Кіріспе

Тау, Шотландия, Ұлыбритания; айтылады) - Шотландияның Солтүстік-Батыс таулы аймағындағы Торридон тауларындағы тау. Ол Лох Торридон мен көршілес тау Бейн Эйге арасында орналасқан. Тау шығыстан батысқа қарай созылған қырлы жота, бірнеше шыңдары бар, және оның жоғарғы жартысы көптеген тік, жартасты террасалардан тұрады. Ең биік шыңы - Spidean a' Choire Lèith ('сұр шатқалдың шыңы') Munro шыңы, биіктігі . Екінші Munro шыңы - Mullach an Rathain, биіктігі .

Геология

Тау торидондық құмтастан тұрады, ол көлденеңге жақын, массивті қабаттарды құрайды. Олар алыстан көрінетін көптеген террасаларды жасайды. Тау жыныстары негізінен қызыл және шоколад түсті құмтастар, аркоздар, тақта тастар және тақтатастар, ал негізіндегі жергілікті жерлерде ірі конгломераттар кездеседі. Бұл тау жыныстарының бір бөлігі астындағы Льюисиан гнейсінен алынған, оның тегіс емес бетіне орналасқан, бірақ материалдың көп бөлігі қазір ашылмаған тау жыныстарынан келген. Торридон қабаттары осы ежелгі тозығы жеткен жер бетінде көлденең немесе аз ғана еңіспен жатыр. Бейн Эйге сияқты кейбір шыңдардың үсті ақ кварцитпен жабылған, бұл оларды алыстан қарағанда ерекшелендіреді. Кварциттің кейбірінде қазбаланған құрт тесіктері бар, ол "құбырлы тас" деп аталады. Оның жасы шамамен 500 миллион жыл. Торридон ландшафты мұздық және аллювиалды әрекеттердің нәтижесінде күшті тозыққа ұшыраған және ежелгі тегіс жазықтықтың (peneplain) қалдықтарын көрсетеді.

Үстірту

Лиатханың Мунро тізімінде төрт "Топ" бар, Меалл Диарг 3133 фут (955 м) биіктікте, Муллах ан Ратхеннен солтүстікке қарай созылатын Солтүстік қыраттарының соңында орналасқан. Солтүстік қыраттары бойындағы бағыт тауға көтерілу болып есептеледі, алайда Коир-на-Каймеден басталатын басқа бағыт тек соңғы 50 метрде тік жардан өтіп, қыратқа жетеді. Ирвин Баттерфилд Меалл Диаргты "Британ аралдарындағы ең қиын шың" деп санайды, оған тек Сгур Диаргтың қол жетімсіз шыңы ғана бәсекелесе алады. Солтүстік қыраттарына алғаш рет 1894 жылы Хинксман, Ренни және Дуглас көтерілген. Тауға жоғарыда аталған екі шыңды қоса көтерілу қиын экспедиция болып табылады; аралық қыраттың көп бөлігі Ам Фасаринен (Тістер) деп аталатын тасты қыраттар тізбегінен тұрады, ол батыс жағында 927 метр биіктікке жетеді және Мунроның "тобы" саналады. Қыратта түсуге аз орын бар, сондықтан басталғаннан кейін, таугершікке бүкіл қыратты аяқтаудан басқа амал қалмайды. Дегенмен, таудың оңтүстік беткейіндегі тар жол арқылы қыраттардан қашуға болады. Бұл жол өте қауіпті, және оның шағын арықтарды кесіп өтетін жерлерінде эрозия көп. Қыс мезгілінде Лиатханы кесіп өту одан да қиын экспедицияға айналады.