Кіріспе

Элтон Тайрон Брэнд – американдық баскетболшы (1979 жылы туған). 1979 жылдың 11 наурызында дүниеге келген. Колледж баскетбол командасында ойнағаннан кейін, 1999 жылғы НБА драфтында «Чикаго Буллс» командасы оны бірінші нөмірмен таңдады, содан кейін «Филадельфия 76ers», «Лос-Анджелес Клиперс», «Даллас Маверикс» және «Атланта Хоукс» командаларында өнер көрсетті. Ол екі рет NBA All-Star атанды және 2006 жылы All-NBA екінші командасының құрамына енді.

Жоғары мектеп мансабы

Брэнд Пикскилл орта мектебінде оқыды, онда ол бірден негізгі баскетбол құрамасына қосылды. Ол әр ойында орташа есеппен 40 ұпай және 20 допты қайтаруды (ребоунд) көрсетті, болашақ НБА ойыншылары Ламар Одом және Рон Артестпен бірге AAU баскетбол ойнады. Соңғы курсында ол тұрақты түрде елдегі үздік мектеп баскетболшыларының қатарында болды және «Нью-Йорк штатының үздік баскетболшысы» атағын иеленді. Осымен қатар, ол Пикскиллде халыққа жақын, сүйікті тұлғаға айналды, командасына екі штаттық чемпионатты жеңуге көмектесті. Сәтті мектеп карьерасынан кейін көптеген университеттер оны шақырып алды, сонда Брэнд Шейн Баттье сияқты басқа да дарынды мектеп түлектерімен бірге Дьюк университетіне түсуге шешім қабылдады.

Колледж мансабы

Екінші курста Брэнд Дьюк командасының ішкі ойындағы басым тұлғасы болды, бұл команда соңғы NCAA тарихындағы ең талантты командалардың бірі деп есептеледі. "Көк шайтанды" "Финал төрттігінің" чемпионатына жетекшілік етіп, Коннектикут Хаскилерінен күтпеген жеңіліс тапқаннан кейін Брэнд бірауыздан "Жылдың үздік ойыншысы" атанды. Ол осыдан кейін екінші курсын аяқтаған соң Дьюк университетінен кетуге шешім қабылдады және 1999 жылғы НБА драфтына қатысты. Брэнд, екінші курс студенті Уильям Эйвери және бірінші курс студенті Кори Маггетти Майк Крыжевскидің басшылығымен драфтқа ерте қатысып, Дьюкте толық төрт жыл ойнамаған алғашқы үш ойыншы болды.

Чикаго Буллс (1999-2001)

1999 жылғы 30 маусымда Брэндті Чикаго Буллс 1999 жылғы НБА драфтында бірінші таңдау ретінде таңдады. 19 қарашада Брэнд мансабының тоғызыншы ойынында 29 ұпай жинап, 17 ребоундты ұстап алды және 4 шабуылды бұғаттап, Лос-Анджелес Лейкерске 103:95 есебімен жеңіліске ұшырады. Кейін ол All-Star Weekend-те Rookie Challenge-тің ең құнды ойыншысы атанды. Ол маусымды ойын сайын 20,1 ұпай және 10 ребоундпен аяқтады, ал Хьюстон Рокетс командасының ойыншысы Стив Фрэнсиспен бірге НБА жыл жаңашылы атағын бөлісті. Жеке жетістіктеріне қарамастан, Брэнд пен "Буллс" командасы лигадағы екінші нашар нәтижемен – 17:65 есебімен аяқтады. 2000–01 маусымының көп бөлігінде Брэнд болашақ Чикаго династиясының негізгі тірегі деп есептелді. 31 желтоқсанда Брэнд Нью-Джерси Нетс командасына қарсы өткен ойында 86:75 есебімен жеңіске жетіп, 31 ұпай жинап, 16 ребоундты ұстады. Брэнд ойын сайын 20,1 ұпай және 10,1 ребоунд жинады; оның ойын сайын 3,9 шабуылдық ребоунд көрсеткіші НБА-да екінші орында тұрды. Бірақ команда ретінде "Буллс" тағы да қиындыққа тап болып, 15:67 есебімен аяқтады.

