Кіріспе

Америкалық Олимпиада чемпионы, күрескер және актер (1920–1982)

Ерте өмір

Тошиюки Саката 1920 жылы 1 шілдеде Гавайидің Холуаола қаласында, Кона кофе фермасында жұмыс істейтін жапон-американдық ата-ананың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Рисабуро – иссей (бірінші буын), ал анасы Мацуэ – нисей. Оның он бауырласы болды: алты ағасы және төрт қарындасы. Ол жасөспірім шағында "Гарольд" деген батыстық есімді қабылдады. 1936 жылы Саката мектепті тастап, отбасының кофе фермасына көмектесе бастады. Келесі жылы ол үйінен шамамен 120 шақырым қашықтықтағы қант плантациясында ақылы жұмысқа орналасты, содан кейін Ланаи аралына ананас плантациясында жұмыс істеуге кетті. Одан кейін ол Мауиге көшіп, ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істеді, ал 1938 жылы Гонолулуға барды, онда ересек өмірінің көп бөлігін өткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ армиясының 1399-шы инженерлік құрылыс батальонында қызмет етті және қысқа мерзімге Гавайиге жіберілді.

Ауыр атлетикадағы мансабы

Сегіз жасында Сакатаның салмағы 113 фунт (8 тас 1 фунт) (51 кг) және бойы 5 фут 8 дюйм (1,73 м) болған. "Басқа жігіттердей жақсы көрінгісі келгендіктен", ол ауыр атлетикамен шұғылдана бастады. Сол кезде барлық YMCA мекемелері нәсілдік белгі бойынша бөлінгендіктен, ол негізінен толық азиялық Nu'uanu YMCA-да жаттықты. Оның жаттығу серіктестерінің арасында болашақ Әуесқой Атлетика Одағының (AAU) чемпионы Эмерик Ишикава болды. Шамамен бір жыл тыңғылықты жаттығудан кейін Саката жиырма фунт салмақ қосты. Осы жетістіктен шабыттанған ол жергілікті көтеру жарыстарына қатыса бастады және 1941 жылы Territorial light heavyweight чемпионатында жеңіске жетті. Жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасағаннан кейін, материкке сапарлар тоқтатылды, бірақ келесі екі жылда Саката Оахудағы бірнеше чемпионатта жеңіске жетті; 1943 жылдың маусым айында 165 фунт салмақта ол 250 фунтты итеруге, 240 фунтты тартып алуға және 310 фунтты тазалап, итеруге мүкіндік берді, барлығы 800 фунтты құрады. Әскери қызметтен босатылғаннан кейін Саката Гонолулуде қалды және Ричард Томитаны қоса алғанда, жергілікті көтерушілер тобының де-факто жетекшісі болды. 1946 жылдың қараша айында Nuuanu YMCA-да өткен турнирде Саката snatch және clean and jerk бойынша Гавайи рекордын, сондай-ақ итеруде бейресми әлемдік рекордын жаңартты. