Жеке хабарламалар тарихы және түрлері

Кіріспе

Газеттегі жарнама түрі

Жеке жарнама, кейде байланыс жарнамасы деп аталады, адамның достық, романтикалық қарым-қатынас, неке немесе жыныстық қатынас үшін басқа адамды іздеуге бағытталған жарнаманың бір түрі. Британ тілінде мұндай жарнама көбінесе "жалғыз жүректер" рубрикасындағы жарнама ретінде танылады. Үндістанда бұл танысу немесе неке жарнамасы деп аталады. Ең алғашқы жеке жарнамалар басқа жарнамалармен бірге газеттерде жарияланып, көбінесе некеге тұру мақсатын көздеген. Жеке жарнамаларға қызығушылық артқан сайын, газеттерде олар үшін арнайы бөлімдер ашылды. Кейіннен жеке жарнамаларға арналған газеттер мен журналдар шығарыла бастады. 20 ғасырда "жалғыз жүректер" клубтары ақы төлейтін мүшелеріне жарнама тізімдерін ұсыну үшін құрылды. Интернет пайда болғаннан кейін жеке жарнамалар онлайн сайттарда да пайда бола бастады, біртіндеп танысу сайттары мен қосымшаларындағы жеке профильдерге айналды. Бір зерттеуші жеке жарнамаларды "қазіргі қалалық өмір мен заманауи жұмыс орындарындағы талаптардың салдарынан әлеуметтік байланыстары шектеулі адамдар үшін болашақ серікті табудың құнды жолы" деп сипаттаған. Дегенмен, қылмыскерлер – алаяқтар, мошенниктер және кісі өлтірушілер де жеке жарнамаларды құрбандарын табу және оларды алдау үшін пайдаланады. Жеке жарнамаларға қоғамның көзқарасы уақыт өте келе өзгеріп отырады: 17 және 18 ғасырларда оларға күдіспен қаралып, жарияланбады, ал АҚШ-та Азамат соғысы кезінде олар патриоттық қызмет ретінде қарастырылды және қазіргі заманда кеңінен қабылданып жүр.

