Кіріспе

Чикагодағы аудан, шағын қалашық.

Шекаралар мен кіші бөлімдер

Чикаго қаласы белгілеген ресми қоғамдық шекараларға солтүстік жағынан Блумингдейл даңғылы, оңтүстік жағынан Юнион Пасифик теміржолы, батыс жағынан Костнер мен Цицеро арасындағы пойыз жолдары, ал шығыс жағынан Гумбольдт паркінің өзі (Калифорния даңғылының шығыс жағында) кіреді. Гумбольдт паркінің ресми қоғамдық аймағынан өзгеше, Гумбольдт паркі ауданының шекараларына шығыстан Батыс даңғылы, батыстан Пуласки жолы, солтүстіктен Солтүстік даңғылы және оңтүстіктен Юнион Пасифик теміржолы кіреді. Гранд пен Сакраментоның оңтүстік-шығысындағы теміржол деполары да осы қоғамдық аймақтың құрамына кіреді. Гумбольдт паркі (аудан) екі бөлек аймақтан тұрады: Шығыс Гумбольдт паркі (Батыс қалалық қоғамдық аймағында) және Батыс Гумбольдт паркі (Гумбольдт паркі қоғамдық аймағында), олар Сакраменто бульварымен бөлінген.

Шығыс Гумбольдт паркі/Батыс қала

Шығыс Гумбольдт паркі Сакраменто бульварымен, Батыс даңғылымен, Солтүстік даңғылымен және Дивизия көшесімен шектеседі. Гумбольдт паркі ауданының бір бөлігі саналғанымен, ресми түрде Батыс қалалық ауданының құрамына кіреді. 1970 жылдардан 2000 жылдарға дейін бұл аймақ жұмысшы және төменгі орта тапқа жататын пуэрторикалық қауымдастығымен белгілі болды. Жанжалға байланысты орта және жоғарғы орта тапқа жататын ақ тұрғындардың көптеп қоныс аударуына байланысты аймақта өзгерістер болды, бірақ ауданның бір бөлігі әлі де кедейлікте және жоғары қылмыс деңгейімен, сондай-ақ бандалық қызметпен күресіп жатыр. Бұл аймақта бір кезде Орта Батыстағы ең ірі пуэрторикалық орта тап қауымдастығы болған. Аймақта көптеген әлеуметтік қызмет көрсету мекемелері, барлар, мейрамханалар, кафелер мен дүкендер орналасқан, сондай-ақ Дивизия көшесінің Paseo Boricua деп аталатын бөлігінде екі алпыс футтық пуэрторикалық туы тік тұр. Қала әкімі Рахм Эммануэльдің мектептерді жабу туралы шешімі Вон Гумбольдт бастауыш, Де Дюпрей бастауыш және Лафайетт бастауыш мектептерін жапты, нәтижесінде аймақта бірде-бір жақын жердегі бастауыш мектеп қалмады.

Батыс Гумбольдт паркі

Батыс Гумбольдт паркі – Сакраменто бульварының батысында орналасқан аудан. Гумбольдт паркінің осы жағында тұратын көптеген адамдар – кірісі төмен жұмысшы табының өкілдері. Дәстүрлі тұрғыдан, Гумбольдт паркі ауданы Батыс даңғылы, Пуласки жолы, Солтүстік даңғылы және Чикаго даңғылы аралығында деп есептеледі. Пуласкиден батысқа қарай Кентон даңғылына дейінгі аймақ та Батыс Гумбольдт паркі деп саналады.

К-қаласы

K Town – Хумбольдт Парк, Солтүстік Лаундейл және Батыс Гарфилд Паркіндегі Пуласки жолы мен Цицеро даңғылы арасындағы ауданның лақап аты. Осы ауданда көптеген солтүстік-оңтүстік бағытталған даңғылдардың атаулары K әрпімен басталады (Кейстоун, Карлов, Кедвал, Килер, Кеннет, Килборн, Кильдар, Колин, Колмар, Коменский, Костнер, Килпатрик, Кентон, Нокс және Китинг). Бұл үлгі – 1913 жылғы көшелерге атау беру ұсынымының тарихи қалдығы. Аталған ұсыныс бойынша көшелер Иллинойс және Индиана штатының шекарасынан қашықтығына сәйкес жүйелі түрде аталатын болған. K әрпі, алфавит бойынша он бірінші әріп, штат шекарасынан батысқа қарай санағандағы он бірінші мильдегі көшелерге берілуі тиіс еді. Он бірінші миль – бұл жоспардың кеңінен іске асырылған ең шығыс бөлігі, себебі шығысқа қарайғы көптеген аудандар бұрыннан дамыған және көшелеріне ат қойылған еді. K Town ауданының W. Cullerton St, W. Cermak Rd, S. Kostner Ave және S. Pulaski Rd көшелерімен шектелген бөлігі 2010 жылдың 9 қыркүйегінде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне тарихи аудан ретінде енгізілді.