Лос-Анджелес Клиперс (2001-2008 жылдар)

Буллз сапында екі сәтті маусымнан кейін Брэнд 2001 жылғы маусымда Брайан Скиннер және Тайсон Чандлердің құқықтары үшін Лос-Анджелес Клиперске ауыстырылды. 2002 жылы Брэнд 1994 жылы Дэнни Мэннингтен кейін All-Star ойынына шақырылған алғашқы "Клипперс" ойыншысы болды. 2003 жылы Брэнд шектеусіз агент мәртебесіне ие болғанда, "Майами Хит" оған алты жылға 82 миллион долларлық ұсыныс жасады. Команда иесі Дональд Стерлинг бұрын-соңды болмаған қадам жасап, "Майамидің" ұсынысын қабылдады және Брэндті сапында қалдыруға қол жеткізді. Осыған дейін Стерлингтің бекіткен ең ірі келісімі 1998 жылы Эрик Пиатковскиге жасалған бес жылдық 15 миллион долларлық келісімшарт болды. Стерлинг Брэндке бір жыл бұрын келісімшартты ұзартудан бас тартып, ол максималды сомадан кемін қабылдауға дайын болған кезде. 2006 жылғы НБА маусымында Брэнд кәсіби өрлеуді бастан кешірді. Ол ойынға ұпай (24.7) және алаңнан гол соғу пайызы (52.7) бойынша жаңа мансаптық рекордтарды көрсетті, сонымен қатар "Клипперсті" 47–35 есебімен команда тарихындағы ең жақсы көрсеткішке жеткізді, бұл Батыс конференциясындағы алтыншы орынға ие болуға жеткілікті болды. Брэнд 2006 жылғы НБА All-Star ойынына шақырылды және 2006 жылғы НБА үздік ойыншысының негізгі үміткері саналды. Брэнд команданы 1976 жылдан бері алғаш рет плей-офф сериясында жеңіске жеткізді, ол кезде команда "Баффало Брэйвз" деп аталған. Екінші раундтағы (Батыс конференциясының жартылай финалы) "Финикс Санс" командасына 7-ші ойында жеңіліс тапқанмен, "Клипперс" сол кездегі ең жақсы маусымын өткізді. Брэнд 2005–06 жылғы НБА әдептілік сыйлығының жеңімпазы атанды және Джо Думарс кубогін алды. 2005–06 жылғы жарқын маусымнан кейін Брэнд келесі маусымда сәл кері кетті. Оның 2006–07 жылғы ұпай жинауының орташа көрсеткіші төмендеді және "Клипперс" плей-оффқа ілікпеді. Ол 2007–08 маусымының көп бөлігін сол жақ ахилл сіңірінің жыртылуына байланысты өткізіп жіберді. Алайда, Брэнд 2008 жылдың 2 сәуірінде "Клипперс" құрамына оралды, бұл оның алдыңғы маусым соңынан бері болған алғашқы ойыны болды. Ол оралу ойынында 19 ұпай жинады. Брэнд сол маусымда бар болғаны сегіз ойынға қатысты. Кейін Брэнд келісімшартының соңғы жылынан бас тартып, еркін агент мәртебесіне ие болды. Көздер Брэндтің келісімшартынан бас тартуының себебі "Клипперске" жалақы төлеу жүйесінде икемділік беру және құрамын күшейту екенін көрсетті. Бұл "Клипперстің" "Голден Стэйт Уорриорс" жұлдызы Барон Дэвисті сапына қосуымен іске асты. Бұл жағдай "Клипперс" басшылығы мен БАҚ-қа Брэнд командамен қайта келісімге келеді деген сенімділік сыйлады.

Филадельфия 76ers (2008-2012)