Тарих

Англия мен Америка Құрама Штаттарындағы ең алғашқы жеке жарнамалар сатиралық сипатта болды. 1660 жылы Лондондық журнал сатиралық неке туралы жарнама жариялады, автор жесір әйел болғандықтан, ол "оның кәсіпшілігінде еңбек ете алатын кез келген еркекке" мұқтаж еді. 1691 жылы ойын-сауық үшін күйеу мен әйелдерге арналған сатиралық жарнамалардың каталогтары шығарылды. 1722 жылы 13 сәуірде Джеймс және Бенджамин Франклин ағайындыларының «Нью-Ингланд Куранты» газетінің бірінші бетіне ақша үшін үйленгендерді мазақтайтын сатиралық неке жарнамасы басылды. Англиядағы ең алғашқы жеке жарнама 1695 жылғы 19 шілдеде Джон Хоутонның апталық памфлетінде жарияланды. 1710 жылға қарай Лондондағы 53 ірі газеттің барлығы неке жарнамаларын жариялады. 1761 жылы Англияда әйелдің жеке жарнамасы алғаш рет «Арис Газетте» газетінде жарияланды. Газет кеңселерінен басқа, түрлі жергілікті кәсіпорындар, мысалы, дүкендер, кітап сатушылар және әсіресе кофеханалар жарнама берушілердің атынан жеке жарнамаларға жауаптарды қабылдады. Көптеген әйелдер жарнама беруді бастағаннан кейін, кофеханаларға тек ер адамдар барып тұрғандықтан, жасырын дүкендер мен кітапханалар артық тиімді болды. АҚШ-тағы ең алғашқы жеке жарнама, мүмкін, 1759 жылғы 23 ақпанда «Бостон ивнинг пост» газетінің 3-бетінде жарияланды. 1836 жылы құрылған Филадельфиядағы «The Public Ledger» газеті жеке жарнамаларды жүйелі түрде жариялаған АҚШ-тағы алғашқы газет болды. «Леджер» газетіндегі неке жарнамаларының құны жиырма бес цент болды. 1840 жылы газеттің редакциялық мақаласында жарнамалардың көпшілігіне орташа есеппен 25-500 жауап келгені айтылды. 1866 жылдан бастап ХХ ғасырға дейін АҚШ-тағы ең көп оқылатын газет – «Нью-Йорк геральд» газетінің бірінші бетіне жеке жарнамалар шығарылды. Францияда Le Chasseur français («Француз аңшысы») журналы 1880 жылдары алғашқы рет неке жарнамасын жариялады. 18 ғасыр газеттерінің көптеген оқырмандары жеке жарнамаларды әзіл, қалжың немесе алаяқтық деп қарастырды. Грузин қоғамы Исаак Бикерстаффтың «Love in the City», В. Т. Монкриффтің «Wanted: a wife», Сара Гарднердің «The Advertisement», Джордж Макфарреннің «Winning a Husband» және Мария Хантердің «Fitzroy» сияқты пьесаларда жеке жарнамаларды мазақтап ойнады. 1799 жылы танымал анонимді роман – «Белинда; немесе күйеу іздеу туралы жарнама». Англия газеттерінде жеке жарнамалардың нәтижесінде пайда болған сәтті некелер туралы хабарланды, сондай-ақ жарнама беруші ақымақ болып көрінгенде немесе өзін бақытсыз жұпқа қатыстырғанда ескертулер жарияланды. Америка газеттерінде неке жарнамаларын мазақтайтын мақалалар мен жарнамалардың некеден тыс қатынасқа шақырады деп айыптайтын редакциялық мақалалар жарияланды. АҚШ-та жеке жарнамаларды орналастырған немесе оларға жауап берген әйелдерге қоғамдық наразылық пен күдік туды. Бұл Азамат соғысы кезінде өзгерді: солдаттар мен теңізшілер хат алысу үшін жеке жарнамалар жариялады, ал әйелдің осы жарнамаларға жауап беруі патриоттық акт деп есептелді. Көптеген әскерилер мен олардың хат алысушылары романтикалық қарым-қатынас құрды. 1870 жылы кәсіпкер Лесли Фрейзер Дункан Англияда «Matrimonial News» газетін құрып, алты пенске 40 сөздік жарнама ұсынды. Келесі жылы Дункан Сан-Франциско мен Канзас-Ситиде (Миссури штаты) кеңселер ашты. «Matrimonial News» газетінде мыңдаған жеке жарнамалар жарияланып, ол үш онжылдық бойы «неке мен отбасылық бақытты насихаттау» үшін қызмет етті. Көптеген жарнамаларда суреттер де болды. Ерлер үшін қырық сөздік жарнаманың құны жиырма бес цент болды, ал әйелдер жарнамалары (сонымен қатар қырық сөзден аспауы керек) тегін болды, ал ерлер мен әйелдер үшін қосымша сөздер бір сөзіне бір центтен тұрды. Жарнамаларға жауаптар «Matrimonial News» кеңсесі арқылы жіберілді. 1890 жылдары «Matrimonial News» газеті көптеген жалған жарнамаларды жариялады. 1870 мен 1900 жылдар аралығында Англияда жеке жарнамаларға арналған кем дегенде жиырма мерзімді басылым шығарылды. 1885 жылы Аризона территориясындағы үйленген қара әйелдер тобы Аризона кеншілеріне әйелдерді іздеу үшін «Басси Би Клубын» құрды, олар кеншілер лагерьлеріндегі зорлық-зомбылықты азайтуға және қара әйелдерді аймаққа көшіруге үміттенді. 