflex графит мойын тіреулерімен, 1970 жылдар стилімен және 2006 жылдан бері Greasebucket тондық схемасымен жабдықталған. 2008 жылы American Series модельдері жаңа American Standard желісімен ауыстырылды, ол 1994 жылы ұсынылған бірінші буын American Standard Series бас гитараларынан күрт өзгеше. 2008 жылғы American Standard Jazz Bass "American Series" дөңгелектелген жиегі бар мойынды, жоғары сапалы гайка және ладтармен, сонымен қатар винтаж дене радиусы бар таныс дөңгелектелген дене пішінін сақтап қалды, бірақ S 1 ауыстыру жүйесін жойды және жаңа жоғары массалы винтаж көпірін, Hipshot жеңіл винтаж стиліндегі көйлек машиналарын, бай және терең мойын түсін, жылтыр клен немесе роза ағашынан жасалған саусақ тақтасын және тегіс ойнау үшін матадан жасалған артқы жағын қосты. Ол сонымен қатар дененің дыбысын жақсартатын жұқарақ астарға ие. 2012 жылдың наурыз айында Fender American Standard Jazz Bass-ты (бес ішекті нұсқасын қоспағанда) Custom Shop 1960 жылдар Jazz Bass дыбыс қабылдағыштарымен жаңартты. Jazz Bass-тың 50 жылдығын тойлау үшін, алғаш 1960 жылы ұсынылған, Fender 2010 жылы 50th Anniversary Limited Edition Jazz Bass-ты шығарды. Бұл бас таңдалған алдер денесімен, Candy Apple Red нитроцеллюлоза лакпен жабылған және аспап тарихының әртүрлі кезеңдерінен алынған дизайн элементтерін қамтиды, соның ішінде 1960 жылдар лакпен жабылған, бастың логотипі, хромды көпір және дыбыс қабылдағыш қақпақтары, 1970 жылдарға тән бас бармағының тірегі және көпір дыбыс қабылдағышының орналасуы, қазіргі заманғы жоғары массалы көпір және Posiflex графит мойын тіреулері.

Дизайн ерекшеліктері

Jazz Bass, Precision Bass-қа қарағанда жарқын, жоғары жиілікті дыбысқа ие. Бұл оны slap ойнауға, сондай-ақ саусақпен ойнау стиліне өте қолайлы етеді. Осы жарқын дыбыстың себебі – сабының ұзындығы бойынша әртүрлі нүктелерде орналасқан екі пикап. Көпір пикапы жоғары жиілікті дыбыс береді, ал мойын пикапы дөңгелек дыбыс береді. Екі пикаптың да дыбыс деңгейін реттеу мүмкіндігі Precision Bass-қа қарағанда әртүрлі дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді. Пикаптар бір-бірінен RWRP (кері оралған, кері полярлы) принцип бойынша жасалған, сондықтан екі пикап толық дыбыспен болғанда барлық гул жойылады. Екі пикапты толық дыбыспен қосу классикалық, орта жиіліктерінен айырылған, "ырылдайтын" дыбысты тудырады, оны Маркус Миллер және Уилл Ли сияқты көптеген музыканттар slap bass ойнау үшін пайдаланады. Бұл дыбыс екі пикаптан келетін белгілі бір жиіліктердің фазасынан шығып, бір-бірін жоюынан және орта жиіліктерде "қуыс" пайда болуынан туындайды. Бұл Fender Stratocaster сияқты, екі түрлі пикаптың дыбыстарын біріктіргенде кейбір гитараларда болатын жағдайға ұқсас. Кейбір "Deluxe" Jazz Bass модельдерінде бір пассивті тонды басқару орнына белсенді алдын-ала күшейткіш (әдетте үш диапазонды теңдеуішпен) орналасқан; мұндай бастарда үш жеке теңдеуіш бар: бас және жоғары жиіліктер жиынтық потенциометрдің төменгі және жоғарғы бөліктерімен басқарылады, ал орта жиіліктер екінші потенциометрмен басқарылады. Олар 22 ладымен, перлоидты нүктелермен белгіленген ладтармен және кейбір модельдерде 18 вольттық қуат көзімен бірге келеді. 