Кіріспе
Телекоммуникация компаниясы
Tet (бұрынғы Lattelekom және Lattelecom) – Латвияның интернет-провайдері, телекоммуникация, технология және ойын-сауық компаниясы. 2017 жылдан бері электр қуатымен қамтамасыз етуші де болып табылады. Tet Group компаниясы IT, телекоммуникация және сырттан тапсырысқа берілген бизнес-процестер шешімдерін ұсынады, бұл шешімдер топтың бес компаниясы арқылы жүзеге асырылады: SIA Tet, Lattelecom BPO, Citrus Solutions және Lattelecom Technology, сондай-ақ оның еншілес компаниясы Baltic Computer Academy (BDA). Lattelecom Group Латвияда электрондық байланыс қызметтерін ұсынады және жеке тұлғаларға, шағын және орта бизнеске, мемлекеттік және коммуналдық мекемелерге, сондай-ақ корпоративтік клиенттерге арналған электрондық байланыс шешімдерін ұсынады. Tet акцияларының 51% Латвия үкіметіне, ал қалған 49% скандинавиялық Telia Company компаниясына тиесілі. Tet өз кезегінде Латвияның ұялы байланыс операторы LMT акцияларының 23% иесі болып табылады.
Шығу тегі
Латвия мемлекеттік "Tet" компаниясы 1992 жылдың 9 қаңтарында Латвия Республикасының Кәсіпорындар тізіліміне тіркелді. Оның негізі бұрын Кеңес Одағының Байланыс министрлігі басқарған жергілікті инфрақұрылым мен қызметтерге байланысты болды. Шамамен екі жылдан кейін, 1993 жылдың 22 желтоқсанында Латвия Республикасы Министрлер кабинеті британдық және фин консорциумы "TILTS Communications" компаниясын "Латвияның телекоммуникациялық желісін жаңғырту" тендерінің жеңімпазы деп жариялау туралы комиссия шешімін бекітті, сондай-ақ компания "Lattelekom" компаниясының стратегиялық инвесторы атанды. 1994 жылдың 14 қаңтарында "TILTS Communications" компаниясымен келісім жасалып, "SIA Lattelekom" құрылды. Жекешелендіру нәтижесінде компания акцияларының 49% екі шетелдік инвестор – "Cable and Wireless" және "Telecom Finland" компанияларына тиесілі болды, кейін олар швед телекоммуникациялық компаниясы "TeliaSonera AB" құрамына кірді. "Cable and Wireless" компаниясы кейіннен өз акцияларын "TeliaSonera" компаниясына сатты, нәтижесінде компания акцияларының 51% қазір Латвия үкіметіне, ал 49% "TeliaSonera" компаниясына тиесілі. 2003 жылдың 1 қаңтарына дейін компания стационарлық дауыс байланысы қызметтерінде монополиялық құқыққа ие болды, осылайша жетекші стационарлық телефон операторы атанды.
Монополиялық
Жақында ғана Lattelecom компаниясы Латвиядағы стационарлық телефон байланысы бойынша монополиялық құқыққа ие болды, ол 2003 жылдың 1 қаңтарында тоқтатылды. Латвияның стационарлық телекоммуникация нарығы қазір бәсекеге ашық, бірақ Lattelecom әлі де нарықтың басым бөлігін иеленеді, сонымен қатар компания Латвиядағы жетекші интернет-провайдерлердің бірі және Латвияның ең ірі ұялы байланыс операторы – Latvijas Mobilais Telefons-тың акционерлерінің бірі болып табылады.
