Кіріспе
Microsoft QuickBASIC (сонымен қатар QB) – Microsoft компаниясы жасаған BASIC бағдарламалау тілі үшін интеграцияланған даму ортасы (немесе IDE) және компилятор. QuickBASIC көбінесе DOS жүйесінде жұмыс істейді, бірақ классикалық Mac OS нұсқасы да болған. Ол GW BASIC-ке шартты түрде негізделген, бірақ интерпретатормен қатар пайдаланушы анықтаған дерек типтерін, жақсартылған бағдарламалау құрылымдарын, жақсырақ графикалық мүмкіндіктерді, дискілерді қолдауды және компиляторды қосады. Microsoft QuickBASIC-ті BASIC Professional Development System-нің бастапқы деңгейі ретінде таныстырды. Microsoft C және Pascal үшін QuickC және QuickPascal сияқты екі ұқсас IDE-ді де сатты.
Microsoft QuickBASIC (also QB) is an Integrated Development Environment (or IDE) and compiler for the BASIC programming language that was developed by Microsoft. QuickBASIC runs mainly on DOS, though there was also a short lived version for the classic Mac OS. It is loosely based on GW BASIC but adds user defined types, improved programming structures, better graphics and disk support and a compiler in addition to the interpreter. Microsoft marketed QuickBASIC as the introductory level for their BASIC Professional Development System. Microsoft marketed two other similar IDEs for C and Pascal, viz QuickC and QuickPascal.
Тарих
Microsoft 1985 жылғы 18 тамызда QuickBASIC-тің алғашқы нұсқасын 5.25 дюймдік 360 КБ дискетада шығарды. QuickBASIC 2.0 және одан кейінгі нұсқалары интеграцияланған даму ортасын (IDE) қамтиды, бұл пайдаланушыларға экрандағы мәтін редакторында тікелей өңдеуге мүмкіндік берді. QuickBASIC-те әлі де қолдау көрсетілсе де, жол нөмірлері міндетті емес болды. Бағдарламаның секіруі атаулы белгілермен де жұмыс істеді. Кейінгі нұсқалар сонымен қатар көпжолды шартты операторлар мен циклдық блоктар сияқты басқару құрылымдарын қосты. Microsoft-тың "PC BASIC Compiler" DOS орындалатын файлдарға бағдарламаларды компиляциялау үшін енгізілді. 4.0 нұсқасынан бастап редакторға интерпретатор қосылды, ол бағдарламалаушыға редактордан шықпай-ақ бағдарламаны орындауға мүмкіндік берді. Интерпретатор орындалатын файл жасау алдында бағдарламаны жөндеу үшін пайдаланылды. Өкінішке орай, интерпретатор мен компилятор арасында кейбір айырмашылықтар болды, бұл интерпретаторда дұрыс орындалған үлкен бағдарламалар компиляциядан кейін қателіктерге ұшырауы немесе жадты басқару әдістеріндегі айырмашылықтарға байланысты мүлдем компиляцияланбауы мүмкін еді. QuickBASIC-тің соңғы нұсқасы 4.5 (1988) болды, бірақ Microsoft BASIC Professional Development System (PDS) 1990 жылдың қазан айында 7.1 нұсқасының соңғы шығарылымына дейін жалғасты. Сонымен қатар, QuickBASIC қаптамасы өзгертілді, сондықтан дискілер BASIC PDS 7.1 үшін қолданылатын сығылуды пайдаланды. IDE-нің Basic PDS 7.x нұсқасы QuickBASIC Extended (QBX) деп аталды және ол OS/2 жүйесінде жұмыс істейтін Basic PDS 7.x-тың қалған бөліктерінен өзгеше, DOS-та ғана жұмыс істеді. QuickBASIC және Basic PDS-тің ізбасары MS DOS үшін Visual Basic 1.0 нұсқасы болды, ол Стандартты және Кәсіби нұсқаларда жеткізілді. Visual Basic-тің кейінгі нұсқаларында DOS нұсқалары болған жоқ, өйткені Microsoft Windows қосымшаларына назар аударды. QuickBASIC 4.5-тің кіші жиынтығы QBasic деп аталды және MS DOS 5 және одан кейінгі нұсқаларымен бірге келді, бұрынғы MS DOS нұсқаларымен бірге келген GW BASIC-тің орнын басты. QuickBASIC-пен салыстырғанда, QBasic тек интерпретатормен шектелді, бірнеше функциялары болмады, тек шектеулі өлшемдегі бағдарламаларды ғана қолдай алатын және жеке бағдарлама модульдерін қолдамайтын. Компиляторы болмағандықтан, оны орындалатын файлдарды жасау үшін пайдалануға болмайды, бірақ оның бағдарламалық коды бар болса, QuickBASIC 4.5, PDS 7.x немесе VBDOS 1.0 компиляторымен компиляциялануы мүмкін. Apple Macintosh операциялық жүйесі үшін QuickBASIC 1.00 1988 жылы шығарылды. Ол System 6 жүйесінде жұмыс істейтін және кем дегенде 1 МБ жадқа ие компьютерлерде ресми түрде қолдау тапты. QuickBASIC 32-биттік адрестеуді өшірген кезде, System 7 жүйесінде де жұмыс істей алатын.
Қазіргі қолданылулары
QuickBASIC-те видео ойындар, графикалық интерфейстер және қосымша бағдарламалар жазу үшін компиляторды пайдаланатын хобби бағдарламашылардың ресми емес қауымдастығы бар. Бұл қауымда бірнеше веб-сайт, хабар алмасу тақталары және онлайн журналдар құрылған. Бүгінде бағдарламашылар кейде DOSBox сияқты DOS эмуляторларын пайдаланып, Linux және компиляторды қолдамайтын қазіргі заманғы жеке компьютерлерде QuickBASIC-ті іске қосады. FreeBASIC және QB64 бұл мәселеге балама болып табылады, бірақ олар әлі де барлық QBasic/QuickBASIC бағдарламаларын орындай алмайды. 2008 жылдан бері QuickBASIC 4.x және 7.1 нұсқалары үшін TCP/IP процедуралары жиынтығы осы бағдарламалық құралға деген қызығушылықты қайта жандандырды. Атап айтқанда, көне компьютерлермен әуесқойлар DOS-та жұмыс істейтін ескі компьютерлер үшін бағдарламалық құралдарды жазып, осы машиналарға LAN желісі немесе интернет арқылы басқа компьютерлерге қосылуға мүмкіндік берді. Бұл 8088 сияқты ескі жүйелерге веб-сервер болып жұмыс істеу немесе IRC қолдану сияқты жаңа мүмкіндіктерді қосуға мүмкіндік берді.
Орынбасарлар
Microsoft-тың Visual Basic-і QuickBASIC-тің жалғасы болды. PowerBASIC және FreeBASIC сияқты басқа компиляторлардың үйлесімділігі әртүрлі деңгейде. QB64, көп платформалы QuickBASIC-тен C++-қа аудармашы, шамамен 100% үйлесімділікті сақтайды және Windows, Linux және macOS үшін тікелей құрастырылады.