Кіріспе

Хабар агенттіктерінің консорциумы Халықаралық баспасөз телекоммуникациялар кеңесі (IPTC) – Ұлыбританияның Лондон қаласында орналасқан әлемнің ірі хабар агенттіктерінің, басқа да жаңалықтар жеткізушілерінің және жаңалықтар индустриясының қызметкерлерінің консорциумы, сондай-ақ жаңалықтар медиасының жаһандық стандарттар саясатын жүзеге асырады. Қазіргі уақытта IPTC-ге жаңалықтар индустриясының 50-ден астам компаниясы мен ұйымы мүше, оның ішінде Associated Press (AP), Agence France Presse (AFP), Deutsche Presse Agentur (dpa), BBC, Getty Images, Press Association (PA), Reuters және The New York Times сияқты ірі компаниялар кіреді. IPTC ақпарат таратуды жеңілдетуді мақсат етеді. Осы мақсатқа жету үшін мазмұн берушілер, делдалдар және тұтынушылар арасындағы ақпаратты басқару мен алмасуды жақсартуға бағытталған техникалық стандарттар әзірленеді. IPTC ашық стандарттарды қолдайды және барлық стандарттарды мүшелеріне және қауымдастыққа тегін қолжетімді етеді. IPTC 1965 жылы жаңалықтар ұйымдарының тобы – Alliance Européenne des Agences de Presse (EANA), American Newspaper Publishers Association (кейін ANPA, қазір NAA), Fédération Internationale des Editeurs de Journaux (қазір WAN IFRA) және Солтүстік Америка жаңалықтар агенттіктері (Associated Press, Canadian Press және United Press International бірлескен комитеті) әлемдік баспасөздің телекоммуникациялық мүдделерін қорғау үшін құрылды.

Фото метадеректері

IPTC 1990-шы жылдардың басында әзірленген, IPTC Ақпарат алмасу моделі (IIM) деп аталатын кең стандарттың бір бөлігі болып табылатын, суреттерге қолданылатын метадерек қасиеттерінің жиынтығын анықтады. IIM суреттеріне енгізілген ақпарат көбінесе "IPTC басқасы" деп аталады. Метадеректердің негізгі жиынтығы IPTC Core деп белгіленеді, ал 2008 жылы IPTC Extension деп белгіленген екінші жиынтық әзірленді. Кеңейтілген метадеректер платформасы (XMP) IIM сурет файлдарының басқа құрылымын көптеп ығыстырды, бірақ IPTC Core қасиеттері XMP және IIM-нің техникалық құрылымдары арасында сурет өңдеу бағдарламаларының көпшілігімен үйлесімді. Фотографтардың, тіпті әуесқойлардың арасында кең танылуының арқасында, бұл IPTC-нің ең көп қолданылатын стандарты болып табылады.

IPTC NewsML-G2-стандарттар отбасы

XML және W3C-нің семантикалық веб моделін пайдалана отырып, 2008 жылы IPTC модульдік құрылымы мен метадеректерді енгізуге көптеген мүмкіндіктер бар жаңа стандарттар сериясын іске қосты. Бұл әзірлеушілерге IPTC NewsML G2 стандарттарының клиентке қажетті бөліктерін ғана қолданатын және XML мен метадеректер модульдерін қайта пайдалану арқылы бағдарламалау шығындарын азайтатын қосымшаларды құруға мүмкіндік береді. NewsML G2 стандарттары жаңалықтар мазмұнынан асып, ақпарат алмасу форматтарының ауқымын кеңейтеді, сондай-ақ оқиға туралы деректерді, адамдар, ұйымдар, қызығушылық тудыратын орындар, геосаяси аймақтар немесе абстрактілі түсініктер туралы жақсы ұйымдастырылған ақпаратты қамтиды. Стандарттар отбасының келесі мүшелері қазір қолжетімді: NewsML G2, EventsML G2 және SportsML G2. Олар жаңалықтар саласында әртүрлі рөлдер атқарғанымен, көптеген дерек үлгілерін және бірдей XML кодтауын бөліседі.