1898 жылы Англияда «Рунд Оуврт» атты ерекше журнал жарық көрді. Бұл журнал қарсы жынысты адамдармен хат алмасуды қалайтын адамдарға арналған «серіктестік» жарнамаларына арналды. 20 ғасырдың басында некеге отырудың орнына серіктестік немесе хат алмасуды іздейтін жарнамалар жиі таралды. 1921 жылы танымал журналдың баспашысы «The Link» «The Link-ке жасырын жарнамалар орналастырған гейлердің табиғи емес және өте ұятты әрекеттерге шақыруымен» қоғамдық моральды бұзуға қатысқандығы үшін айыпталды. АҚШ-та 1930-1950 жылдары жеке жарнамалардың саны күрт азайды, себебі танысу кеңінен таралып, қабылданды, көбірек ерлер мен әйелдер колледжге түсті және автомобильдердің қолжетімділігі артуына байланысты жұптардың жылдамдығы артты. 1960 жылдары «The Village Voice» газеті жеке жарнамалар жариялауды бастады, ал 1961 жылы Сан-Франциско газетінде «свингерлердің» жарнамалары пайда болды. Гомосексуалдарға арналған ең алғашқы мерзімді басылым 1946 жылы Ұлттық Хоббистер қауымдастығының ұйымдастыруымен құрылған «The Hobby Directory» болды. Журнал мүшелерге «хобби достарын табу» үшін жеке жарнамалардан тұрды. «The Hobby Directory» ашық түрде қолөнер дүкендерінде сатылды. 20 ғасырдың басында некелік клубтар мен кеңес бюролары пайда бола бастады, әсіресе АҚШ-та. Бұл клубтар мүшелерінен жарна төлемін қабылдады. Кейбір клубтар мүшелерінің жарнамаларын жариялайтын газеттер мен журналдар шығарды немесе жарнамаларды тізімдерге жинап, клуб мүшелеріне жіберді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін «Lonely hearts» клубтары мен некелік кеңес бюролары Батыс Германияда үлкен бизнеске айналды. «Lonely hearts» атауы жеке жарнамалармен байланысты әлеуметтік стигманы көрсетеді. 1961 жылға қарай кем дегенде 500 «Lonely hearts» клубы болды, мүшелерінің саны 100 000 мен 4 миллион арасында естілді. Клуб операторлары өздерін «неке брокерлері» деп атады. Компьютерлік танысу және жалғыз клубтар қолжетімді болғанда «Lonely hearts» клубтарының саны азайды. Англияда некелік жарнамаларға арналған журналдар мен газеттер 1961 жылға қарай көбінесе жойылды, ал АҚШ-та дәстүрлі, ашық және бұрмаланған жеке жарнамаларға арналған газеттер мен журналдар 1960 жылдардың соңында көбейді. 1966 жылы құрылған «International Times» газеті гомосексуалдарға арналған жеке жарнамаларды ашық түрде жариялаған алғашқы басылым болды. Гомосексуалдық Англияда 1967 жылы заңдастырылғаннан кейін, «Jeffrey» және «Gay Times» сияқты гомосексуалдарға арналған жеке жарнамаларды жариялайтын жаңа басылымдар құрылды, сондай-ақ 1970 жылдардың соңына қарай гомосексуалдардың жарнамалары негізгі басылымдарда пайда бола бастады. 1980 жылдардың соңына қарай «New York Law Journal» және «The New York Review of Books» сияқты әртүрлі басылымдарға жеке жарнамалар қосылды. Романтикалық серік іздеу үшін жарнама беру конвенциялық әдістерге қарағанда қабылданған балама болып саналды. 1990 жылдары ерекше жарнама түрі пайда болды: репродуктивтік серіктерді іздеу туралы жарнамалар. Әдетте лесбияндар немесе гейлер орналастырған, бұл жарнамалар балаларға ие болу үшін сперма немесе жұмыртқа донорын іздейді. Алғашқы онлайн танысу қызметін 1964 жылы Джоан Балл құрды. 1965 жылы басталған «Operation Match» АҚШ-тағы алғашқы онлайн танысу қызметі болды. Бұл қызметтер сауалнамалар мен компьютерлік сәйкестікті қамтыды. 1995 жылы құрылған «Match.com» онлайн жеке жарнамаларды ұсынатын алғашқы сайттардың бірі болды. Ол кезде көптеген адамдарда компьютерге қол жеткізу мүмкіндігі болмады. Интернетке қол жеткізу артуымен онлайн жеке жарнамалар мен компьютерлік танысуға қызығушылық та артты, ал 2005-2010 жылдар аралығында алғашқы тегін танысу сайттары пайда болды. Смартфондардың пайда болуымен «Tinder» сияқты танысу қолданбалары танымал болды. Францияда жарнамалар ешқашан қоғамдық қабылдануға ие болмаса да, онлайн танысу сайттарын пайдалану көбірек таралған. Онлайн жеке жарнамалар басылымдардағы жарнамалардың кеңістік шектеулерінен босатылған. Сонымен қатар, жеке жарнамаларды ұсынатын веб-сайттар мен қолданбалар әдеттегі ақпарат үшін автоматты менюлерді немесе сұрыптауға болатын санаттарды ұсынады, бұл жарнама берушіге жарнаманың мәтіндік бөлігін оның нақты мақсатына сәйкес бейімдеуге мүмкіндік береді.