Банда қызметі мен қылмыс

Гумбольдт паркі бірнеше ірі бандиттік топтардың құрылған жері болып табылады, оның ішінде Латын Корольдері, Маниак Латын шәкірттері және Саймон Сити Роялз, сондай-ақ аймақта белсенді бөлімшелері бар тағы да көптеген бандиттік топтар. Осы топтардың көпшілігі бастапқыда нәсілдік белгі бойынша құрылған, көбінесе аймақтағы Пуэрто-Рикалықтар мен ақ түсті «грезер» бандиттері арасындағы кемсітушілік пен шиеленіске байланысты. Осы топтар арасындағы зорлық-зомбылық 1954 жылы Латын Корольдерінің құрылуына әкелді. 1966 жылғы Дивизион көшесіндегі тәртіпсіздіктер аудан маңындағы түрлі топтардың ұйымдасуындағы тағы бір маңызды оқиға болды. 1950-ші және 1960-шы жылдарда ауданда қалыптасқан бандиттік мәдениет келесі буынға жетті. 1970-ші жылдар Чикаго үшін зорлық-зомбылық қылмыстарының ерекше қарбалас онжылдығы болды, және Чикаго полиция қызметкерлері көптеген жылдардағы ең жоғары қаза болу көрсеткіштерімен бетпе-бет келді, көбінесе оқтан туындаған жағдайлардың салдарынан. Осы қылмыстың көп бөлігі, көбінесе бандиттік әрекеттер мен есірткі сатудан туындайтын, Гумбольдт паркінде орын алды. Соңында 1990-шы жылдары ауданның шығыс жағында жаңару процесі басталды, және осы аймақта қылмыс біртіндеп төмендеді, ал 2010-шы жылдары зорлық-зомбылық қылмыстарының деңгейі айтарлықтай төмендеді. Дегенмен, 2023 жылға дейін қылмыс осы аймақтың кейбір тұрғындары үшін алаңдаушылық тудырды. Паркте немесе оның маңында бандиттік топтардың белсенді әрекеттері байқалды, мысалы, 13 адамнан тұратын топ ашық сауда орында крек және фентанил қосылған есірткіні ашық сатқан. 2023 жылы Гумбольдт паркінің тұрғындары есірткі сату және қарулы тонау, соққы салу сияқты зорлық-зомбылық қылмыстарға байланысты мәселелерге наразылық білдіру үшін бірнеше митинг өткізді.

Демография

2013 жылдың ақпан айына қарай Чикаго қаласының 26-шы округінде (негізінен Хумбольдт паркін қамтиды) халықтың 28,0% Пуэрто-Рикалықтарды құрады. Хумбольдт паркінің шығысында, Бірінші округтің Батыс қаласы бөлігінде, қазір 45,12% ақ халық тұрады, себебі парктің шығыс жағында джентрификация факторларының ықпалы зор. Соңғы екі онжылдықта мүліктік салықтың өсуі парктің шығысында тұратын латын және Шығыс Еуропалық тұрғындарды қоныс аударуға мәжбүр етті. Бұл өзгерісті батысқа қарай Кедзи даңғылы бойымен Хумбольдт паркінен өтетін кезде және Пуэрто-Рика күнінің шеруінің көрінуінің азаюынан оңай байқауға болады. Жақын жерлердегі бағаның үнемі өсуі көршілес аудандардағы джентрификаторларды бағамен ығыстырып, оларды Хумбольдт паркіне әкелді, бұл алдыңғы аудандарда олардың қоныс аудартуына себеп болды. Біздің Әулие Ангел шіркеуінің маңындағы аймақ 1800 жылдардың соңында негізінен ирланд-американдықтармен қоныстанған. Бір кезде көптеген этникалық ирландтар қала шетіне көшіп кетті, ал 1950 жылдары бұл аймақтар итальян-американдық қауымдастығымен ерекшеленді. Кейбір ирланд-американдықтар қалды, сонымен қатар сол кезде поляк-американдықтар да болды.