ЖаңалықтарML-G2

NewsML G2 жаңалық провайдерлеріне жеке жаңалықтарды – мәтін, фотосурет, бейне немесе кез келген басқа мазмұнды – құрып, оларды веб-CMS немесе жаңалықтар редакторы жүйелері автоматты түрде өңдей алатын ықшам, үйлесімді пакеттерге біріктіруге мүмкіндік беретін қаптама және ұйымдастырушы рөлінде әрекет етеді. Жеке жаңалықтардың мазмұны мен байланыстары бай метадеректер жиынтығы арқылы сипатталады. NewsML G2 мәтін немесе кескінге арналған белгілеу форматы емес. Мысалы, ол абзац немесе тақырып таңбаларын қамтымайды. Керісінше, ол өздігінен мазмұн форматы болып табылмайтын қаптама және ұйымдастырушы. Мәтіндік мақалаларды форматтау үшін IPTC News Industry Text Format (NITF) немесе XHTML сияқты кең таралған форматтарды ұсынады. NewsML G2 Agence France Presse, Associated Press, Austria Presse Agentur, Deutsche Presse Agentur, Fourth Estate, Thomson Reuters және тағы да басқа ірі халықаралық жаңалықтар агенттіктері қолданады.

ОқиғаларML-G2

EventsML G2 кездесулер, спорттық іс-шаралар, сайлаулар және тіпті зымырандарды ұшыру сияқты оқиғалар туралы ақпаратты бөлісуді оңтайландырады — жарияланған кез келген іс-әрекет, оны кең мағынада «оқиға» деп жіктеуге болады. XML және метадеректерді пайдалана отырып, EventsML G2 жаңалық провайдерлеріне оқиғалардың толыққанды сипаттамаларын және жоспарланған жаңалықтарды беру туралы ақпаратты жасауға, содан кейін осы ақпаратты веб-сайттармен, деректер базаларымен, жаңалықтар редакцияларымен немесе басқа да клиенттермен бөлісуге мүмкіндік береді. EventsML G2 – күнтізбе стандарты емес, ол жаңалықтар агенттіктерінің өз күнтізбелерін толтыру үшін оқиға туралы ақпаратты бөлісу жолы. Оқиғалардың нақты басталу және аяқталу күндері болмауы мүмкін, тіпті олардың ұзақтығы да белгілі болмауы мүмкін.

Спорт ML-G2

SportsML G2 – спорт статистикасын қысқа, нақты түріде бөлісуге арналған ыңғайлы әдіс. Барлық маңызды спорт түрлері қолдауға ие, ал ерекше бай немесе күрделі статистикасы бар спорт түрлері (мысалы, бейсбол) қосымша модульдерді пайдалана алады. SportsML G2 жаңалықтар саласынан тысқары да кеңінен қолданылады; пайдаланушылар қатарында спорт командалары, фантастикалық спорт лигалары, спорттық тікелей ставкалар компаниялары және спорт тарихшылары бар. SportsML G2 – SportsML-дің жаңа нұсқасы. SportsML G2-нің 2.0 нұсқасы 2008 жылдың қазан айында жарияланды.

Жаңалық кодтары

NewsCodes – IPTC ұйымы құрастырып, қолдауды жүзеге асыратын Бақыланатын сөздіктер жиынтығының тауарлық атауы. NewsCodes-тың бір тобы жаңалықтар мазмұнын медиа түріне қарамастан жіктеу үшін пайдаланылады, ал екінші жиынтығы IPTC-нің жаңалықтар алмасу форматтары стандарттарының жұмыс істеуін қамтамасыз етуге арналған.