1995 жылы Fender Electric Bass желісін жаңарту аясында енгізілген Jazz Bass Deluxe, кейін American Deluxe Jazz Bass деп аталды. American Deluxe Jazz Bass (төрт, бес саптық, сол қолға арналған нұсқаларында қол жетімді) Билл Лоуренс жасаған екі самар кобальтты Noiseless Jazz Bass пикаптарымен жабдықталған. Fender 22 ладты мойынға арналған кішірейтілген корпус пен тоғыз бұрандалы тесігі бар пикгардты қайта жасады. 1995-1999 жылдар аралығында шығарылған American Deluxe модельдері бастапқыда Джон Сухр жасаған "бір полюсті" пикаптармен жабдықталған. Кейін олар Билл Тернер жасаған, никельмен қапталған (кейбір модельдерде алтынмен қапталған) полюстері бар екілік катушкалы керамикалық Noiseless пикаптарға ауыстырылды, бұл өзгеріс 2004 жылы Билл Лоуренс жасаған Самарий Кобальт сериясының пайда болуына дейін сақталды. Басқа да жақсартулар: корпус арқылы/үстіне жүктелетін көпір, Posiflex графитті мойынды қолдау таяқшалары, жылтыратылған лад жиектері, мұқият өңделген гайка және ладтар. Бес саптық нұсқалар 2002 жылдан бері 4+1 тюнерлік конфигурациямен және екі Hipshot саптық ағашымен жабдықталған. Асимметриялық бес бұрандалы мойын пластинасы және тегіс контурлы табан жоғарғы ладтарға оңай қол жеткізуге мүмкіндік береді. 2001 жылдың соңында American Deluxe Jazz Bass FMT & QMT енгізілген кезде перлоидты блок инкрустациясы бар байланған лад тақтасы қосылды, олардың үстінде жалынды немесе кеспекті клен және алтынмен қапталған аппараттық бөлшектер бар. Fender бұл модельдерді 2007 жылы тоқтатты. 2010 жылы American Deluxe Jazz Bass N3 қапталған катушкалы Noiseless Jazz Bass пикаптарымен, белсенді/пассивті ауыстырып-қосу коммутаторымен, CBS стилімен және 21 ладты құрама радиусты клен мойынтірекпен, роза ағашы немесе клен лад тақталарымен төртбұрышты блок инкрустациясымен жаңартылды. Басқа да ерекшеліктері: Hipshot vintage жеңіл салмақты тюнерлері, A және төменгі B саптары үшін "Strong Arm" саптарды ұстаушы бар және Fender's High Mass Vintage (HMV) көпірі. American Deluxe сериясы 2016 жылы тоқтатылды. 2016 жылы таныстырылған American Elite Jazz Bass құрама заманауи C-D мойын пішіні, төртінші буын дыбыссыз пикаптар, мойын рельефін оңай реттеу үшін "спрек дөңгелек" трасс-шоп жүйесі және жаңа асимметриялық мойын тұяғы бар. Ол құрама радиусты эбен (2017 жылдан бастап) немесе клен лад тақтасымен, 4 және 5 саптық нұсқалармен ұсынылады. Мексикалық Deluxe Active Jazz Bass американдық Deluxe модельдерінің көптеген ерекшеліктерін дәстүрлі Standard Jazz Bass корпусымен, винтаж стиліне тән аппараттық бөлшектермен, контурлы мойын тұяғымен және 12" радиусты 20 ладты роза ағашы немесе клен лад тақтасымен біріктіреді. Ол 4 және 5 саптық нұсқаларда келеді және екі қос катушкалы керамикалық Noiseless Jazz Bass пикаптарымен және белсенді/пассивті қосқышпен 18 В қуат көзімен (2016 жылғы жағдай бойынша) қуатты үш жолақты белсенді схемамен жабдықталады. Custom Classic моделі Fender Custom Shop-та жасалған. Бұл Custom Shop Jazz Bass американдық Vintage және американдық Deluxe серияларының аралас түрі болды. Құрамына ірілі-ұсақты сайланған ельдер немесе премиум-оша корпусы, C масштабты 34" клен мойынтірегі, байланбаған роза ағашы, пау ферро немесе клен лад тақтасы, үшбұрышты перлоидты блок инкрустациясы және 21 орташа лад кіреді. Төрт және бес саптық нұсқаларында барлық Custom Classic Jazz Bass модельдері екі рет оралған Noiseless Jazz Bass пикаптарымен, үш жолақты белсенді алдын-ала күшейткішпен, бес бұрандалы мойын пластинасымен, 18 В қуат көзімен және никельмен қапталған латуньды саптамалары бар Deluxe корпус арқылы/үстіне жүктелетін көпірмен жабдықталған. 