The earliest personal ads in England and the United States were satirical. A London magazine published a satirical marriage ad in 1660, supposedly from a widow urgently in need of "any man that is Able to labour in her Corporation". By 1691, entire catalogs of satirical ads for husbands and wives were published for entertainment. The New England Courant, by brothers James and Benjamin Franklin, printed a satirical marriage ad on its front page on April 13, 1722, ridiculing those who married for money. The first genuine personal ad in England was published on July 19, 1695, in a weekly pamphlet published by John Houghton. London's 53 major newspapers all published matrimonial ads by 1710. In 1761, the first personal ad in England written by a woman was published in the Aris Gazette. In addition to the offices of the newspapers themselves, various local businesses, such as haberdashers, booksellers, and especially coffee houses, accepted replies to personal ads on behalf of the advertisers. As more women began to place ads, more discreet shops and libraries became the preferred intermediaries, as only men frequented coffee houses. Possibly the earliest genuine personal ad in the United States was published on February 23, 1759, on page 3 of the Boston Evening Post. The Public Ledger in Philadelphia, founded in 1836, was the first newspaper in the United States to feature personal ads regularly. Marriage ads in the Ledger cost twenty five cents. In 1840, an editorial in the paper claimed that most ads received 25–500 replies on average. From 1866 until the 20th century, the most widely read newspaper in the United States, the New York Herald, printed personal ads on the front page. In France, the magazine Le Chasseur français (The French Hunter) first published matrimonial ads in the 1880s. Many 18th century newspaper readers considered the personal ads to be jokes, hoaxes, or scams. Georgian society enjoyed mocking personal ads in plays such as Isaac Bickerstaffe's Love in the City, W. T. Moncrieff's Wanted: a wife, Sarah Gardner's The Advertisement, George Macfarren's Winning a Husband, and Maria Hunter's Fitzroy. A popular anonymous novel in 1799 was Belinda; or, An Advertisement for a Husband. Newspapers in England reported on successful marriages resulting from personal ads, and printed cautionary tales when an advertiser was made to look foolish or found himself trapped in an unfortunate pairing. American newspapers printed stories ridiculing matrimonial ads and editorials accusing the ads of soliciting nonmarital sex. In the United States, women placing or answering personal ads were met with public disapproval and suspicion. This changed during the Civil War: soldiers and sailors placed personal ads to find correspondents, and for a woman to reply to these ads was considered a patriotic act. Many military men and their correspondents formed romantic relationships. In 1870, entrepreneur Leslie Fraser Duncan established the Matrimonial News in England, offering 40 word ads for six pence. The following year, Duncan opened offices in San Francisco and Kansas City, Missouri. Publishing thousands of personal ads, Matrimonial News served for three decades to "promote marriage and conjugal felicity". Many ads included photographs. The cost to men for a forty word ad was twenty five cents; women's ads (also limited to forty words) were free; additional words cost one cent per word for both men and women. Replies to ads were routed through the Matrimonial News offices. By the 1890s, Matrimonial News was printing a large number of fake ads. Between 1870 and 1900, at least twenty periodicals dedicated to personal ads had been launched in England. In 1885, a group of married Black women in Arizona Territory formed the Busy Bee Club to advertise for wives for Arizona miners, hoping to reduce violence in the mining camps and encourage Black women to move to the area. A unique magazine was established in England in 1898, Round About. It was dedicated to "companionship" ads for people wishing to enter in correspondence with those of the opposite sex. Ads seeking companionship or correspondence, rather than strictly marriage, became more frequent in the early 20th century. The publisher of a popular magazine, The Link, was charged in 1921 for conspiring to corrupt public morals by "introducing men to men for unnatural and grossly indecent practices" as gay men were placing discreetly worded ads in The Link. In the United States, the number of personal ads decreased drastically during the 1930s through the 1950s, as dating became more common and acceptable, more men and women were attending college, and couples had greater mobility as cars were more available. In the 1960s, The Village Voice began publishing personal ads, and ads from swingers appeared in the San Francisco Chronicle in 1961. The earliest periodical used for gay personals was The Hobby Directory, established in 1946 by the National Association of Hobbyists for Men and Boys. The magazine consisted solely of personal ads, purportedly for members to "find hobby friends". The Hobby Directory was openly sold in craft stores. Matrimonial or "lonely hearts" clubs began forming in the 20th century, primarily in the United States. These clubs accepted ads from their members for an enrollment fee. Some clubs published papers and magazines dedicated to members' ads or compiled the ads into lists and catalogs that were mailed to the club members. Post World War II, lonely hearts clubs and marriage advisory bureaus became a huge business in West Germany. The "lonely hearts" designation reflected the social stigma associated with personal ads. There were at least 500 lonely hearts clubs by 1961, with membership estimates between 100,000 and 4 million. Club operators referred to themselves as "marriage brokers". As computer dating and single clubs became available, lonely hearts clubs diminished. Magazines and newspapers for matrimonial ads had mostly disappeared in 1961 in England, while newspapers and magazines devoted to personal adstraditional, explicit, and aberrantproliferated in the United States during the late 1960s. The underground paper, International Times, founded in 1966, was the first to publish openly gay personal ads. After homosexuality was legalized in England in 1967, new publications featuring personal ads for homosexuals were established, such as Jeffrey and Gay Times, and gay ads began to appear in mainstream publications by the end of the 1970s. By the late 1980s, publications as disparate as the New York Law Journal and The New York Review of Books added personal ads to their content. Placing an ad to find a romantic partner had become an acceptable alternative to conventional methods of meeting people. A unique form of personal ad began to appear in the 1990s: ads to find reproductive partners. Typically placed by lesbians or gay men, the ads seek someone to donate eggs or sperm to enable the advertisers to have children. The first online dating service was founded by Joan Ball in 1964. Operation Match, begun in 1965, was the first online dating service in the United States. These services involved questionnaires and computer matching. Match. com in 1995 was one of the first sites to host personal ads online. At the time, few people had computer access. As Internet access increased, so did interest in online personal ads and computer dating, with the first free dating sites appearing between 2005 and 2010. With smartphones, dating apps such as Tinder became popular. While personal ads in publications never gained social acceptance in France, the use of online dating sites are more popular. Online personal ads are freed from the space limitations of print ads. Additionally, websites and apps that host personals typically provide automated menus or sortable categories for common information, freeing the advertiser to tailor the narrative portion of the ad to their specific objectives.