Бірінші брендті өзгерту (2006)
2006 жылдың 18 мамырында Lattelecom компаниясы ребренд жасады, бұрынғы корпоративтік брендтің орнына жаңа бренд атауын енгізді. Бұл өзгеріс Lattelecom брендінің атауы, өнімдері мен қызметтері арасындағы байланысты жақсартуға, коммуникация мен шығындардың тиімділігін арттыруға, сондай-ақ Lattelecom компаниясын жеткілікті дәлелдермен негізделген нарық көшбасшысы ретінде бекітуге бағытталған. 2006 жылға дейін компания қайта ұйымдастырылып, жаңа компания (SIA Lattelecom Technology) сатып алынған болатын. Бренд атауының өзгеруі осы қайта құру процесінің аяқталуын білдірді – жаңа бренд атауы клиенттерге қызмет көрсету, клиенттердің бизнес-процестерін аутсорсингке беру және АТ&Т (IT&T) және контенттік қызметтерді тікелей ұсынатын топтың барлық компанияларын біріктірді. SIA Lattelekom компаниясының ресми атауы SIA Lattelecom болып өзгертілді. АТ-қызметтерді ұсынатын SIA Micro Link Latvia компаниясының атауы Lattelecom Technology деп өзгертілді, ал бизнес-процестерді аутсорсингпен айналысатын SIA C1 компаниясы SIA Lattelecom BPO деп қайта аталды. Бизнестің ерекшеліктерін ескере отырып, желі құрылысы мен күтіммен айналысатын SIA Citrus Solutions компаниясының атауы өзгеріссіз қалды. Сонымен қатар, Citrus Solutions компаниясы топтың басқа компанияларынан ерекшеленетін дербес графикалық стиліне ие болды, себебі компания Lattelecom тобының бәсекелестері саналатын сыртқы АТ&Т (IT&T) компанияларына қызмет көрсетеді.
Екінші брендтік өзгерту (2019)
2018 жылдың қазан айында Lattelecom компаниясы 2016 жылдан бері қолданылып келе жатқан электр қуатымен қамтамасыз етушілерінің – Tet атауына өз атауын кезең-кезеңімен өзгертетінін хабарлады, бұл өзгеріс 2019 жылдың 1 сәуірінен бастап ресми түрде күшіне енеді. Жақында ұсынылған Helio және Shortcut брендтерін пайдаланатын ойын-сауық бөлімдерін қоспағанда, барлық бөлімдер.
Lattelecom тобы
Lattelecom Group бес компаниядан тұрады: SIA Tet, SIA Lattelecom BPO, SIA Citrus Solutions, SIA Lattelecom Technology және соңғысына тиесілі еншілес компания SIA Baltijas Datoru Akadēmija. Tet интернет, дауыс және теледидар қызметтерін ұсынуға маманданған. Lattelecom BPO клиенттерге қызмет көрсету шешімдерін, бизнес-процестерді аутсорсингтеуді (BPO) және 1188 анықтамалық қызметін ұсынады. Lattelecom Technology интеграцияланған IT шешімдері мен қызметтерін ұсынады. Baltijas Datoru Akadēmija – ақпараттық және коммуникациялық технологиялар (АКТ) саласындағы мамандар мен пайдаланушыларға оқыту және сертификаттау қызметтерін ұсынатын орталық, ал бұрынғы желіні күту бөлімі Tet бас компаниясынан бөлініп құрылған Citrus Solutions интеграцияланған желілік инфрақұрылымды салу және қауіпсіздік жүйелерін ұсынады.
Tet Интернет
Tet – елдің ең ірі интернет-провайдері. Tet түрлі интернет қосылысы түрлерін ұсынады: кең жолақты DSL интернеті (ADSL2+ және VDSL), оптикалық талшықты GPON интернеті, сымсыз Wi-Fi және 4G интернет.
