Кіріспе

Халықаралық қалайы кеңесі (ITC) – қалайы өндірушілер мен тұтынушылардың атынан әрекет етіп, халықаралық қалайы нарығын реттеуге ұйымдастырылған мекеме болды. 1947 жылы әлемдік қалайының қоры мен сұранысын зерттеу үшін құрылған Халықаралық қалайы зерттеу тобы, 1954 жылы қол қойылған Халықаралық қалайы келісіміне және 1956 жылы ITC-нің құрылуына алып келді. Мақсаттары:
Қалайының қоры мен сұранысы арасындағы теңсіздіктерден туындайтын кең таралған жұмыссыздық, толық жұмыспен қамтылмау және басқа да ауыр қиындықтарды болдырмау немесе жеңілдету. Қалайы бағасының тым ауытқуының алдын алу және сұраныс пен қоры арасындағы ұзақ мерзімді тепе-теңдікті қамтамасыз ететін, бағаның тұрақты деңгейін қамтамасыз ету. Қалайының жеткілікті мөлшерде және қолжетімді бағамен үнемі қамтамасыз етілуін қамтамасыз ету. Қалайы өндірісін үнемі дамытуға және қалайы кендерін қажетсіз қалдықтардан немесе мерзімінен бұрын тастаудан қорғауға бағытталған шараларды қарастыру және әзірлеу үшін жағдай жасау. Алғашқы тұтынушы-мүшелер:
Австралия
Бразилия
Бельгия
Канада
Дания
Эквадор
Франция
Германия Федеративтік Республикасы
Үндістан
Италия
Жапония
Ливан
Нидерланды
Швейцария
Испания
Түркия
Ұлыбритания
Америка Құрама Штаттары

Алғашқы өндіруші-мүшелер:
Бельгия Конгосы және Руанда-Урунди
Боливия
Индонезия
Малайзия
Нигерия
Таиланд

1954 жылғы келісімнен кейін, әр бес жыл сайын 1960, 1965, 1970, 1975 және 1980 жылдары жаңа келісімдерге қол қойылды. 1980 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының қалайы конференциясында бекітілген алтыншы келісімге сәйкес, жаңа тұтынушылар қатарында Финляндия, Грекия, Ирландия, Люксембург, Норвегия, Португалия және Швеция болды. Жаңа өндірушілер – Австралия, Бразилия және Заир. Әртүрлі уақыттарда Гвинея, Мексика, Корея Республикасы, Біріккен Араб Республикасы, Израиль, Либерия, Панама, Югославия, Советтік Социалистік Республикалар Одағы, Польша, Филиппин, Чехословакия, Тайвань, Румыния, Никарагуа, Германия Демократиялық Республикасы және Австрия мүшелікке ие болды. Алюминий контейнерлерінің пайда болуы, консервілердегі қорғаныш полимерлік лактардың қолданылуы және өнеркәсіпте қайта өңдеудің артуы нәтижесінде 1980 жылдардың басында қалайыға деген сұраныс күрт төмендеді. 1985 жылдың қазан айында ITC бағаны уыстау мүмкіншілігінен айырылды. Металл нарықтарында қалайы сатып алуға қаражаты таусылып, ITC-ні қайта қаржыландыру әрекеттері тоқтатылды. Содан бері, көптеген шикізаттар сияқты, баға көбінесе төмендеді, себебі баламалы материалдар тартымдырақ болды.

Қалай өндіруші елдердің қауымдастығы

1984 жылы қалайы өндіруші елдер қауымдастығы құрылды, оның құрамына Австралия, Боливия, Индонезия, Малайзия, Нигерия, Таиланд және Заир кірді. Ол 2001 жылы таратылды.