Пуэрто-Рико қауымдастығы

1950 жылдары пуэрто-риколықтар Хумбольдт паркіне қоныстанды. Көптегендері тікелей Пуэрто-Рикодан келді, себебі 1950 және 1960 жылдары АҚШ бойынша көші-қон жылына он мыңнан астам пуэрто-риколықты құрады. Басқалары Эйнхауэр тас жолы мен Иллинойс университетінің Чикаго қаласындағы кампусының жанындағы, сондай-ақ Олд Таун мен Линкольн паркіндегі Ла-Мэдисоннің алғашқы пуэрто-риколық аудандарынан қала жаңарту салдарынан шығарылды, бұл жер Ла Кларк деп аталды. Мұнда көңіл көтеру атракциондары мен пуэрто-риколық тағамдары бар карнавал өтеді: arroz con gandules, pollo guisado, pinchos, mofongo және alcapurrias (бұл тағамдардың тек бірнешеуі ғана). Сатушылар тағамдарды сатады, ал диджейлер испан тіліндегі әнмен және жанды (көбінесе оркестрлік латын джазымен толық) афро-карибтік синкоптық ырғақтармен дәстүрлі және жаңа Чикаго хаус музыкасын орындайды.

Шаралық фестиваль

2012 жылы Riot Fest жыл сайынғы музыка фестивалінің орнын Гумбольдт паркіне көшірді. Фестиваль Riot Fest & Carnival болып кеңейді, онда көңіл көтеру аттракциондары, ойындар, күрес, тамаша тағамдар сататын орындар және үш сахна болды. Орындаушылардың арасында Игги Поп пен The Stooges, Rise Against, Элвис Костелло және The Imposters, The Offspring және тағы да көптеген топтар болды. 2013 жылы фестивальге келушілер саны артып, алғашқы күні 30 000 адамға жетті. Сонымен қатар, Торонто және Денвер қалаларында да фестивальдер өткізілді. 2014 жылы Riot Fest-ке 160 000 адам қатысты, оның құрамында Jane's Addiction, Rise Against, Slayer, The Flaming Lips, Wu Tang Clan, The Cure, Weezer, Social Distortion, Primus, Tegan and Sara, Cheap Trick және Patti Smith сынды әртістер өнер көрсетті. Осы Riot Fest аясында Генри Роллинс жүргізген «Riot Fest сөйлейді» атты алғашқы панельдік талқылау өтті, онда Pussy Riot мүшелері Надя Толоконникова мен Маша Алохина, Bad Religion вокалисі және UCLA профессоры Грег Граффин, Rise Against вокалисі Тим Макилрат, жазушы-белсенді Марсел Карп және Riot Fest негізін қалаушы Майкл Петришин қатысты. 2015 жылы қауымдастықтың бір бөлігі Riot Fest-ті ауданның джентрификация белгісі деп қарастырып (2014 жылғы шарадан кейін паркті тазалау және жөндеу үшін ұзақ жабылумен бірге) наразылық білдіргеннен кейін, Алдерман Роберто Малдонадо фестивальдің Гумбольдт паркін пайдалануын тоқтатуға қарсылық танытты. Фестиваль соңында Солтүстік Лаундейлдегі Дуглас паркіне көшірілді, бұл бастапқыда қандай да бір наразылықтарға әкелді, бірақ соңғы жылдары фестивальға қатысты алаңдаушылықтар азайды.

