Кіріспе
Солтүстік Ирландияның тарихи округі
Антрим округі (Антрим қаласының атымен аталған) – Солтүстік Ирландияның алты округінің бірі, тарихи Ульстер провинциясының құрамында орналасқан. Лаф-Нейг көлінің солтүстік-шығыс жағалауына іргелес жатқан округтың ауданы және 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 651 321 адамды құрайды. Антрим округінің халық тығыздығы – шаршы километрге 211 адам, ал шаршы мильге 546 адам. Бұл сонымен қатар Ирландияның 32 дәстүрлі округінің бірі. Антрим шатқалдары оқшау, құнарсыз ландшафттарды ұсынады, Гиганттар жолы – бірегей ландшафт және ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген орын, Бушмиллс виски өндіреді, ал Портраш – танымал теңіз жағалауындағы курорт және түнгі ойын-сауық орталығы. Солтүстік Ирландияның астанасы Белфасттың көп бөлігі Антрим округінде, ал қалған бөлігі Даун округінде орналасқан. 2001, 2011 және 2021 жылғы халық санауы мәліметтеріне сәйкес, қазіргі таңда Ирландия аралындағы халықтың көпшілігі немесе басым бөлігі протестанттық ортадан шыққан тек екі округтің бірі осы округ. Екіншісі – оңтүстікке қарай орналасқан Даун округі.
География
Антримнің көп бөлігі, әсіресе шығысында, ең биік жерлерге жетеді. Таулар тізбегі солтүстік және оңтүстікке қарай созылады, ал осы бағытта ең биік нүктелері Ноклайд, Сливеанорра, Тростан, Слемиш, Агнюс Хилл және Дивис болып табылады. Ішкі беткейі біртіндеп, бірақ солтүстік жағалауда таулар тізбегі күрт және дерлік тік түзу сызықтармен аяқталады, сондықтан мұнда әлемдегі ең әдемі жағалаулық пейзаждар кездеседі, оның үзілмеген жартастар желісі батыстағы тілімделген жағалау сызығынан айтарлықтай ерекшеленеді. Ең көрнекті жартастар – бірнеше шақырымға созылып жатқан тік базальтты бағаналардан құралған жартастар, олар Fair Head және мәшһүр Giant's Causeway-де ең жарқын түрде көрінеді. Шығыс жағалаудан таулар бірден, бірақ аздап күрт көтеріледі, ал ойыстар кеңірек және тереңдейді. Екі жағалауда да бірнеше курортты қалалар бар, соның ішінде Портруш (жақсы танымал гольф алаңдарымен), Портболлинтра және Бэлликасл; шығыста Кушендун, Кушендалл және Уотерфут Ред-Бейде, Карнлоу және Гленарм, Ларн Мойл теңізінде және Уайтхед Белфаст-Лоугта. Олардың барлығы көктемде басым болатын шығыс желдеріне біршама ұшырайды. Ірі аралдардың жалғызы – Бэлликастлден тысқары орналасқан, L-әріпін еске түйретін Ратлин аралы, ұзындығы мен ені жағалаудан, базальтты және әктас құрамы жағынан материкке ұқсас. Ол ішінара егістікке жарамды және шағын халықты қамтамасыз етеді. Айлендмаги – Ларн-Лоуг пен Солтүстік каналды бөліп тұратын жартыарал. Банн және Лаган өзендерінің аңғарлары, Лау-Нейдің аралық жағалаулары құнарлы жазықтарды құрайды. Осы екі өзеннің екеуі де Даун округінде басталады және маңызды болып табылатын жалғыз өзендер. Соңғысы Белфаст көліне құяды, ал біріншісі Лау-Ней көлін сумен қамтамасыз етеді, оны көптеген кішігірім өзендер толықтырады. Банн және Лау-Ней көлінің балық шаруашылығы (әсіресе шапан мен алабұқа) коммерциялық және спорттық мағынада құнды, өзеннің төменгі ағысындағы Тоум қаласы орталық болып табылады. Осы нүктеден төмен орналасқан Бег көлі, "Кіші көл", Лау-Ней көлінен шамамен төмен жатыр. Бұл Ұлыбританиядағы бесінші ірі аймақтық жүк әуежайы. Ұлыбритания, Еуропа және Солтүстік Америкаға тұрақты рейстер бар. Аймаққа Джордж Бест Белфаст қалалық әуежайы да қызмет көрсетеді, ол Белфаст қаласының орталығынан шығысқа қарай бір шақырым жерде, қаланың Даун округі жағында орналасқан және 2006 жылы футболшы Джордж Бесттің құрметіне қайта аталды.
Темір жол
Солтүстік Ирландия темір жолының Translink негізгі бағыттары – Белфаст, Антрим, Баллимена, Колерайн және Дерри қалаларын байланыстыратын басты желі, Белфасттан Каррикфергусқа және Ларнға, Шотландиядағы Странрейр портына, сондай-ақ Колерайннан Портрушка дейінгі бағыттар.
Теңіз
Солтүстік Ирландияның екі маңызды порты Антрим графтығында орналасқан: Ларн және Белфаст. Ларн портынан Шотландиядағы Кейррян сияқты бағыттарға кемелер жүзеді. Белфаст порты – Солтүстік Ирландияның басты теңіз қақпасы, ол Солтүстік Ирландия экономикасына және, көбірек, Ирландия Республикасы экономикасына қызмет көрсетеді. Бұл өнеркәсіп және коммерцияның ірі орталығы және Солтүстік Ирландия үшін логистикалық қызметтердің негізгі шоғырланған жері болып қалыптасқан. Порттан Солтүстік Ирландияның теңіз арқылы жүзеге асырылатын саудасының шамамен үштен екісі және жалпы Ирландия саудасының төрттен бірі өтеді, бұл портқа жыл сайын 6000-нан астам кеме келіп-кетіп тұрады.
