Кіріспе

Metacritic – американдық шолуларды жинақтайтын веб-сайт. Metacritic фильмдер, телешоулар, музыкалық альбомдар, бейне ойындар және бұрынғыда кітаптар туралы шолуларды жинақтайды. Әрбір өнім үшін әрбір шолудан алынған бағалар орташа есептеледі (салмақты орташа). Metacritic 1999 жылы Джейсон Дитц, Марк Дойл және Джули Дойл Робертс құрған, ал 2022 жылы Fandom, Inc. компаниясы сатып алды. Metacritic бағалау жүйесі әрбір шолуды, берілген бағадан математикалық есептеу арқылы немесе сапалық шолу бойынша сайттың субъективті шешімімен пайыздық көрсеткішке айналдырады. Бағалар орташа есептелгенге дейін сыншының танымалдылығына, беделіне және жарияланған шолулар санына сәйкес салмақталады. Сайтта әрбір шолудан үзінділер және олардың бастапқы көзіне гиперсілтемелер берілген, онда жасыл, сары немесе қызыл түс сыншылардың пікірлерін қорытындылайды. Metacritic екі рет Webby Awards сыйлығына ие болды. Ол бейне ойын индустриясы үшін ең ірі онлайн шолуларды жинақтайтын сайт ретінде танылады. Сайтқа қатысты сын-пікірлер бағалау жүйесіне, бағалаусыз шолуларға балл қоюға, үшінші тараптардың баллға әсер ету әрекеттеріне және пайдаланушылардың шолуларын бақылаудың жеткіліксіздігі туралы хабарларға байланысты айтылады.

Тарих

Metacritic 2001 жылғы қаңтарда Марк Дойл, оның қарындасы Джули Дойл Робертс және Оңтүстік Калифорния университетіндегі заң сыныптасы Джейсон Диц екі жылдық дамытудан кейін іске қосылды. Rotten Tomatoes фильмдерге шолу жинақтаған, бірақ Дойл, Робертс және Диц медианың кең ауқымын қамту мүмкіндігін байқады. Metacritic 2005 жылы CNET компаниясына сатылды. 2020 жылы Metacritic және басқа CNET брендтері Red Ventures компаниясымен сатып алынды. 2022 жылы Red Ventures Metacritic және басқа ойын-сауық сайттарын Fandom, Inc. компаниясына сатты.

Ықпал

Метакритика бизнестерге болашақ сатуды болжау үшін қолданылады. 2007 жылы The Wall Street Journal газетінің авторы Ник Уингфилд Metacritic "ойындар сатуына және бейне ойын шығарушылардың акцияларына әсер етеді" деп жазды. Оның түсіндіруінше, бұл видео ойындардың музыка немесе кино билеттерінен қымбатқа түсуіне байланысты. Көптеген басшылар төмен бағалар "ұзақ мерзімді сату мүмкіндігін кемсітеді" дейді. Уингфилд Уолл-стриттің Metacritic және GameRankings-ке назар аударатынын жазды, себебі сайттар әдетте сату деректері жарияланбас бұрын бағаларды жариялайды, мысалы, BioShock және Spider-Man 3 шыққаннан кейін компания құнының күрт өсуі мен төмендеуі осыны көрсетеді. Дегенмен, 2012 жылдан бастап 88-ден астам Xbox 360 және 80 PS3 ойындарын талдаған 2015 жылғы зерттеу Metacritic бағаларының нақты сатуға әсер етпегенін көрсетті. Сонымен қатар, ойын шығарушылар веб-сайтты ойынның әзірлеушісіне қосымша роялти төлене ме, жоқ па, оны анықтау үшін пайдаланады. Көрінетін мысал – 2010 жылғы Fallout: New Vegas ойыны, ол орташа MetaScore 84 балл алды, ал Bethesda Softworks баспашысының талабы 85 балл болған. Осының салдарынан, ойынды жасаған Obsidian Entertainment қосымша бонус алмады. Баған жазушылар компанияның Metacritic-ті пайдалануына қарсы шықты, бірі бұл ойын сыншыларын әзірлеушінің табысын шешуге жауапты етеді деп санайды, ал екіншісі 84 MetaScore 85-тен айтарлықтай төмен емес екенін көрсетті. Соңғысы сондай-ақ ойынның бес миллион дана сатылуын және 300 миллион АҚШ доллары табыс әкелгенін атап өтті, сонымен қатар 2011 және 2012 жылдары Obsidian компаниясының жұмыстан босатуларын да еске салды. Веб-сайт баған жазушылар мен сарапшылар үшін сындық қабылдау туралы жалпы анықтама ретінде, ал баспагерлер үшін өнімдерін жақсарту құралы ретінде қолданылады. 2008 жылы басқа басшылармен бірге Electronic Arts компаниясының сол кездегі бас директоры Джон Риччителло Уолл-стрит сарапшыларына компанияның ойындарының орташа сыншы бағаларының төмендеуін көрсететін кесте көрсетті. Ол бұл бағаларды маңызды деп санады және компанияның жаңаруы қажеттігін атап өтті. Сондай-ақ 2008 жылы Microsoft Metacritic орташа бағаларын нашар өнім көрсеткен Xbox Live Arcade ойындарын алып тастау үшін пайдаланды.