Оптикалық талшықты Интернет
2009 жылы Lattelecom тұрғын үйлерге 100 мегабит/секундтық жоғары интернет-жолақтың оптикалық талшықты қызметтерін ұсынды. 2009 жылдың қыркүйегінде Lattelecom компаниясы өзінің оптикалық талшықты жолағын секундына 1 гигабитқа дейін арттырғанын хабарлады. Золитуде Ригадағы алғашқы тұрғын үй аймағы болды, онда Lattelecom оптикалық талшықты интернет қызметі қолжетімді болды (2009 жылдың қаңтарында), содан кейін Кенгарагс, Пурвциемс, Плавниеки, Зиепниеккалнс және басқа да жерлерге тарады. Елгеда – Ригадан басқа аймақтарда оптикалық талшықты интернет қызметі алғаш рет қолжетімді болған қала, бірақ 2009 жылдың соңында Lattelecom оптикалық талшықты қызметі Даугавпилс, Саласпилс сияқты басқа қалаларда да қолжетімді болды. Бастапқыда, Ригада және елдің басқа да ірі қалаларындағы жаңа салынған тұрғын үйлерде оптикалық талшықты желіні кеңейту жұмыстары жүргізілді, себебі желіні дамытуға жасалған инвестицияның өтелуі тек жаңа қосылған ғимаратта кемінде 30 пәтер болған жағдайда ғана мүмкін. Қызмет GPON технологиясын пайдалана отырып, кез келген қосылу нүктесінен (пәтерден) 100 мегабит/секундтық жолақты қолжетімді етеді. 2012 жылдың ортасында Lattelecom оптикалық талшықты интернеті Латвия бойынша 450 000 үй шаруашылығына қолжетімді болды, бұл Латвиядағы барлық үй шаруашылықтарының жартысы. Жалпы инфрақұрылым Латвияның 45 қаласы мен тұрғын аймағын қамтиды.
Балтық тас жолы
2012 жылы ашылған маңызды деректерді беру жолы – Балтық магистралі. Ол Балтық елдері, Польша және Германия арқылы ең жоғары сапалы деректерді беруді қамтамасыз етеді, сондай-ақ Ресей Федерациясына дейін созылады. Біріккен оптикалық талшықты инфрақұрылымды салу жобасын Lattelecom компаниясы Deutsche Telekom және MegaFon компанияларымен бірлесіп іске асырды. Балтық магистралі n*10 Гбит/с деректерді беру жылдамдығын қамтамасыз етеді (жүйенің бастапқы сыйымдылығы 40 x 10 Гбит/с), және Германия мен Ресей арасындағы ең қысқа географиялық бағыт болады. Жалпы инфрақұрылым Латвияның 45 қаласы мен тұрғын ауданын қамтиды. Балтық магистральдық инфрақұрылымы бұрынғы «Солтүстік жолы» (Ресей, Швеция, Германия) және «Оңтүстік жолы» (Ресей, Украина, Германия) желілеріне баламалы беру бағыты болады.
Wi-Fi желісі
Қазіргі уақытта Латвия бойынша 4500-нен астам Wi-Fi желілік нүктелері қолжетімді.
Lattelecom TV телеарнасы
2011 жылы Lattelecom компаниясы Балтық елдеріндегі ең ірі теледидар қызметін ұсынушыға айналды, компанияның үш теледидар қызметіне – жер үстінен телеарналар, интерактивті теледидар және интернет-теледидар – барлығы 230 000 абонент тіркелді. 2011 жылдың 1 наурызынан бастап компания смартфондар мен планшеттер сияқты мобильді құрылғыларда интернет-теледидар ұсынысын бастады, осылайша Балтық елдеріндегі алғашқы телеоператор болып, адамдарға төрт түрлі экранда телевизия тамашалау мүмкіндігін берді – дәстүрлі теледидарлар ғана емес, сонымен қатар компьютерлер, планшеттер және ұялы телефондар.