Тарихи мотивациялар

Англиядағы 19-ғасырлық қоғамның бірнеше аспектілері жеке жарнамаларды тиімді балама ету үшін бірікті: әйелдердің "жеке өмірге" жалпы шектеуі; сауда немесе әскери қызмет сияқты кәсіптер, әлеуетті серіктестермен кездесуге уақытты және әлеуметтік желілерді шектеу; шағын халықты қамтитын шалғай аймақтар; көптеген адамдарды қалаларға әкелген қалалық кеңею, олар бұрынғы әлеуметтік және отбасылық байланыстардан алшақтады. Кейбіреулер үшін жақын маңда серіктес болмады, ал басқалары үшін серіктес болғанмен, оны әлеуметтік жағынан қабылданған тәсілмен кездестіру мүмкін болмады. АҚШ-та 1820 мен 1860 жылдар аралығында қала халқы 797%-ға өсті, көптеген жаңа қала тұрғындарының әлеуетті серіктестермен танысуға мүмкіндік беретін әлеуметтік немесе отбасылық байланыстары болмады. Әсіресе әйелдер жеке жарнамаларды өз жағдайларын бақылау құралы ретінде пайдалы деп санады. 1890 жылы АҚШ-та жеке жарнамаларға жауап берген әйелдерге қатысты зерттеуде олардың қоғамдық күтулерден тәуелсіздікке және неке мәселесінде теңдікке ұмтылғаны анықталды. (Зерттеуді жүргізген криминолог жауаптарға қызыққанмен, олардың "әдепсіздік шегінде" екеніне сенді.) АҚШ-тағы Азамат соғысынан кейінгі жылдар шығыстағы қолда бар ер адамдар санының (соғыста 600 000-нан астам адам қаза тапқан) және батыс шекарасындағы әйелдер санының арасындағы үлкен айырмашылықты тудырды, онда көбінесе кен өндіру, тері саудасы, егіншілік, орман шаруашылығы және зерттеулермен айналысқан ер адамдар қоныстанған. Мысалы, 1850 жылдары Иллинойс штатының ауылдық аймақтарында әр 25 еркекке орта есеппен бір әйел шамасында келді. Англияда 1861 жылғы халық санауы көші-қон мен ерте өлім-жітім салдарынан әйелдердің санының айтарлықтай артып кеткенін көрсетті. Батыс АҚШ штаттарындағы ерлер мен әйелдер арасындағы теңгерімсіздікке тап болған штаттар әйелдерді қоныс аударуға ынталандыру үшін көптеген заңдар қабылдады, мысалы әйелдердің мүліктік құқықтарын қорғау (шығыс штаттарында кең таралған әйелдердің құқықтарын шектеуші заңдарға қарсы) және әйелдерге сайлау құқығы беру. Қолдаушы саяси ахуал әйелдерді неке жарнамаларына және некеге тұруға шақыруға ынталандырды. 20-ғасырдың басында, иммиграциялық шектеулер күшейгеннен кейін, неке жарнамаларына жауап беру АҚШ-қа кірудің бір жолы болды. Бұл сонымен қатар соғыс аймақтарынан қашудың да бір тәсілі болды. 1922 жылы екі кеме Нью-Йоркке тоқтады, олар Түркия, Румыния, Армения және Грекиядан келген 900 «хат арқылы келген күйеулерді» (mail order brides) әкелді, олар грек-түрік соғысынан қашып келген.

Multiple aspects of 19th century society in England combined to make personal ads a viable alternative: the general confinement of women to "private life"; professions such as trade or the military, limiting both the time and social network to meet potential partners; remote locations with small populations; urban expansion that brought many people to the cities, where they were apart from the social and familial networks they had been accustomed to. For some, there were no potential partners nearby; for others, there were potential partners but no means of meeting them in a socially acceptable manner. In the United States, between 1820 and 1860, populations in cites had increased by 797%, many of the new urbanites lacking social or family networks through which they might meet potential partners. Women in particular found personal ads to be a means for exercising some control over their circumstances. An 1890 study of female respondents to personal ads in the United States found that they sought independence from societal expectations and a degree of equality in the matter of marriage. (The criminologist who performed the study was scandalized by the responses, believing "they bordered on moral depravity".) The years following the Civil War in the United States brought a huge mismatch in the number of available men in the east (more than 600,000 killed in the war) and in the number of available women on the western frontier, where mostly men had migrated to pursue mining, fur trading, farming, logging, and exploring. Rural areas of Illinois in the 1850s, for example, averaged one woman for every twenty five men. In England, the 1861 census revealed a significant numerical surplus of women, due to emigration and earlier deaths. States in the western United States which suffered from the imbalance between men and women passed numerous laws intended to encourage women to immigrate, such as property protection for women (as opposed to coverture laws common in eastern states) and female suffrage. The welcoming political climate was an incentive for women to respond to marriage ads and marriage recruiting efforts. In the early 20th century, answering matrimonial ads was a route to entering the United States after immigration limits became more restrictive. It was also a means of escaping war torn regions. In 1922, two ships docked in New York with 900 mail order brides from Turkey, Romania, Armenia, and Greece, fleeing the Greco Turkish War.