Үлкен Гумбольдт паркінің денсаулық сақтау ұйымы

Гумбольдт Парк денсаулықты сақтау қауымдастығы – астма, белсенді өмір салты, психологиялық денсаулық, қант диабеті, денсаулық сақтау саласындағы мансап, АИТВ/ЖИТС, ауыз қуысы денсаулығы және мектеп денсаулығы сияқты салаларда денсаулық сапасын жақсартуға және денсаулық туралы хабардарлықты арттыруға бағытталған аудандық ұйымдардың коалициясы. Коалиция Гумбольдт Парк және Батыс қала аудандарында жұмыс істейді, басты назары Пуэрто-Рико, Мексика және афроамерикандық тұрғындардың денсаулық қажеттіліктеріне аударылған, сондай-ақ денсаулық сақтау қызметтеріне қол жеткізе алмайтын төмен кірісті тұрғындарды қолдауға көмектеседі. Пуэрто-Рико мәдени орталығының жобасы – VIDA/SIDA, аудандық деңгейде жыныстық денсаулық және ЛГБТҚ+ мәселелері бойынша тұрғындарды біліммен қамтып, әсіресе латиноамерикандық қауымдастықта маңызды рөл атқарады.

Тарихи Гумбольдт паркіндегі қоралар және Пуэрто-Рико өнер және мәдениет институты

Бастапқыда 1895 жылы Чикаголық архитекторлар Фромманн мен Джебсен салып аяқтаған Хумбольдт паркінің атқоңырлары мен қабылдау үйі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген және Чикагоның маңызды ескерткіші болып саналады. Ғимараттың дизайны 1890 жылдардағы ауданның германдық мінезін көрсетеді және Людовичи плиткасынан жасалған әсем шатырлар, финиалдар, кірпіш және жартылай ағаш конструкциясынан тұрады. Пуэрто-Рико өнері мен мәдениет институты 2006 жылдың мамыр айында басталып, 2021 жылы аяқталатын 15 жылдық мерзімге жалға алған. Институт Пуэрто-Рико мәдениетінің тарихы мен пуэрто-риколық диаспораға арналған. ISTEA грантынан түскен қаражат Чикаго паркі басқармасына ғимаратты толыққанды қайта жаңартуға мүмкіндік берді. Ғимараттың сыртқы бөлігін жаңартуға шамамен 3,4 миллион доллар жұмсалды (1 миллион доллары Чикаго қаласының салықтық өсімдік қаржысынан (TIF), ал қалған 3,2 миллион доллары Иллинойс штатының грантынан).

Батыс Гумбольдт паркінің біріккен блоктары

1995 жылғы 5 мамырда Батыс Гумбольдт паркінің жергілікті тұрғындары аудан тұрғындары мен үй иелерінің проблемалары мен алаңдаушылықтарын шешу мақсатында бірігіп, Батыс Гумбольдт паркінің біріккен блоктарын (TUBOWHP) құрды. TUBOWHP құрылуының мақсаттары:

А.) Аудан, мемлекеттік органдар және басқа аудандар арасында ашық байланыс пен өзара іс-қимыл желісін орнату және сақтау арқылы ауданның тұруға қолайлылығын арттыру. Ә.) Ауданның барлық мүшелері ауданның істеріне қатыса алатын ашық процесті қамтамасыз ету.

