Кіріспе

Континенттік әскери-теңіз флоты офицері (1735–1777)

Ламберт Уикс (1735 – 1 қазан 1777) – Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Континенттік әскери-теңіз флотында капитан болған.

Революциялық іс-әрекеттер

Уикс 1735 жылы Мэриленд провинциясының Кент округінде дүниеге келді. Оның үйі Шығыс Нек аралында, Уиклифтер отбасының үйінде орналасқан еді. Америка революциясына дейін Уикс «Нептун» және «Серес» сауда кемелерінің капитаны болды. 1776 жылдың 28 наурызында Континенталдық Конгресс 18 зеңбірекке ие бригті сатып алуға рұқсат берді, ол кейін «Репрессал» деп аталды. Сол жылдың мамыр айында Уикс «Репрессалдың» капитаны болып тағайындалды және Делавэр өзенін британдық кемелерге ашқан британдық фрегаты «Роубокқа» қарсы шайқасқа шығуға бұйрық берілді. Кейін Уикс Континенталдық флот тізімінде 11-орынды иеленді. Конгрестің құпия хат алмасу комитеті, Теңіз комитетімен келісім бойынша, капитанға Батыс Индияға барып, генерал Вашингтонның әскеріне қажетті оқ-дәрілерді әкелуге бұйрық берді. Сонымен қатар, Уикс Уильям Бингемды американдық колониялардың агенті ретінде француз иелігіндегі Мартиникаға жеткізуге тиіс болды. 1776 жылдың маусым айының соңында «Репрессал» Филадельфиядан Делавэр өзенімен төмен қарай бағытталды. Сапар барысында «Репрессал» Сент-Крой және Сент-Томас портынан келген 386 баррель оқ-дәрісі бар 6 зеңбірекке ие «Нэнси» бригіне көмекке келді, оны алты британдық соғыс кемесі қуып жететін. «Нэнсиді» құтқару үшін оның капитаны Хью Монтгомери кемені жағаға тіреп қойды. «Репрессал» және «Лексингтон» (соңғысы капитан Джон Барридің басқаруында) «HMS Kingfisher» қайықтарын тоқтатып, 200 баррель бағалы ұнтақты құрлыққа жеткізуге мүкіндік берді. Осы шайқаста Уикстің ағасы Ричард Уикс «Репрессалдың» үшінші лейтенанты болып қызмет етіп жатқанда қаза тапты. Бұл шайқас «Тортл Гут» сағасы шайқасы деп танылды. 3 шілдеде Делавэрден шыққаннан кейін «Репрессал», Уикстің шеберлігімен, Батыс Индияда бірнеше кемелерді жаулап алды және күшті шайқасқа қатысты, одан жеңіліп, портқа қашып құтылды. 1776 жылдың 24 қазанында Уикс Бенджамин Франклин мен оның екі немересін жолаушы ретінде Францияға жөнелтті. 27 қарашада Франция жағалауына жақындағанда капитан Уикс елші Франклиннің рұқсатын алып, екі бригті – «Джордж» және «Ла Вин» жаулап алды. 29 қарашада, Нанттан әлі де қашықта болған Уикс қолайсыз желдің салдарынан теңізді тоқтатуға мәжбүр болды. Төрт күннен кейін Уикс балық аулау қайығын шақырды, ол Франклин мен оның немерелерін Аурей ауылына жеткізді. 1777 жылдың қаңтарында теңізге шыққан Уикс «Репрессалды» Бискай шығанағына және Ла-Маншқа алып барды. 5 ақпанда оның кемесі Ұлыбритания мен оның одақтасы Португалия арасындағы поштаны тасымалдаған қарулы пакеттік қайық «Сваллоуды» 40 минуттық қатал шайқастан кейін жаулап алды. Шаяққа қатысқанда «Репрессалдың» екі офицері ауыр жарақат алды, ал бір матрос қаза тапты. Британдық кемелерге қарсы шабуылдың қалған бөлігінде Уикс тағы бес кеме ұстап, оларды Порт-Луисте қалдырды. Уикс «Репрессалды» Лорианға көшірді, бірақ француз үкіметі британдық үкіметтен келген ашулы наразылықтарға байланысты оған 24 сағат ішінде портты тастап кетуді бұйырды. Алайда Уикс «Репрессалда» тесік пайда болғанын және корпусты жөндеу үшін кемені құрғақ докқа қою қажеттігін мәлімдеді. Уикс француз үкіметінің оны теңізге шығуға мәжбүрлеу ниеттерін бірнеше рет бұзғанын көрсетті. 1777 жылдың сәуір айында Континенталдық кемелер «Лексингтон» және «Дельфин» «Репрессалға» қосылып, Уикстің басқаруындағы эскадрилья құрды. 28 мамырда Сент-Озодан шыққан кемелер маусым, шілде және тамыз айларында Ирландия айналасында круиз жасады; сапардың бір кезеңінде үш кеме бес күн ішінде 15 кеме ұстады. 14 қыркүйекте Уикс «Репрессалмен» бірге «Дельфинмен» Франциядан үйге қайтты. 1 қазанда «Репрессал» Ньюфаундлендтің Гранд Банкінде құлап, аспазшыдан басқа барлық адам қаза тапты.

Мұра

Теңіз академиясы кітапханашысының көмекшісі Луис Х. Боландер 1928 жылы Уикс туралы "Америка революциясының ұмытылған батыры" деген мақала жазды. 1928 жылғы сәуірде "Американа" журналында жарияланған мақала капитан Ламберт Уикске лайықты эпитафиямен аяқталды: "Осылайша, патриотизм, батылдық және адамгершілікпен ерекшеленген мансап аяқталды, өйткені оның көптеген тұтқындарының ешқайсысы оған қатыгездік немесе қаталдық таратқан емес. Оны жақсы білген Франклин оның туралы: "Ол батыр офицер және өте лайықты адам болды" деді."

Америка Құрама Штаттарының әскери-теңіз күштеріндегі екі кеме оның құрметіне аталды. Кеме орналасқан жеріне байланысты магниттік ауытқуларды теңгеру және бейтараптандыру үшін қолданылатын магниттік компастың екі жағындағы екі темір шар дәстүрлі түрде оның құрметіне "Ламбертс" деп аталады.