Байқаулар

1700 жылдары жарнамалардың көпшілігін ер адамдар орналастырды, ал әйелдер орналастырғандардың көп бөлігі жесірлер еді. Алғашқы жарнамалар экономикалық факторларға баса назар аударды, бірақ 18 ғасырдың соңына қарай жарнамаларда романтикалық махаббатқа деген қызығушылық байқалды. Үйлесімділік пен жеке тұлғаға қызығушылық танылғанмен, 19 ғасыр бойы жарнамаларда ақша туралы айту жалғасты. 1820-1870 жылдары әйелдердің жарнамалары сирек кездесті. 1884 жылы жұмысшы табының ер және әйел өкілдері жеке жарнамалар беттерінде орта тапқа қосылды. 19 ғасырдағы жарнамалардың көп бөлігін жиырма жастағы ер адамдар орналастырды, олар көбінесе "жақсы мінезді" және "құрметті" екендерін мәлімдеді. Жарнамаларда жас – ең маңызды фактор еді, 18-25 жас аралығы ең қалаулы саналды. Олар "жанкүйлі", "ұсынысқа бойымен келетін" немесе "жақсы мінезді" сияқты қасиеттерді іздеді. Сондай-ақ, "әдемі қыз", "құрметті ортадағы" және "жақсы ағылшын тілін білетін" сияқты белгілі бір дәрежедегі әлеуметтік сананы көрсететін сөздерді қолданды. 1888 жылы Kodak камерасының пайда болуымен жеке жарнамаларға фотосурет қосу немесе "сурет алмасамыз" деп жазу жиі кездесті. 1920 жылдары берілген жеке жарнамалар енді некеге тұруға бағытталмады, олар серіктестік, бірлескен қызғалу немесе сексуалдық қарым-қатынас іздеуге арналған болуы мүмкін. Бір жынысты серіктес іздеушілердің жарнамаларында заңдық қиындықтардан аулақ болу үшін сырттай айтылған сөздер қолданылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Англияда 1,7 миллион әйел артық болды, нәтижесінде әйелдер орналастырған жеке жарнамалар саны ерлердікінен асып түсті. Алғашқы жарнамаларда некеге тұру мақсаты жиі көрсетілсе, кейінгі жылдары жарнамаларда "кездесу", серіктестік, ұзақ мерзімді қарым-қатынас, платондық достық және кездейсоқ сексуалдық қарым-қатынас сияқты әртүрлі күтулер көрінді. Қазіргі заманғы жарнамалар әдетте жарнама беруші туралы (мысалы, жынысы, жасы, сыртқы келбеті, этникалық тобы, діні, қызығушылықтары, кәсіби және жеке ерекшеліктері) және жарнама беруші іздейтін адамның түрі туралы ақпаратты қамтиды. Әйелдерді іздейтін ерлер көбінесе жас шектеулерін көрсетеді, ал ерлерді іздейтін әйелдер өздерімен бірдей жастағы немесе одан үлкен серіктестерді іздейді. Кейбір талдаулар артықшылықты топтардың (үлкен ерлер мен жас әйелдер) жарнамаларында қалаған серіктеске қойылатын талаптар көбірек екенін, ал құндылығы төмен топтардың (жас ерлер мен үлкен әйелдер) жарнамаларында шектеулер аз екенін анықтады. Жалпы, жарнама берушінің жасы ұлғайған сайын, жарнамасында жасын жасыратын сөздер көбірек болады, мысалы, "жас 44", "жүрекпен жас" немесе "жас көзқарас". 20 ғасырдағы жеке жарнамаларды зерттеудің бірнеше зерттеулері көрсеткендей, әйелдерді іздейтін ерлердің жарнамаларында физикалық тартымдылыққа көбірек мән беріледі, ал ерлерді іздейтін әйелдердің жарнамаларында қаржылық тұрақтылық пен психологиялық сипаттамаларға көбірек назар аударылады. 1998 жылғы зерттеулер көрсеткендей, ерлер мен әйелдер арасында кәсіби және жеке ерекшеліктер туралы көбірек айтылады, сондай-ақ әйелдер орналастырған жарнамаларда әлеуетті серіктестердің тартымдылығы туралы көбірек айтылады. Сондай-ақ, ерлер мен әйелдердің темекі тартпауына баса назар аударылды. 1989 жылы жүргізілген зерттеуде гей жарнамаларында денсаулыққа баса назар аударылғаны анықталды, бұл, ықтимал, ЖҚС дағдарысымен байланысты. Лесбиянкалар орналастыратын жарнамаларда жеке қасиеттер, мысалы, әзіл-сықақ пен ақыл-ой, сондай-ақ өзін "әйелдік" деп сипаттайтын жұбайлар жоғары бағаланады. Олар, әдетте, гетеросексуал әйелдерге қарағанда, жарнамаларында өздерінің физикалық сипаттамаларын сипаттауға аз ықтимал. Гей-еркектердің жарнамаларында гетеросексуалдарға ұқсас физикалық тартымдылыққа мән беріледі. Жыныстық қатынас іздейтін гейлер ұзақ мерзімді қарым-қатынас жасағысы келетіндерге қарағанда үлкен жас диапазонын қабылдайды. Үндістанда жұбайлар туралы хабарландырулар ұлттық және аймақтық газеттердің жексенбілік басылымдарында жарияланады. Жарнаманы, әдетте, отбасылар, егер олардың отбасылық немесе әлеуметтік желілерінен болашақ жұбайларды табу мүмкін болмаса, орналастырады. Некеге, әдетте, касталық белгілер, жеке қасиеттер, білім және кәсіби біліктіліктер жатады. Неке тізімдері бірінші кезекте күйеу жігіт немесе қыздың сұранысына қарай топтастырылады, содан кейін ана тіліне қарай, үшінші кезекте дініне қарай, ал төртінші кезекте кастасына қарай. Ресейдегі жеке жарнамалар журналдарында жарнамалар "Ол оны іздейді. Неке", "Ол оны іздейді. Ұялшақ", "Ол оны іздейді", "Ол оны іздейді", және "Жұбайлар үшін" сияқты санаттарға бөлінеді.