Қабылдау

Metacritic сайты сыншылар, сарапшылар және бағана жазушылар тарапынан әртүрлі бағалар алды. Оның тиімділігі талданды, нәтижесінде оның көбінесе пайдалы немесе сенімсіз және жақындыққа ие екені анықталды. Сайт 2010 және 2015 жылдары "Нұсқаулар/Бейреулер/Шолулар" санатындағы ең үздік вебсайттар үшін екі Webby сыйлығын жеңіп алды.

Сын

Метакритика барлық бағалау жүйелерін бірыңғай сандық проценттік шкалаға келтіргені үшін сынға ұшырады. Мысалы, "A" бағасы 100-ге, "F" бағасы нөлге, ал "B−" бағасы 67-ге тең. Washington Post журналының Uncharted 4 ойынына берген бағасы Metacritic-те 40/100 болды; бұл ойын туралы жалғыз жағымсыз пікір еді. Пікірге келіспеген оқырмандар Metacritic-тен Post-ты сенімді дереккөз ретінде алып тастауды сұрады. Индустрияға тигізетін теріс әсеріне байланысты Kotaku және Eurogamer сияқты бірнеше шолу сайттары Metacritic-те көрсетілетін сандық бағаларды тоқтатты, оның орнына ойынды сапалық тұрғыдан бағалауға көшті. Kotaku сондай-ақ кейбір баспагерлер Metacritic бағаларын баспагер үшін жағдайды жақсарту немесе әзірлеушілерге белгілі бір баллға жетпеген жағдайда бонус төлемеу үшін пайдаланатыны туралы айтылған тәжірибені атап өтті. Дойл бұған қарсылық білдіріп: "Метакритика индустрияның біздің сандарымызды қалай қолданатынына ешқандай қатысы жоқ. Метакритиканың мақсаты әрқашан ойыншыны біліммен қаруландыру болды. Біз өнімдерге баға беруді олардың уақытын және ақшасын тиімді пайдалануына көмектесетін құрал ретінде қолданамыз". Metacritic пайдаланушыларды жазалау және олардың пікірлерін қарастыру тәсілі үшін де сынға ұшырады, ешқандай ескерту немесе шағымдану үшін ресми процедура жоқ. Саясаткерлер мен әзірлеушілер өнімнің рейтингтерді манипуляциялаудан зардап шегуі мүмкін екенін көрсетті, мысалы, оның беделін әдейі бұзу үшін төмен бағалар жинау немесе оны нақтысынан гөрі танымал ету үшін бір рет қолданылатын тіркелмеген шоттардан жоғары бағалар алу. Signal Studios президенті және креативті директоры Дуглас Олбрайт веб-сайтта ешқандай стандарттар жоқ деді. 2020 жылдың шілдесінде Metacritic жаңа ойындардың шығуы кезінде пайдаланушылардың бағалауларын жариялау үшін 36 сағаттық күту мерзімін енгізді, бұл ойынды ойнамаған немесе аз ойнаған пайдаланушылардың бағалауларын төмендету үшін жасалды, осы кезеңде көптеген ойыншылар ойынды аяқтамайды. Кейбіреулер Metacritic бағаларының қазіргі заманғы бейнеойындардың болашақтағы жағдайын дәл көрсетпейтінін атап өтті, себебі ойын шыққаннан кейін жаңартулар мен түзетулер жасалады, сондай-ақ көптеген баспасөз шолулары ойынның шығуына байланысты жасалады. Мысалы, MediEvil (2019) ойынының Metascore-ы негізінен ойынның шығуы кезінде болған өнімділік мәселелеріне байланысты аралас болды. Бұл мәселелер шыққаннан кейінгі жаңартуларда түзетілді, бұл ойынды жақсырақ жұмыс істеуге мүмкіндік берді, нәтижесінде жаңартылған нұсқасы үшін жоғары Metascore-қа ие болар еді. Тағы бір мысал - Final Fantasy XIV Online және Warframe сияқты онлайн-ойындар, олар бастапқыда аралас бағалар алды, бірақ шығудан кейін жасалған жақсартулардың арқасында жақсы қабылдана бастады.