Кіріспе

Ричард Раймонд Радатц (2 сәуір 1937 - 16 наурыз 2005) – американдық бейсболшы (1937-2005). "Қорқыныш" деген лақап атымен танылған, 2 метрлік оң қол шепшік 1960 жылдардың басында "Бостон Ред Сокс" командасында қысқа ғана, бірақ жарқын танымал кезеңді бастан өткерді. Ол 1963 жылы "Фенуэй Парк" стадионындағы ойында қатарынан бірнеше "Нью-Йорк Янкис" ойыншыларын жеңгені үшін осы лақап атын алды.

Алғашқы жылдар

Детройт қаласында туған Радатц Беркли орта мектебінде оқыды. Мичиган мемлекеттік университетінде баскетбол мен бейсболда көзге түсетін ойыншы болды, содан кейін 1959 жылы «Red Sox» командасымен еркін агент ретінде келісім шарт жасасты. Кәсіби карьерасын бастағанда бастапқы құрамда ойнаған Радатц, «Red Sox» командасының резервтік құрамындағы алғашқы екі маусымда 16–10 есебімен және 3.48 орташа ұпаймен ойнады. 1961 жылы қолға жарақат алғаннан кейін «Сиэтл Райнерс» командасының бас жаттықтырушысы Джонни Пески Радатцтың қарсылығына қарамастан, оны резервтік ойыншыға айналдырды. Бұл тәжірибе сәтті аяқталды, нәтижесінде Радатц келесі маусымда жаттығу лагеріне шақырылды және командаға қабылданды.

"Жылдың өрт сөндірушісі"

Радатц бірден жоғары лига деңгейінде үстемдік танытты, ол 18.1 иннинг тастап, алты құтқаруды тіркеді, ал 1962 жылғы 15 мамырда «Янкилерге» қарсы алғашқы табылған ұпайын жіберді («Ред Сокс» жеңіске жеткен ойын, және Радатц жетінші құтқаруын алды). Ол Америка лигасын құтқарулар (24), ойындар (62) және резервтік ойындардағы жеңістер (9) бойынша жетекке шығарды, сонымен қатар жаңа өркендеген маусымында 124.2 иннингте 2.24 ERA көрсетіп, «The Sporting News» басылымының «Жылдың өрт сөндірушісі» атағын жеңіп алды. «Янкилер» командасының бас жаттықтырушысы Ральф Хоук: «Екі маусым бойы мен одан жақсы питчерді көрген емеспін», - деді және 33 иннинг бойы гол жібермегеннен кейін Радатцты 1963 жылғы Америка лигасының «Жұлдыздар» құрамасына қосты, осыдан кейін 14 маусымда оның ERA көрсеткіші 0.88-ге дейін төмендеді. Ол екі иннингте бір ұпай жіберді, бірақ Вилли Мейс, Дик Гроат, Дьюк Снайдер, Вилли МакКови және Джулиан Хавьерді соққыдан шығару арқылы әсерлі ойын көрсетті. Маусым бойы ол 23 ойынды құтқарып, 15–6 есебімен 1.97 ERA көрсетті, тарихта қатарынан 20 құтқаруды жасаған алғашқы питчер атанды және «Бостон» жетінші орынды иеленгеніне қарамастан, MVP дауыс беруде бесінші орынды иеленді. «Ред Сокс» 1964 жылғы маусымда Радатцты қайтадан бастапқы питчерге айналдыру мүмкіндігін қарастырды. Алайда ол резервтік питчерлер қатарында қалды және 1964 жылы лигадағы ең көп құтқаруды (29) жасап, 16 жеңіске жетіп, 79 ойында 2.29 ERA көрсеткені үшін «Жылдың өрт сөндірушісі» атағын екінші рет жеңіп алды. Ең бастысы, ол 157 иннингте 181 соққы жасады, бір маусымда резервтік питчердің жасаған ең көп соққысы бойынша рекорд орнатты. Ол 1964 жылы тағы да Америка лигасының «Жұлдыздар» құрамасына шақырылды және сегізінші иннингте ойынға кірген кезде қарсылас екі питчерді соққыдан шығарды. Алайда ол 4–3 есебімен жетекшілікті сақтай алмады, өйткені тоғызыншы иннингте төрт ұпай жіберді, соның ішінде Джонни Каллисон ойынды аяқтаған үш ұпайлық хоум-ран соқты.