Интерактивті теледидар/Тет теледидары
Lattelecom Interactive TV, қазір Tet TV деп аталады, жоғары сапалы теледидар қызметі болып табылады және виртуалды бейнежазбаларды жалға алу, уақытты жылдыру, бағдарламалар мен фильмдерді жазу сияқты алуан түрлі мүмкіндіктерді ұсынады. Интерактивті теледидар сигналы кеңжолақты интернет байланысы арқылы беріледі, бұл бір сым (телефон желісі) арқылы интернетке де, теледидарға да қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Цифрлық жер үсті теледидары/Virszemes Tet TV
2009 жылдың басында Латвия Республикасы Көлік министрлігінің тендерін ұтып алғаннан кейін, Lattelecom Латвия мемлекеттік радио және теледидар орталығымен (LVRTC) бірлесіп аналогтықтан цифрлық теледидар тарату жүйесіне көшті. Lattelecom Жер үсті теледидары ішкі немесе сыртқы антенна арқылы қабылданатын телесигналдарды эфир арқылы цифрлық тарату мүмкіндігін қамтамасыз етті. Жер үсті теледидары елдің барлық ұлттық және басқа да тегін арналарына тегін қол жеткізуді ұсынады.
Tet TV+ телеарнасы
Латвияда онлайн теледидар 2010 жылдан бері қолжетімді, ол сынақ режимінде жарияланды. Қазіргі уақытта онлайн теледидар Латвияда ғана қолжетімді. Мобильді құрылғыларда интернет-теледидар 2012 жылдың наурыз айынан бастап қолжетімді. Бұл Латвиядағы тұңғыш теледидар қызметі, ол клиентке ыңғайлы уақыт пен орында ғана емес, сонымен қатар компьютер, планшет және смартфон сияқты әртүрлі құрылғыларда теледидар көруге мүмкіндік береді. 2016 жылы Lattelecom онлайн-стриминг қызметі мен Shortcut ойын-сауық платформасын іске қосты.
Жекешелендіру
Tet - бұрынғы мемлекеттік телекоммуникациялық компания. 1994 жылы компания акцияларының 49% екі шетелдік инвесторға, Cable and Wireless және Telecom Finland компанияларына сатылды, қазір ол TeliaSonera құрамында. Кейін Cable and Wireless өзінің үлесін TeliaSonera-ға сатты, енді компанияның 49% оған тиесілі. Компанияның қалған 51% әлі де Латвия үкіметіне қарамастанды.
Пайда мен нәтиже
Lattelecom-ның 2011 жылғы кірісі 135,8 миллион лат теңгені құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 3,8 миллион лат төмендеу. Телевизия және интернет қызметтері кірістің ең көп өсуіне жауап берді, себебі абоненттер саны жылдам өсті. Деректер қызметтерінен түскен айналым да артты, ал дауыстық қоңыраулардан түскен кірістер азаюда. 2011 жылы Lattelecom компаниясының нормаланған EBITDA көрсеткіші 47,5 миллион лат (2010 жылы 45,6 миллион лат), EBITDA пайдасының нормасы 35% құрады. Lattelecom-ның 2011 жылғы пайдасы 20,8 миллион лат теңгені құрады, бұл 2010 жылмен салыстырғанда 8% өсімді көрсетті (19,3 миллион лат).
Қызметкерлер саны
2011 жылдың соңында Lattelecom тобында 2174 қызметкер жұмыс істеді.
Латвия, қосылыңыз!
Латвия, қосылыңыз! (Пиеслезиес, Латвия!) – Латвиядағы бірегей жоба, ол 50 жастан асқан адамдарға негізгі компьютерлік сауаттылық дағдыларын меңгеру мүмкіндігін береді, соның арқасында компьютермен немесе интернетпен жұмыс істей алмайтын адамдардың саны азаяды. 2011 жылы Латвия бойынша 150 топ ұйымдастырылды, нәтижесінде 1500-ден астам адам теориялық және практикалық компьютерлік дағдылардың негіздерін үйренді. 2012 жылы аға буынды оқыту үшін компьютер ғылымдарының мұғалімдері тартылды, бұл оқытылғандардың санын 6000-ға жеткізді. Зейнеткерлерге арналған оқыту шағын топтарда – әр топта шамамен 14 қатысушымен ұйымдастырылады. Әр топтағы оқу үш күнге созылады, күн сайын төрт академиялық сағат (әрқайсысы 45 минуттан) оқуға арналады.