Бессбрук: Солтүстік Ирландияның тарихы мен өркендеуі

Кіріспе

Армаг округіне қарасты ауыл, Солтүстік Ирландия. Бессбрук (ирланд тілінде: An Sruthán).

ХХ ғасырдың соңында "Тұғырықтың" ең қатты зорлық-зомбылық оқиғалары осы ауылдың маңында болды, нәтижесінде ауыл үлкен гарнизонмен әскери аймаққа айналды. Кішкентай ауыл Еуропадағы ең жұмысты (әскери) тікұшақ алаңына айналды.

Тарих

Бесбрук аты Джозеф Николсонның әйелі Элизабет немесе Бесс Николсонның есімімен байланысты, оның отбасы 1806 жылдан 1845 жылға дейін аймақта зығыр бизнесін жүргізген. "Брук" – ауыл шетінен өтетін шағын өзен. Бесбрук 1845 жылы Джон Грабб Ричардсон тарапынан "үлгілі ауыл" ретінде құрылды, Ричардсонның иіру өнеркәсібімен қатар, квакер Ричардсон отбасына тиесілі үлкен зығыр фабрикасын қоршаған кең көшелер мен алаңдармен бірге. 18-19 ғасырларда зығыр өндірісі Ольстердегі квакер отбасыларының байлығына маңызды үлес қосты. Бесбрукты негіздеуші Джон Г. Ричардсон квакер болған және Ваттерфорд округінде Портлоуді құрған Малкомсон отбасы сияқты басқа квакерлерді білген болуы мүмкін. Бұл хабар Ричардсонның Бесбруктегі жоспарларына әсер еткен. 1840 жылдардың ортасында Бесбрук үлгілі ауыл ретінде құрылғанда, Ольстер жұмысшыларына фабрика иелері үй салып беруі әдеттегі жайт еді, және Бесбрук бұл ережеден ерекшеленбеді. Джон Г. Ричардсон жұмысшылары үшін үйлер салды және кедей адамдарды, көбінесе тіршілікке тепе-теніш жатқандар мен біліктілігі жоқ адамдарды жұмысқа алу саясатын ұстанды, өйткені ол осы қызметкерлерді өзін-өзі жетілдіруге және деңгейлерін көтеруге ынталандырғысы келді. Әр үйдің ішінде үш-бес бөлме болды. Бесбрукте мектеп болды, оның оқушылары таза, зиялы және оқуға құштар болып көрінді. Бұл мектепті балаларын оқуға жіберу үшін бір пени төлеген ата-аналар және мемлекеттік қаржыландыруды толықтыру үшін 100 фунт стерлинг берген Бесбрук иіру компаниясы қаржыландырды. Қалада медициналық пункт болды, ал жұмысшылар медициналық клубқа мүше болып, Бесбрук иіру компаниясының дәрігерді қолдаған қайырымдылықтарымен толықтырды. Temperance қонақ үйі әлеуметтік орталық ретінде қызмет етті, онда ағылшын және ирланд газеттерін сатып алуға, шашка мен шахмат ойнауға, темекі шегуге болады. Қалада кооперативтік дүкен, саяхатшы жұмысшыларға арналған тамақ зал, сүт өндіретін ферма және баушалар да болды. 1998 жылы Ұлы Жұма келісіміне қол қойылғаннан кейін, Бесбрук ауылының жағдайы жақсара бастады. Қозғалыс шектеулері жеңілдетілді және қауіпсіздік күштерінің саны азайды. Жергілікті полиция бөлімшесі ағымдағы қаржы жылында жабылатындығы расталды, бұл Солтүстік Ирландия полиция қызметінің шығындарды үнемдеу мақсатымен жабатынын жариялаған 26 бөлімшенің бірі болды. 2007 жылдың 25 маусымында британдық армия Бесбруктан әскери күштерін шығарып алып, барлық нысандарын жапты, бұл Оңтүстік Армаг аймағындағы "Операция Баннер" операциясының аяқталуын білдірді.