2008 жылдың 9 шілдесінде Брэнд Филадельфия 76ers командасымен бес жылдық, 82 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Брэнд Шығыс жағалауға қайтып оралуды армандады және Филадельфияны өзінің туған қаласы Пикскиллге (Нью-Йорк) ең жақын команда ретінде таңдады. 2009 жылдың 5 ақпанында Брэндтің 2008 жылдың 17 желтоқсанында алған жарақатынан кейін маусымды аяқтайтын иық операциясы жасайтыны хабарланды. Сол күні "Милваки Бакс" командасына қарсы өткен ойында, Брэнд допты алуға ұмтылғанда жерге құлап, иығы шығып кетті. Брэнд ойынға резервтен шығып, жайлап жағдайын түзеп, негізгі құрамға қайта оралуы тиіс болған, бірақ бір айдан астам уақыт резервте отырғаннан кейін және өнімділігі күрт төмендеген алты ойыннан соң операция жасау туралы шешім қабылданды. Операция 9 ақпанда сәтті аяқталды. 2012 жылдың 4 ақпанында Брэнд "Нью-Йорк Никс" командасына қарсы өткен ойында 100–98 есебімен жеңіске жетіп, "Сиксерс" сапындағы ең жоғары көрсеткіш – 33 ұпай жинады. Брэндтің "Филадельфия 76ers" командасындағы алғашқы кезеңі 2011–12 маусымында орта есеппен ойын басына 11 ұпай және 8-ден астам допты алумен аяқталды. 2012 жылғы НБА плей-оффында 13 ойын өткізіп, орта есеппен 8,6 ұпай және 4,8 допты алды, бірақ "Сиксерс" Шығыс конференциясы жартылай финалының 7-ші ойынында "Бостон Селтикс" командасына 85–75 есебімен жеңілді. 2012 жылдың 11 шілдесінде Брэнд "76ers" командасынан амнистия арқылы босатылды.

Даллас Маверикс (20122013)

2012 жылдың 13 шілдесінде Брэндті Даллас Маверикс командасы 2,1 миллион долларлық ұсыныспен өтемақы ретінде алды. 76ers командасы Брэндке осы маусымда келісімшартының соңғы жылында тиіс болған 18,2 миллион доллардың қалған сомасын төлеуге міндетті болды. 2012–13 маусымында ол әр ойында 21,2 минут ойнап, орташа есеппен 7,2 ұпай, 6,0 допты қайтару, 1,3 блок және 1,0 нәтижелі пас берді. Ол 72 ойынға қатысып, оның 18-ін бастапқы құрамда ойнады. Маверикс командасы 41–41 есебімен аяқтады және 1999–2000 маусымынан бері алғаш рет плей-оффқа ілікпеді.

Атланта Хокс және алғашқы зейнеткерлік (20132015)

2013 жылдың 15 шілдесінде Брэнд «Атланта Хоукс» командасымен келісімшартқа отырды. 2014 жылдың 23 қыркүйегінде ол «Хоукс» командасымен қайта келісімшарт жасады және ұзақ жылдар бойы киген 42 нөмірінен 7 нөміріне ауысты. 2015 жылдың 11 тамызында Брэнд кәсіби баскетболдан зейнетке шығуын мәлімдеді.

76ers-ке оралу және екінші зейнеткерлікке шығу (2016)

2016 жылдың 4 қаңтарында Брэнд зейнеткерліктен шығып, NBA-ға қайта оралды, себебі Дьюк университетінің жаттықтырушысы Майк Krzyzewski оны қайтадан ойнауға көндіргенін айтты. Сол күні ол «Филадельфия 76ers» командасымен келісімшартқа отырып, франшизаға екінші рет оралды. 26 қаңтарда ол алғаш рет ойынға қатысуға дайын болды, бірақ «Феникс Санс» командасына қарсы матчта ойнамады. 4 наурызда ол «76ers» сапында маусымның алғашқы ойынын өткізді, 2015 жылдың 20 мамырынан бері алғаш рет NBA ойынына қатысты. 13 минуттық ойын уақытында ол сегіз ұпай жинап, төрт ребоунд жасады, бірақ «Майами Хит» командасына 112:102 есебімен жеңілді. 12 наурызда ол «Детройт Пистонс» командасына қарсы ойында 10 ұпай жинап, 2014 жылдың 14 сәуірінен бері алғаш рет қос таңбалы ұпайға жетті. 27 наурызда ол «Голден Стэйт Уорриорс» командасына жеңіліс тапқан кезде екінші рет 10 ұпай жинады. Екі күннен кейін ол «Шарлотта Хорнетс» командасына қарсы ойында жеті ұпай жинап, маусымдағы ең жоғары көрсеткіш – 9 ребоунд жасады, соның арқасында NBA тарихында 9000 ребоундқа жеткен 51-ші ойыншы атанды. 2016 жылдың 7 қыркүйегінде Брэнд «76ers» командасымен келісімшартты жаңартты. Алайда 2016 жылдың 20 қазанында ол екінші рет зейнеткерлікке шыққанын мәлімдеді.