Most ads in the 1700s were placed by men; of those placed by women, the majority were by widows. The earliest ads placed an emphasis on economic factors, but by the end of the 18th century, ads revealed an interest in romantic love. Despite the shifting interest toward compatibility and personality, money continued to be mentioned in ads through the 19th century. From about 1820 to 1870, ads from women rarely appeared. By 1884, working class men and women joined the middle class in the personal ad pages. Ads in the 19th century were mostly placed by men in their twenties, frequently claiming to be "of good character" and "respectable". The ads indicated that the top priority for respondents was age, with 18–25 being most desirable. The men sought personality traits such as "amiable", "agreeable", or "of good disposition". They also used terms reflecting a degree of class consciousness, such as "a young lady of refinement", "respectably connected", and a "good English education". With the introduction of the Kodak camera in 1888, personal ads became more likely to include a photograph or to state "photos exchanged". Personal ads placed in the 1920s no longer focused on an object of matrimony, but might instead seek companionship, a partner for activities, or sexual dalliances. Ads for same sex partners used discreet phrasing to avoid legal difficulties. After World War I, there was a "surplus" of 1.7 million women in England, and the number of personal ads placed by women began to exceed the number placed by men. While early ads frequently specified marriage as the objective, in later years, ads revealed a greater range of expectations, such as the ambiguous "to meet", companionship, long term relationship, platonic friendships, and casual sexual encounters. Modern ads generally include information about the advertiser (such as sex, age, physical appearance, ethnic group, religion, interests, professional and personal characteristics), and information about the type of person the advertiser is seeking. Men placing ads seeking women mostly specify younger ages, while women placing ads seeking men look for partners their age or older. Some analyses identify ads by favored groups (older men and younger women) as stating more requirements for the desired partner, while ads by less valuable groups (younger men and older women) being less restrictive. In general, the older the advertiser, the more likely that their ad includes language to mitigate their age, such as "youthful 44", "young at heart", or "young outlook". Multiple studies of personal ads in the 20th century found that ads from men seeking women are more likely to place importance on physical attractiveness and ads from women seeking men are more likely to focus on financial security and psychological characteristics. Research in 1998 found increased mentions of professional and personality characteristics by both men and women, as well as more mentions of attractiveness of potential partners in ads placed by women. It also noted an emphasis on nonsmoking by both men and women. A 1989 study found an emphasis on health in gay ads, likely related to the AIDS crisis. Ads placed by lesbians value personal characteristics, such as humor and intelligence, and also mates who describe themselves as "feminine". They are generally less likely than heterosexual women to include descriptions of their own physical characteristics in their ads. Ads placed by gay men place an importance on physical attractiveness similar to heterosexual men. Gay men seeking sexual activities indicate a greater age range acceptable than those seeking long term relationships. In India, matrimonial ads are published in the Sunday editions of major national and regional newspapers. Ads are generally placed by families when it is not feasible to find prospective spouses within their familial or social networks. Matrimonials generally include caste markers, personal attributes, and educational and professional qualifications. The matrimonial listings are grouped first by groom or bride wanted; next, by native language; third, by religion; and fourth, by caste. Personal ad magazines in Russia organize ads in categories such as "He seeks her. Matrimony", "She seeks him. Flirt", "He seeks him", "She seeks her", and "For couples".

Қысқартулар

Баспа жарнамаларындағы орын шектеулеріне байланысты, 20 ғасырда жеке жарнамалар лексикасындағы аббревиатуралар кеңінен қолданыла бастады. Алғашқы аббревиатуралардың кейбірі "Gay Times" журналындағы жеке жарнамаларда пайда болды. Кейбір аббревиатуралар жарнама берушінің және жарнамаға жауап берушінің неке жағдайы, этникалық тобы және жынысы сияқты мәліметтерін көрсетеді, мысалы, MWM (үйленген ақ еркек) және DBF (ажырасқан қара әйел). Ал кейбіреулері GSOH (жақсы юмор сезімі) және NS (темекі шеппеймін) сияқты жалпы сипаттамаларды білдіреді. Үндістанда неке жарнамаларында 50 сөзден аспайтын ерекше аббревиатуралар қолданылады. Мысалы, BHP – биодеректер (резюме), гороскоп және фотосуретті білдіреді; "veg" – вегетариандық; ал VF – өте ақ (ашық терілі) дегеннің аббревиатурасы.