Bessbrook is named from Elizabeth or Bess Nicholson, wife of Joseph Nicholson whose family had carried on a linen business in the district from 1806 until 1845. The 'brook' is a stream which runs through the outskirts of the village. Bessbrook was founded by John Grubb Richardson in 1845 as a 'model village' along with the Richardson Spinning industry, with spacious streets and squares surrounding a large linen mill owned by the Quaker Richardson family. In the 18th and 19th centuries the linen industry was a significant contributor to the wealth of Quaker families in Ulster. The founder of Bessbrook, John G. Richardson, was a Quaker and was likely aware of other quakers such as the Malcomson Family who set up Portlaw in County Waterford. This awareness had some influence on Richardson’s own schemes in Bessbrook. By the mid 1840s, when Bessbrook was set up as a model village it was not uncommon for Ulster workers to have housing built for them by factory owners, and Bessbrook was no different. John G. Richardson built housing for his workers and had a policy to bring poor people in, these people were often beggars and unqualified people, to work for him as he felt it would encourage these employees to improve themselves and raise themselves up to a higher standard. Each house had three to five rooms. There was a school in Bessbrook, the pupils of which seemed to be clean, intelligent and eager to learn. This school was funded by the parents who gave one penny to send their child there and by Bessbrook Spinning Co. who gave £100 to supplement government funding. There was a dispensary in the town and the workers subscribed to a medical club which was supplemented by donations from Bessbrook Spinning Co. which supported a doctor. There was a Temperance Hotel which acted as a social centre where English and Irish Newspapers could be bought, draughts and chess could be played, and people could indulge in smoking. The town boasted a Co Operative store, a refreshment hall for travelling workers, a farm supplying milk, as well as allotments. The end of the Troubles, following the signing of the Good Friday Agreement in 1998, has led to some recovery for the village. Traffic restrictions have been relaxed and the visible security presence has been reduced. It has been confirmed that the local police station will be disposed of within the current financial year, one of 26 stations that the Police Service of Northern Ireland has announced will be closing due to cost efficiency measures. On 25 June 2007 the British Army withdrew their military presence from Bessbrook and closed all of their facilities, marking an end to Operation Banner in the South Armagh region.

Қызықты орындар

Ауылдың шетінде Джон Макниллдің Крейгмор виадугы орналасқан, ол жергілікті тұрғындарда 1851 жылы салынған Он сегіз арка деп аталады. Виадук әлі күнге дейін Дублин-Белфаст темір жолын қабылдайды және он сегіз, жиырма метр биіктігі бар, шамамен бес жүз метрге (бір төрттен бір миль) созылған, ұзақ уақыт бойы Ирландиядағы ең ұзын көпір болды. Ол жергілікті граниттен салынған. Жақын жерде Ұлттық қорға қарасты, жұртшылыққа ашық Дерримор үйі орналасқан. Бұл 18 ғасырдағы шатырлы үй, кең саябақ және орманды алқаптармен қоршалған. 1800 жылы Одақ туралы акті үйдің құрастыру бөлмесінде дайындалды.

Демография

Бессбрук Солтүстік Ирландия Статистика және зерттеу агенттігі (NISRA) бойынша орташа өлшемді елді мекен ретінде жіктеледі, яғни халқы 2,500 мен 4,999 аралығында.

2011 жылғы халық санағы

2011 жылғы 27 наурыздағы санақ күні Бессбрукта 2750 адам тұрды. Олардың арасында:
22,91% -ы 16 жасқа дейін, ал 14,76% -ы 65 жастан асқан адамдарды құрады.
50,58% халықтың еркек, 49,42% әйел адамдардан тұрды.
79,56% католик дінін ұстанатын, 18,00% протестант және басқа да христиан (христиандыққа байланысты) діндерін ұстанатын болды.
18,58% өзін британдық, 51,35% ирландтық, ал 31,13% солтүстік ирландтық деп санағанын көрсетті. Сауалнамаға қатысушылар бірнеше ұлттық идентификацияны таңдай алды.

2021 жылғы халық санағы

Санақ күні (2021 жылдың 21 наурызы) Бесбрукта 2892 адам тұрды. Олардың 80,01%-ы католик дінін ұстанады, ал 14,42%-ы протестант және басқа христиандық діндерді (христиандыққа байланысты діндерді қоса) ұстанады. 15,84%-ы өзін британдық, 60,86%-ы ирландтық, ал 23,24%-ы Солтүстік Ирландиялық деп санады. Сауалнамаға қатысушылар бірнеше ұлттық идентификацияны таңдай алды.

Білім

Аймақтағы мектептер: Бессбрук бастауыш мектебі, Сент-Жозеф бастауыш мектебі, Сент-Пол жоғары мектебі және Сент-Петр бастауыш мектебі, Клаугрег.