Демография
2021 жылғы халық санауы бойынша Антрим округінің халқы 651 321 адамды құрайды, бұл оны Солтүстік Ирландиядағы ең көп халқы бар округ және Ирландия аралында халық саны бойынша екінші орынға (Дублин округінен кейін) қойды.
Ұлты
+Этникалық топ (2021 жылғы санақ)Этникалық топтар саны (%)Ақ: Жалпы623,57495.74Ақ622,01195.50Ақ: Британдық/Ирландиялық/Солтүстік Ирландиялық/Англиялық/Шотландиялық/Уэльстік (Ұлыбританиялық немесе Ирландиялық емес ұлттық сәйкестіктері бар немесе жоқ)600,91292.26Ақ: Басқа21,0993.24Ақ: Ирландиялық көшпенділері5690.09Ақ: Рома9940.15Азиялық немесе британдық азиялық: Жалпы16,5332.54Азиялық/Британдық азиялық: Үндістандық5,4060.83Азиялық/Британдық азиялық: Қытайлық5,1490.79Азиялық/Британдық азиялық: Филиппиндық2,2210.34Азиялық/Британдық азиялық: Араб1,1140.17Азиялық/Британдық азиялық: Пәкістандық6870.11Азиялық/Британдық азиялық: Басқа азиялық1,9560.30Қара немесе британдық қара: Жалпы4,6140.71Қара/Британдық қара: Африкалық қара3,9610.61Қара/Британдық қара: Басқа қара6530.10Аралас: Жалпы5,2530.81Басқа: Кез келген басқа этникалық топ: Жалпы1,3470.21Барлығы651,321100.00
Туған ел
+Туған елі (2021 жылғы халық санағы) Туған елі саны (%) Ұлыбритания және Ирландия 605 844 93.02 Солтүстік Ирландия 565 951 86.89 Англия 24 451 3.75 Шотландия 6 010 0.92 Уэльс 936 0.14 Ирландия Республикасы 8 496 1.30 Еуропа 21 643 3.32 Еуропалық Одақ 20 400 3.13 Еуропалық Одаққа кірмейтін басқа елдер 1 243 0.19 Әлемнің қалған бөлігі 23 833 3.66 Таяу Шығыс және Азия 14 325 2.20 Африка 4 951 0.76 Солтүстік Америка, Орталық Америка және Кариб аймағы 2 885 0.44 Антарктида, Океания және басқалары 1 061 0.16 Оңтүстік Америка 611 0.09 Барлығы 651 321 100.00
Қоғамдық орта және дін
Шотланд және ағылшын қоныс салушыларының Ольстерді плантациялауынан бері дәстүрлі протестанттық көпшілік округі саналатын Антримде 2021 жылғы санақ бойынша протестанттық және басқа христиан дін өкілдері халықтың көпшілігін құрамай, 47,0% құрады, бұл 1861 жылы 75,2% болған көрсеткіштен күрт төмендеу. Бұл, негізінен, католик халқының қарқынды өсуіне байланысты, әсіресе Белфаст қаласында, онда олар қазір халықтың көп бөлігін құрайды, сондай-ақ қаланың маңындағы агломерация және Соғыс аяқталғаннан кейін әлемнің басқа аймақтарынан келген иммигранттардың көбеюі, дінге қатыстылығы жоқ адамдардың санының артуы салдарынан болды. +Дін немесе дінмен тәрбиелену (2021 жылғы санақ) Дін саны (%) Христиан 498 196 76,49 Католик 237 034 36,39 Пресвитериан 127 230 19,53 Ирландия шіркеуі 66 990 10,29 Методист 18 286 2,81 Басқа христиандар (христиандыққа байланыстыларын қоса алғанда) 48 656 7,47 Протестант және басқа христиандар: Барлығы 261 162 40,10 Басқа діндер 12 049 1,85 Жоқ/мәлімделмеген 141 076 21,66 Діні жоқ 129 016 19,81 Діні көрсетілмеген 12 060 1,85 Барлығы 651 321 100,00
Ұлттық сәйкестік
+Ұлттық идентификация (2021 жылғы санақ)Ұлттық идентификацияСаны%Тек британдықтар230,87335.45%Тек ирландтар167,42525.71%Тек солтүстік ирландтар121,86718.71%Тек британдықтар және солтүстік ирландтар57,8228.88%Тек ирландтар және солтүстік ирландтар10,3411.59%Тек британдықтар, ирландтар және солтүстік ирландтар9,6731.49%Тек британдықтар және ирландтар4,1420.64%Басқа идентификация49,1787.55%Барлығы651,321100.00%Барлық ирланд идентификациялары193,53829.72%Барлық британ идентификациялары308,54847.37%Барлық солтүстік ирланд идентификациялары202,61531.11%
Ирланд тілі
2009–2010 жылдардағы статистика 1832 оқушының он екі Gaelscoileanna (ирланд тіліндегі бастауыш мектептер) мен бір Gaelcholáiste (ирланд тіліндегі орта мектеп) -ге қатысқанын көрсетеді.