Бостонның Ред Сокс клубы

Радатц 1965 жылғы маусымды нашар бастады, үш мүмкіндікті қатарынан пайдалана алмады және 14 мамырға дейін 7.54 ERA көрсетті. Ол өзінің ERA-сын әлдеқайда жақсы 3.91-ге төмендетіп, маусым соңына дейін 22 ойынды сақтап қалды, бірақ оның 9–11 көрсеткіші – оның үлкен лигадағы мансабындағы алғашқы жеңіліс рекорды болды. Радатцтың мансабындағы жалғыз хоум-раны 1965 жылдың 5 маусымында Канзас-Сити Атлетикс командасының ойыншысы Джесси Хикманнан соқты. 1997 жылы ол Бостон Ред Сокс командасының Даңқ залына енгізілді. Радатц Лос-Анджелес Доджерс, Милуоки Брейвс және Миннесота Твинс командаларымен ауысу туралы әңгімелерде есімі жиі айтылды, бірақ ақырында Ред Сокс командасына қайта оралды. 2 маусымда 0–2 көрсеткішпен және 4.74 ERA-мен Дон МакМахон мен Ли Стенджке айырбасталып, Кливленд Индианс командасына өтті. Бостон командасымен бірге Радатц 104 ойынды сақтап қалды (кейін Боб Стэнли бұзған командалық рекорд), 49–34 есебімен және 576.1 иннингте 646 соққы жасады. Ал басқа төрт командада ол 117.2 иннингте 26 ойынды сақтап, 6–20 көрсеткішін тіркеді.

Кливленд үнділері

Радатц Кливлендте 4.61 ERA көрсеткішімен 0-3 есебімен жеңілді. 1966 жылы екі командада оның барлығы 14 құтқаруы болды, бұл оның мансабында алғаш рет 20 құтқарудан кем қалғанын білдірді. Ол сонымен қатар бірде-бір ойын жеңе алмады, маусымды 0-5 есебімен аяқтады.

Чикаголық "Кабс"

1967 жылғы маусымда тоғыз ойын өткен соң Радатц кейіннен анықталатын ойыншыға алмастырылып, «Чикаго Кабс» командасына жіберілді. 9 маусымда Радатц «Вригли Филд» стадионында «Нью-Йорк Метс» командасына қарсы тоғызыншы иннингті голсыз өткізіп, 1965 жылдың 14 қыркүйегінен бергі алғашқы жеңісін одіс етті. Бірақ 7 шілдеге дейін «Кабс» командасы сапында өткізген 21.2 иннингте Радатц 12 соққы жіберіп, 23 рет допты қабылдамады және бес ойыншыны соқты. Ол бақылауын жақсарту үшін екінші лигаға жіберілді, бірақ оны қалпына келтіре алмады. Екінші лигада өткізген 34 иннингте Радатц 25 соққы жіберіп, 40 рет допты қабылдамады және сегіз ойыншыны соқты.

Детройт Тайгерлері

1968 жылы жазғы жаттығу кезінде "Кабс" Радатцты босатты. Көп ұзамай ол туған қаласының "Детройт Тайгерс" командасымен келісімшартқа отырды және 1968 жылғы маусымды олардың Triple A филиалы "Толедо Мад Хенс" құрамында өткізді. "Толедо" сапында Дик 6-7 есебімен, 2.78 ERA, 24 матчте ойнады, 13 ойынды бастады, 5 толық ойын, 3 ойында қарсыласқа есеп беруге жол бермеді, 110.0 иннинг тастады, 103 соққы жасады, 23 допты қате жіберді, ал WHIP көрсеткіші 0.973 болды. 1969 жылы жазғы жаттығудан кейін ол негізгі лига құрамына ілікті және 11 ойында 3.32 ERA көрсеткішімен 2-2 есебін тіркеді, бірақ маусымның 15-і күні сауда мерзімінде оның келісімшарты "Монреаль Экспос" командасына сатылды. "Экспос" сапында ол 0-4 есебімен, 5.71 ERA көрсеткішімен ойнады, ал тамыз айында босатылды.

Кейінгі өмірі

Ойыннан кеткеннен кейін Радатц бірнеше жұмыс істеді, өзінің апталық радио шоуы болды және басқа спорттық радио бағдарламаларында жиі қонақ шақырды. Радатц қазіргі кездегі рельефтердің жеткілікті деңгейде төзімді еместігін және өзінің тәжірибесі бойынша, ол жиі пайдаланылмағанда өзінің шеберлігінен айырылатынын айтты. Мичиган штатының Фармингтон Хиллз қаласының тұрғыны Радатц 1984 жылы Үлкен Бостон аймағына қайтып келді, Массачусетс штатының Истон қаласында тұрды, онда бұрынғы командаласы Джерри Мозес оған гофрокартон қаптама компаниясы Triple P Packaging-те жұмыс таба алды. "Мен осы қалаға ғашық болдым, мені осы жердегі жанкүйерлер бағалайтынын сезіндім". 2005 жылы қайтыс болғанға дейін Радатц Массачусетс штатының Линн қаласындағы тәуелсіз лига командасы – Норт-Шор-Спирит командасының питчинг бапкері болып жұмыс істеді. Команданы Red Sox-тың бұрынғы ойыншысы Джон Кеннеди басқарды, ол Радатцтың 2005 жылғы маусымда қайта оралуын күтті. Радатц 2005 жылдың 16 наурызында Массачусетс штатының Истон қаласындағы үйінде баспалдақтан құлап қайтыс болды. Ол өзінен кейін әйелі мен үш баласын қалдырды. Red Sox 2005 жылғы үй матчының басында оның құрметіне бір минут үнсіздік сақтады.