БАҚ тақырыптары

Медиа тақырыптары – IPTC медиа мазмұнын тақырыптар бойынша жіктеуге ұсынылған бақыланатын сөздік. Иерархиялық құрылымдағы шамамен 1200 термин жаңалықтар мазмұнының тақырыбын жалпы және халықаралық деңгейде сипаттайды. IPTC 2010 жылы Media Topics сөздігін, IPTC-нің бұрынғы тақырыптық таксономиясы – SubjectCodes-тың ізбасары ретінде құрды. Медиа тақырыптары сөздігін IPTC NewsCodes жұмыс тобы үздіксіз жаңартып отырады. Жаңа терминдерді қоса және қолданыстағы терминдерге нақтылық енгізе отырып, жаңартулар екі-үш ай сайын жарыялады. Медиа тақырыптары сөздігінің аудармалары 12 тілде және тілдік варианттарда қолжетімді: американдық ағылшын (en US), араб (ar), бразилиялық португал (pt BR), британдық ағылшын (en GB), дания (dk), француз (fr), неміс (de), норвег (no), португал (pt PT), қарапайым қытай (zh Hans), испан (es) және швед (se).

ЖаңалықтарML 1

NewsML 1 – IPTC ұйымы әзірлеген, мультимедиалық жаңалықтар үшін медиадан тәуелсіз, құрылымдық негізді қамтамасыз ететін XML стандарты. Ол сондай-ақ Жапон өнеркәсіптік стандарттары (JIS) X7201:2005 ретінде қабылданған. 2008 жылы NewsML G2 онымен алмастырылғанмен, NewsML 1 (алғашқы NewsML деп белгілі) Солтүстік Америкадан тыс аймақтарда (әсіресе Азияда) кеңінен қолданыла береді және IPTC осы стандартты NewsML 1.x ретінде шексіз мерзімге қолдау көрсетуді жоспарлап отыр.

ниндзялар

ninjs жаңалықтарды JSON форматында стандарттауды қамтамасыз етеді – бұл деректерді алмасу форматы. Формат API-лер және контентті басқару жүйелеріндегі, мысалы іздеу жүйелеріндегі құжаттар арқылы деректер алмасуын қамтиды.

NITF - Жаңалықтар индустриясының мәтіндік форматы

News Industry Text Format (NITF) — мәтіндік жаңалықтар мақалаларының мазмұны мен құрылымын стандарттау мақсатында IPTC ұйымы жариялаған XML спецификациясы.

ҚұқықтарML

RightsML – жаңалықтар медиасы үшін IPTC құқықтарды білдіру тілі және ODRL негізінде құрылған.

rЖаңалықтар

rNews – онлайн жаңалықтарды семантикалық түрде белгілеу стандарты. Ол веб-құжаттарына машинамен оқылатын жарияланым метадеректерін қоюға арналған дерек моделін және ұсынылған іске асырулар жиынтығын анықтайды. Осы стандарттың кейбір қасиеттері Schema.org-тың метадеректер схемасы үшін қабылданды.

Спорт

SportsML – спорт статистикасын қысқа да, нақты түсінікті форматта бөлісуге арналған XML жаңалықтар алмасу стандарты. Барлық маңызды спорт түрлері қолдауға ие, ал ерекше бай немесе күрделі статистикасы бар спорт түрлері (мысалы, бейсбол) қосымша модульдерді пайдалана алады. SportsML жаңалықтар индустриясынан тыс кеңінен қолданылады; оның қолданушыларының арасында спорт командалары, фантастикалық спорт лигалары, спорттық тікелей ставкалар компаниялары және спорт тарихшылары бар. 2008 жылдың маусым айында IPTC SportsML G2 стандартын SportsML стандартына паралель стандарт ретінде бекітті. SportsML G2 басқа IPTC G2 стандарттарында қолданылатын стандартталған XML модульдерінен құралған болса да, екі стандарт та бірдей міндетті тиімді орындайды.

IPTC 7901

IPTC 7901 30 жылдан астам уақыт өткеніне қарамастан, қарапайым мәтіндік жаңалықтар үшін кеңінен қолданылатын формат болып табылады. Ол Америка газеттер қауымдастығының Солтүстік Америка стандарты ANPA 1312-ге жақын туысқан болып келеді және компьютерлік жаңалықтарды өңдеу жүйелерін, фотожинақтау машиналарын немесе тіпті телепринтерлерді басқаруға арналған файлды құру үшін ұқсас басқару және басқа да арнайы таңбаларды пайдаланады.