Қылмыстар

Ұрлық, алаяқтық және азғыру неке жарнамаларында ең көп кездесетін қылмыстар еді. 1900 жылға қарай АҚШ-тың көптеген юрисдикциялары азғыруды қылмыс деп таныды, уәделерді бұзу үшін жазалау және үлгілік залап төлеуді, сондай-ақ жалпы құқық некелерін мойындауды күшейтті, бұл неке жарнамаларымен байланысты қылмыстардың кейбіреулерін азайтуға көмектесті. Швецияда "күн мен көктем" (sv) деген сөзді "махаббат алаяқтығы" мағынасында қолданады. Бұл 1900 жылдардың басында жеке жарнамалар берген, әрқайсысына sol och vårande деп қол қойған алаяқ Карл Вестербергке қатысты. Ең танымал "күн мен көктем" - 1940 жылдары жүзден астам әйелді ақшадан алдаған sv. АҚШ пошта қызметі 1967 жылғы "Пошта алаяқтығы" буклетінде тұтынушыларды "жалғыз жүректер клубымен" байланысты алаяқтық әрекеттер туралы ескертті. Кейбір адамдар басқа біреумен кездесу үшін саяхаттауға ақша сұрап, жеке жарнамаларды пайдаланады. Буклетте мұнай кеніштерінде байлық табуға "бірнеше мың доллар ғана" қажет екенін айтқан бір адам туралы баяндалады. Жеке жарнамалар арқылы жылына шамамен 50 000 доллар табатын ол, ақырында пошта алаяқтығы үшін сотталды және түрмеге жіберілді. Бір ер адам бүкіл АҚШ-тағы басылымдарда жеке жарнамалар беріп, өзін жалғыз азиялық әйелмін деп таныстырды және 400-ден астам еркектен шамамен 280 000 доллар алдады. Кейіннен ол пошта алаяқтығына кінәлі екенін мойындады. 2011 жылдан 2016 жылға дейін онлайн кездесулерге байланысты қылмыстар шамамен 400 пайызға өсті. Ұрлық және алаяқтықтан гөрі кісі өлтіру сирек болғанымен, бірнеше кісі өлтірушілер өздерінің жеке жарнамаларын әлеуетті құрбандарды табу үшін пайдаланды. Мысалы:
Белл Ганнесс – кем дегенде 14 құрбаны бар сериалдық кісі өлтіруші, 1884–1908 жылдары әрекет еткен. Иоганн Отто Хох, сондай-ақ "Көкбауырлы кісі өлтіруші" және "Чикаголық Көкбауырлы кісі өлтіруші" деп белгілі, бигамист және кісі өлтіруші, 50-ге дейін құрбанды өлтірген деп есептеледі, 1890–1905 жылдары әрекет еткен. Бела Кис – Венгрияда кем дегенде 24 құрбаны бар сериалдық кісі өлтіруші, 1900–1914 жылдары әрекет еткен. Хельмут Шмидт – 1913–1917 жылдары әрекет еткен, 1–4+ құрбаны бар күдікті сериалдық кісі өлтіруші. Генри Дезире Ландру, "Гамбеаның Көкбауырлы кісі өлтірушісі" деп аталды, Францияда кем дегенде 11 құрбаны бар сериалдық кісі өлтіруші, 1915–1919 жылдары әрекет еткен. Ева Брэндон Раблен 1928 жылы жеке жарнамаға жауап берді, содан кейін үйленгеннен үш күн өткен соң жаңа күйеуін улады, бұл кісі өлтіруді "Огден Стандарттық сарапшысы" "өз түрінің ең танымал ісі" деп атады. Гарри Пауэрс – 1927–1931 жылдары бес құрбанды өлтірген сериалдық кісі өлтіруші. Нэнни Досс – 1927–1954 жылдары 11 құрбанды өлтірген сериалдық кісі өлтіруші. Реймонд Фернандес және Марта Бек, "Жалғыз жүректер кісі өлтірушілері" деп аталды, 1947–1949 жылдары 20-ға дейін құрбанды өлтірген күдікті сериалдық кісі өлтіруші жұп. Харви Глатман, "Жалғыз жүректер кісі өлтірушісі" және "Сұлу қызды өлтіруші" деп белгілі, 1957–1958 жылдары 3-4 құрбанды өлтірген американдық сериалдық кісі өлтіруші.

Theft, fraud, and seduction were the crimes most common with matrimonial ads. By 1900, most jurisdictions in the United States had criminalized seduction, allowed punitive and exemplary damages for breach of promise actions, and increased recognition of common law marriages, all of which helped reduce some crimes associated with matrimonial ads. In Sweden, the colloquial saying "sun and spring" (sv) to mean "love fraud" refers to fraudster Karl Vesterberg, who placed personal ads in the early 1900s, signing each with sol och vårande. The most famous "sun and spring" was sv, who used personal ads to defraud over a hundred women of money in the 1940s. The U. S. Postal Service warned consumers of fraudulent activity associated with "lonely hearts clubs" in its 1967 Mail Fraud booklet. Some people use personal ads to ask for money, supposedly to travel to meet the other person. The booklet describes one individual who claimed to have a potential fortune in oil claims, needing "only another few thousand dollars" for development. Earning an estimated $50,000 a year through personal ads, he was eventually convicted of mail fraud and sentenced to prison. In one instance, a man placed personal ads in publications throughout the United States, claiming to be a single Asian female, and eventually bilking over 400 men of approximately $280,000. He later pled guilty to mail fraud. From 2011 to 2016, crimes related to online dating increased by almost 400 percent. Although murder was more rare than theft and fraud, a number of murderers used personal ads to find potential victims. Notable examples include:
Belle Gunness was a serial killer with at least 14 victims, active 1884–1908. Johann Otto Hoch, also known as the Bluebeard Murderer and the Chicago Bluebeard, was a bigamist and murderer, believed to have killed up to 50 victims, active 1890–1905. Béla Kiss was a serial killer in Hungary with at least 24 victims, active between 1900 and 1914. Helmuth Schmidt was a suspected serial killer of 1–4+ victims, active 1913–1917. Henri Désiré Landru, nicknamed the Bluebeard of Gambais, was a serial killer in France with at least 11 victims, active from 1915 to 1919. Eva Brandon Rablen answered a personal ad in 1928 and then poisoned her new husband three days after the wedding, a murder that the Ogden Standard Examiner called "the most notorious case of its type". Harry Powers was a serial killer of five victims, active 1927–1931. Nannie Doss, was a serial killer of 11 victims, active 1927–1954. Raymond Fernandez and Martha Beck, dubbed the Lonely Hearts Killers, were a serial killer couple suspected of up to 20 victims, active 1947–1949. Harvey Glatman, known as the Lonely Hearts Killer and the Glamour Girl Slayer, was an American serial killer with 3 4 victims, active from 1957 to 1958.