Кіріспе
Деректер базасын қамтамасыз ететін компьютерлік сервер – клиент-сервер моделінде анықталғандай, басқа компьютерлік бағдарламаларға немесе компьютерлерге деректер базасын қамтамасыз ететін деректер базасы қолданбасын пайдаланатын сервер. Деректерді басқару жүйелері (ДББЖ) жиі деректер базасы серверінің функционалдығын қамтамасыз етеді, ал кейбір ДББЖ (мысалы, MySQL) деректерге қол жеткізу үшін эксклюзивті түрде клиент-сервер моделіне сүйенеді (ал басқалары, мысалы, SQLite, кіріктірілген деректер базасы ретінде пайдалануға арналған). Пайдаланушылар деректер базасы серверіне пайдаланушының компьютерінде жұмыс істейтін «алдыңғы» интерфейс арқылы, сұралған деректерді көрсете отырып, немесе серверде жұмыс істейтін және деректерді талдау және сақтау сияқты тапсырмаларды орындайтын «артқы» интерфейс арқылы қол жеткізеді. Мастер-құл моделінде деректер базасының мастер-серверлері деректердің орталық және негізгі орналасқан жері болып табылады, ал деректер базасының құл-серверлері – мастердің синхрондалған резервтік көшірмелері, прокси ретінде қызмет етеді. Көптеген деректер базасы қолданбалары сұраныс тіліне жауап береді. Әрбір деректер базасы өзінің сұраныс тілін түсінеді, жіберілген әрбір сұранысты сервер оқи алатын форматқа түрлендіреді және нәтижелерді алу үшін орындайды. Меншікті деректер базасы қолданбаларының мысалдары: Oracle, IBM Db2, Informix және Microsoft SQL Server. Ақысыз бағдарламалық қамтамасыз ету деректер базасы қолданбаларының мысалдары: PostgreSQL; ал GNU General Public License бойынша Ingres және MySQL. Әрбір сервер өзінің сұраныс логикасын және құрылымын пайдаланады. SQL (Structured Query Language) сұраныс тілі барлық реляциялық деректер базасы қолданбаларында шамамен бірдей. Нақтылау үшін, деректер базасы сервері – деректер базасы қолданбалары арқылы клиенттерге қатысты қызметтерді ұстап тұратын сервер. DB Engines өз рейтингінде 300-ден астам ДББЖ тізімделеді.
A database server is a server which uses a database application that provides database services to other computer programs or to computers, as defined by the client–server model. Database management systems (DBMSs) frequently provide database server functionality, and some database management systems (such as MySQL) rely exclusively on the client–server model for database access (while others, like SQLite, are meant for use as an embedded database). Users access a database server either through a "front end" running on the user's computerwhich displays requested dataor through the "back end", which runs on the server and handles tasks such as data analysis and storage. In a master–slave model, database master servers are central and primary locations of data while database slave servers are synchronized backups of the master acting as proxies. Most database applications respond to a query language. Each database understands its query language and converts each submitted query to server readable form and executes it to retrieve results. Examples of proprietary database applications include Oracle, IBM Db2, Informix, and Microsoft SQL Server. Examples of free software database applications include PostgreSQL; and under the GNU General Public Licence include Ingres and MySQL. Every server uses its own query logic and structure. The SQL (Structured Query Language) query language is more or less the same on all relational database applications. For clarification, a database server is simply a server that maintains services related to clients via database applications. DB Engines lists over 300 DBMSs in its ranking.
Тарих
Үлкен деректер жиынтығын модельдеудің негіздерін алғаш рет 1969 жылы Чарльз Бахман енгізді. Бахман деректерді графикалық түрде көрсету үшін деректер құрылымдарының диаграммаларын (DSD) енгізді. DSD-лер әртүрлі дерек нысандары арасындағы қатынастарды көрсетуге мүмкіндік берді. 1970 жылы Кодд деректер қорының пайдаланушылары деректер қорының "ішкі механизмдерінен" хабарсыз болуы керек деген тұжырымды ұсынды. Бұл модель реляциялық деректер қорын сипаттау үшін ең көп қолданылатын модельге айналды. Чен навигациялық модельден артық және Кодд ұсынған реляциялық модельге қарағанда "шынайы әлемге" көбірек сәйкес келетін модельді ұсына алды.