Кіріспе

Ұлыбритания климаттық өзгерістерді зерттеу ұйымы

Климатты зерттеу бөлімі (CRU) Шығыс Англия университетінің құрамдас бөлігі болып табылады және табиғи және адамның қызметінен туындаған климаттық өзгерістерді зерттеумен айналысатын жетекші мекемелердің бірі. Шамамен отыз ғылыми қызметкер мен студенттен тұратын CRU климатты зерттеуде кеңінен қолданылатын көптеген деректер жиынтығын, оның ішінде климаттық жүйенің жай-күйін бақылауға пайдаланылатын жаһандық температура тізілімдерінің бірін, сондай-ақ статистикалық бағдарламалық қамтамасы мен климаттық модельдерді әзірлеуге үлкен үлес қосты.

Тарих

CRU 1972 жылы университеттің қоршаған орта ғылымдары мектебінің құрамында құрылды. Бөлiмнiң құрылуына метеорологиялық қызметтің бұрынғы бас директоры сэр Грэм Саттон, университет кеңесшiсi лорд Солли Цукермен және 1971 және 1972 жылдары қоршаған орта ғылымдары мектебiнiң декандары профессорлар Кит Клейтон мен Брайан Фаннел атқарған қолдау зор үлес қосты. Рокфеллер қоры да ерте меценаттардың бiрi болды, ал Вольфсон қоры 1986 жылы бөлiмге қазiргi ғимаратты сыйға бердi. Ұлыбритания үкiметi (Маргарет Тэтчер) 1980-шi жылдардың ортасында климатты зерттеулердi белсендi түрде қолдады. Лэмб және климатологтар қауымдастығының өкiлдерi жылдар бойы климат жүйесiнiң ондаған жылдардан ғасырларға дейiн, тiптi одан да ұзақ мерзiмде өте өзгермелi екенiн дәлелдеп келген. CRU-ның құрылуы Лэмб пен оның әрiптестерiне осы мәселеге назар аударуға және ақырында оны шешiмдi жеңiске жеткiзуге мүмкiндiк бердi. Питер Лисс 2009 жылдың желтоқсаны мен 2010 жылдың шiлдесi аралығындағы тергеу кезеңiнде бөлiмдiң мiндетін атқарушы директоры болды. 1984 жылы бөлiм Рик Мэзер жобалаған цилиндр пішiндi жаңа ғимаратқа көшiрiлдi. 2006 жылы бұл ғимарат алғашқы директорының құрметiне Хьюберт Лэмб ғимараты деп аталды.

Шикі метеорологиялық деректерді жариялау

CRU әлемнің көптеген көздерінен деректерді жинақтайды. 2009 жылдың тамызында оның директоры Фил Джонс Nature ғылыми журналына деректерді иелерінің келісімімен қоғамға ашық қолжетімді етуге жұмыс істеп жатқанын айтты, бірақ бұл бірнеше айға созылуы мүмкін екені және деректерді сатудан табыс көретін Ұлттық метеорологиялық ұйымдарынан наразылықтар күтілуде. Ол деректерді иелерінің рұқсатысыз бөлісуге болмады, себебі құпиялылық туралы келісімдер болды, оның ішінде Испания, Германия, Бахрейн және Норвегиядағы мекемелермен жасалған келісімдер деректерді академиялық мақсатта ғана пайдалануға шектеді. Кейбір жағдайларда келісімдер ауызша жасалған, ал жазбаша келісімдердің бір бөлігі көшу кезінде жоғалып кеткен. Осыған қарамастан, CRU-ға ақпарат алу туралы заң бойынша бөлімнің ғалымдары пайдаланған деректерді беру үшін көптеген өтініштер келіп түсті. Nature журналы 2009 жылдың шілдесінде бес күн ішінде Стивен МакИнтайр және оның Climate Audit блогымен байланысты адамдардан 58 ақпарат алу сұранысы түскенін хабарлады, олар бастапқы климаттық деректерге немесе оларды пайдалану туралы ақпаратқа қол жеткізуді сұрады. 2011 жылдың басында Метеорологиялық қызмет және АҚШ-тың Ғылыми тарихи климатологиялық желісі көптеген метеорологиялық станциялардың бастапқы деректерін жариялады, бірақ дерек иелерінің шамамен үштен екісі CRU-дың келісім туралы өтініштеріне жауап бермеді, ал Польша және Тринидад пен Тобаго келісімге келуден бас тартты. Университет басқа зерттеушімен бөліскен деректерді беру туралы екі FOIA сұранысын қабылдамады, ал өтініш берушілер бұл шешімге Ақпарат комиссары кеңсесіне (ICO) шағымданды. 2011 жылғы 23 маусымда жарияланған шешімінде ICO метеорологиялық ұйымдардың тілегіне қарамастан, CRU-ға қалған шикі деректерді жариялауды міндеттеді. Бұл шешім Тринидад пен Тобагодан алынған деректерді қамтыды, бірақ Польшаны қамтымады. Шикі деректерді жариялау 2011 жылдың 27 шілдесіне дейін аяқталды.

CRU электрондық поштасын пайдалану туралы дау

2009 жылдың қарашасында хакерлер CRU пайдаланатын серверге кіріп, көптеген деректерді ұрлап, 1000-нан астам электрондық хатты және 2000-нан астам басқа құжатты онлайн жариялады. Климаттың өзгеруін жоққа шығаратын кейбір блогерлер, соның ішінде, бұл жарияланған электрондық хаттардың бірқатарында ғалымдардың деректерді манипуляциялау және қарсы пікір білдіретін ғалымдарды рецензиялаудан шеттету үшін құпия сөз байласқандығы туралы теорияларын қолдайтын дәлелдер бар екенін жалған түрде мәлімдеді. Бұл дау "Климаткейт" деп аталды. Бұл айыптаулар бойынша жүргізілген тәуелсіз қоғамдық тергеулер алаяқтық немесе ғылыми арамдық туралы ешқандай дәлел таппады. Мьюр Расселлдің баяндамасы ғалымдарды ақтап, бірақ "CRU ғалымдары мен UEA тарапынан тиісті деңгейде ашықтық танытудың тұрақты үлгісі байқалды" деген қорытынды жасады. Адам қызметінің нәтижесінде жаһандық жылыну орын алып жатыр деген ғылыми консенсус өзгеріссіз қалды. 2011 жылы тәуелсіз Беркли Жер беті температурасы тобының температуралық деректерді жаңа талдауы, олардың көпшілігі CRU деректерді манипуляциялаған болуы мүмкін деп бұрын ашық мәлімдеген болатын, "бұл зерттеулер мұқият жүргізілді және климаттың өзгеруіне күмәнмен қарағандардың анықтаған әлеуетті бұрмалаулары олардың қорытындыларына елеулі әсер етпеді" деген қорытындыға келді.