Ойын-сауық мансабынан кейін

2016 жылдың 6 желтоқсанында Брэнд «Филадельфия 76ers» командасының ойыншыларды дамыту жөніндегі консультанты болып тағайындалды. 2017 жылдың 28 тамызында ол «Делавэр 87ers» (қазіргі «Делавэр Blue Coats») командасының бас менеджері болып тағайындалды. 2018 жылдың 20 қыркүйегінде Брэнд «Филадельфия 76ers» командасының бас менеджері лауазымына көтерілді. 2018-19 маусымда Брэнд Джимми Батлер мен Тобиас Харристі алмастырды. «Сиксерс» командасы конференция жартылай финалында жеңілгеннен кейін Брэнд маусымнан тыс жасаған бірқатар шешімдері, оның ішінде жұлдыз ойыншы Джоэл Эмбидтің пікірінше, команданы кері тартты. Брэнд Харриспен 5 жылға 180 миллион долларлық, Симмонспен 5 жылға 170 миллион долларлық келісімшарттар жасады, ал Ал Хорфордпен 4 жылға 97 миллион долларлық (бонустармен қоса 12 миллион доллар) келісімшартқа қол қойды; осы уақытта Батлер мен Джей Джей Редикке кетіп қалуға рұқсат берді. Харрис мансабында әлі «All-Star» ойындарына қатыспады; Симмонс 2020 жылғы плей-оффты өткізіп жіберді, 2021 жылғы плей-оффта сәтсіз өнер көрсетті және одан кейін команда үшін ойнаудан бас тартты; ал «Сиксерс» Хорфордты бір маусымнан кейін сатты, ол бұл маусымда өте төмен процентпен доп тастады және он жылдан астам уақыт ішінде ең аз ұпай жинады.

Ойыншы профилі

Карьерасының басында Брэнд өзін НБА-ның ең үздік күшті шабуылшыларының бірі ретінде көрсетті. Оның мансаптық орташа көрсеткіші – 15,9 ұпай, 8,5 доптарды қайтарып алу (соның 3,1-і шабуылдық доптарды қайтарып алу) және 1058 ойында бір ойынға шаққанда 1,7 блок. Брэнд өзінің салмағына қарамастан кең денелілігі мен таңқаларлық ептілігін қарсыластарын басып озу үшін пайдаланады. Ұзын қолдарының аралықтары оған допты тиімді түрде тоқтатуға мүмкіндік береді. Лигадағы алғашқы жылдарында оның себет астында небары бірнеше, бірақ тиімді және күшті қимылдары болды, ол оны тиімді шабуылшыға айналдырды. 2005–06 маусымына дейін ол салмағын азайтып, жылдамдығын арттырды және себет астында көбірек нәзік қимылдар қосты, осылайша әрқашан күш қолданбастан ұпай жинай алатын болды. Бірақ ең маңыздысы, ол ату қашықтығын жетілдіріп, 18 футтық сенімді лақтыруын дамытты. Нәтижесінде, ол сол маусымда ұпайларын 4,7 ұпайға арттырды.

Жеке өмір

Брэнд 2000 жылдың көктемінде Элтон Брэнд қорына бастама берді. Оның қоры Чикаго (Иллинойс штаты), Пикскилл (Нью-Йорк штаты) және Солтүстік Каролина штатындағы Дарем қалаларындағы лайықты мақсаттарға қолдау көрсететін ұйым. 2006 жылдың жазында Элтон ұзақ жылдар бойы бірге болған сүйіктісі (және Duke университетінің студенті) Шахара Симмонсқа Солтүстік Каролинада үйленді. Брэнд 2006 жылғы FIBA әлемдік баскетбол чемпионатына АҚШ құрамасының құрамында қатысып, ойын барысында орташа есеппен 8,9 ұпай және 3,3 допты қайтаруды (ребоунд) жүзеге асырды. Брэнд "Just Wright" фильмінде эпизодтық рөлде ойнады. Брэнд киноинвестициялар, киноның сатып алынуы, өндірісі және таратылуымен айналысатын "Гибралтар фильмдері" компаниясының негізін қалаушысы және президенті. "Гибралтар фильмдерінің" алғашқы жобасы – Вернер Герцог режиссерлік еткен Вьетнам соғысы тұсындағы тұтқын туралы "Rescue Dawn" фильмін түсіру болды. Брэнд фильмнің Торонто халықаралық кинофестивалінде өткен тұсаукесеріне қатысты.