Қоғамға мәдени сілтемелер

Хумбольдт паркі 1950 және 1960 жылдарда Чикагоның қара жұмысшы табының өмірін суреттеген әдеби шығармаларда маңызды орын алады. Саул Беллоудың "Оги Марштың басынан кешкендері" кітабында Чикаголық еврейдің ұзақ, саяхатқа толы өмірі мен оның сан алуан есімдері шешілмейтін таныстары 20-ғасырдың басында баяндалады: ол Гумбольдт паркінің сол кездегі поляктар тұратын ауданында өсіп, Алтын жағалаудағы бай қыздармен араласып, Чикаго университетінде оқып, Loop-тағы кәсіби одақтардың қарақшыларынан қашып, Мексикада Троцкиймен бірге болып, атпен алып игуаналарды аулайды. Джон Гузловскидің "Жыртылған тілдердің эхосы: Естеліктердің ашылуы" кітабы автордың Чикагодағы Гумбольдт паркі маңындағы иммигранттар мен қашқын аудандарында өскенін, қолдарында Аушвиц татуировкасы бар еврей саудагерлерінің, өлген аттары үшін күйініп жүрген поляк кавалерия офицерлерінің және ресейліктерден қашу үшін Сібірден Иранға дейін жаяу жүрген әйелдердің тағдырларын көрсетеді. Джон Гузловскидің "Чемоданды Чарли", "Кішкентай алтарь жігіті" және "Қылмыскер қаласы" детективтік романдары 1950-1970 жылдар аралығында Гумбольдт паркінің шығысындағы қашқын және иммигранттар ауданындағы қылмыстарды суреттейді. Сара Паретскидің 1999 жылғы "Қиын кездер" детективтік триллері, V. I. Варшавский сериясының бір бөлігі, 1970 және 1980 жылдардағы Гумбольдт паркінің жоғары деңгейдегі топтық қызметі, қылмыс және зорлық-зомбылық атмосферасын көрсетеді. Гумбольдт паркі сонымен қатар кино және теледидарда да көрсетілген. 1945 жылы түсірілген және Джек Бенни, Маргарет Дюмонт және Алексис Смиттің ойнаған "Түн ортасында мүйіз тартады" фильмінде де Гумбольдт паркі бейнеленген. Бенни көктен жіберілген және белгілі бір уақытта мүйізін тартып, әлемді жоюға міндеттелген періште рөлін сомдайды. Алайда, періште бірнеше ғасырдан бері Жерде өмір сүрмегендіктен, ол қазіргі Чикагода толығымен адасып қалады. Ол бір қиындықтан екіншісіне дейін жүреді, соның ішінде этникалық немістердің пикникі кезінде Гумбольдт паркіне барады, онда ол дәстүрлі неміс киімдерімен киінген және дәстүрлі неміс тағамдары мен музыкасынан ләззат алатын немістермен кездеседі. Ақырында періште мүйізін тартпауға келіседі, Құдайға Чикаго тұрғындарының мейірімділігі мен жақсылығы әлемді құтқаруға лайық екенін, жоюға емес, дейді. Құдай келіседі. Фредди Родригес, Джон Легуизамо, Дебра Мессинг, Альфред Молина, Джей Эрнандес, Рамсес Хименес, Луис Гусман, Мелони Диас, Ванесса Ферлито және Элизабет Пенья ойнаған "Мерекелерге ешқандай ұқсамайды" фильмінде үш бауыр және әпке мереке күндері Гумбольдт паркіндегі ата-аналарының үйіне оралады. "Чикаго өрт сөндірушілері" телесериалы Чикагода түсірілді және Гумбольдт паркінде бірнеше эпизод түсірілді. Кейіпкерлердің бірі, өрт сөндіруші Джо Круз (Джо Миносо) сол жерде өскенін және өмір сүргенін айтады, онда ол "оқтардың шуылымен ұйықтайтын" және балалық шағындағы достарының, тіпті кіші інісінің де жергілікті этникалық топпен байланысты қылмыстық өмірге түскенін көрген.

Саясат

Гумбольдт Парк ауданы соңғы екі президенттік сайлауда Демократиялық партияны қолдаған. 2016 жылғы президенттік сайлауда Гумбольдт Парк Хиллари Клинтонға 15 723 дауыс, ал Дональд Трампқа 806 дауыс берген (92,61% - 4,75%). 2012 жылғы президенттік сайлауда Гумбольдт Парк Барак Обамаға 16 494 дауыс, ал Митт Ромниге 573 дауыс берген (96,02% - 3,34%).

Үкімет және саясат

АҚШ пошта қызметі бұл ауданда "K" қаржылық бекетін іске асырады.

Денсаулық сақтау

Уолтер мемориалдық ауруханасы 1987 жылға дейін қызмет етті. Чикаго қаласындағы Ассоциация үйі, оның ішінде Ассоциация үйі жоғары мектебі, бұрынғы аурухана орналасқан жерде орналасқан. Аталған аудандағы Франклин бульвары ауруханасы 1930 жылдары жұмысын бастады. Франклин бульвары "Біздің Анамыз періштелері" өртінен зардап шеккендерге көмек көрсетті. Кейін аурухана Батыс жақ қауымдық ауруханасы деп аталды, содан кейін Sacred Heart ауруханасы болып жұмыс істеді; атауын өзгертуге иесі діни туысына құрмет көрсету ниетімен барыпты. Аталған аурухана ешқандай діни ұйыммен байланысты болған жоқ. 2013 жылдың шілде айында аурухана федералдық қаржыландыруын жоғалтқандықтан жабылды, ал аурухана иесіне қылмыстық іс қозғалды. Хорацио Санц (1969 жылы туған), актер және комедияшы.