2003 жылға дейін жасалған модельдер (бұрынғы American Classics) 1990-жылдардың ортасындағы American Deluxe бастарымен сыртқы түрінде бірдей болды, тек роза ағашы лад тақтасы және ақ блок инкрустациясы бар 22 ладты клен мойынынан басқа. Fender бес саптық нұсқаны 2009 жылы тоқтатты. Custom Classic төрт саптық Jazz Bass 2010 жылдан бастап Custom Active Jazz Bass деп аталды, Fender's High Mass Vintage (HMV) көпірі және 1960-жылдардың Jazz Bass "U" пішіндес мойынымен жабдықталды. Standard Jazz Bass моделі Энсенада, Калифорния штатындағы басқа Standard Series гитараларымен бірге жиналады және боялады (2018 жылы Player модельдерімен алмастырылды). 2008 жылдың 5 желтоқсанында Standard J Bass CBS дәуіріндегі стилдегі декальдермен, үш қабатты пергамент пикгардпен және роза ағашы немесе клен лад тақтасы бар боялған клен мойынымен жабдықталды (сондай-ақ роза ағашы лад тақтасы және 20 ақ лад маркерлері бар fretless нұсқасы да қол жетімді). Басқа да ерекшеліктері: екі қадамды биполярлы бір катушкалы пикаптар және қара бакелит басқару тұтқаларына оралу. 2003 жылға дейін жасалған модельдер қара Stratocaster басқару тұтқаларымен біршама уақыт келді. 1992 жылы енгізілген бес саптық нұсқа пау ферро немесе роза ағашы лад тақтасымен және Gotoh Mini машина бастарымен бес қатарлы тюнер конфигурациясымен келді (c. 2006), 2009 жылдан бастап боялған клен мойыны, қара роза ағашы лад тақтасы және Fender/Ping тюнерлерімен жаңартылды. 2017 жылы Fender Standard сериясын тоқтатуға дейін пау ферро лад тақталарына көшті. Барлық бес саптық Jazz Bass модельдері 1990 жылдан бері пау ферро лад тақтасымен келді (кейбір US Deluxe модельдері қарапайым клен мойынымен де қол жетімді болды). Fender 2006 жылдан бастап өздерінің 5 саптық бастарын роза ағашы немесе клен лад тақтасымен ұсынады, 2005 жылдың соңында пау ферро лад тақтасы опциясын тоқтатудан кейін. 2008 жылы Fender fretless және fretless Steve Bailey қол қойған модельдерін ұсынды, бұл олардың 9,5"-14" құрама радиусты эбен лад тақтасы бар алғашқы алты саптық Jazz Bass модельдері болды.

Фендер Ягуар бассы

2005 жылы Fender компаниясы Fender Jaguar Bass-ті ұсынды, 2008 жылдан бастап ол Hot Rod Red, Olympic White, Sunburst және Black түстерінде, үш қабатты ақ немесе тасбақа пішінді пикгардпен қолжетімді болды. Бұл – дәстүрлі Jazz Bass дизайнының бір түрі, ерекшелігі – тек бір бас дыбыс және тон реттегіші бар, бірақ пикаптарды таңдау, тізбекті/параллельді қосу және айналдыру қосқыштарымен екі жолақты активті күшейткішпен жабдықталған. Jaguar Bass Jazz Bass-тың жіңішке мойны, екі полюсті пикаптар, Jazzmaster/Jaguar корпусының дизайны және Jazz Bass-тың ерекше дыбысын сақтайды. 2008 жылдан бастап Jaguar Bass Olympic White және үш түсті Sunburst түстерінде, төрт қабатты қоңыр тасбақа қабықшасымен бірге шығарылады. Бұрын бұл түстер тек Жапония нарығында ғана қолжетімді болған. 2012 жылы Fender Pawn Shop Series гитаралар қатарына Reverse Jaguar Bass-ты қосты. Бұл арнайы үлгіде корпус бағыты өзгертілген, сондай-ақ ерекше дыбыс алу үшін хамбакер пикаптары да кері бұрылған. Fender Squier желісінде Jaguar Bass-тың бірнеше моделін ұсынады (және 2014 жылдан бері American Standard нұсқасын), көбінесе олар Precision / Jazz "P J" пикап конфигурациясымен жабдықталған.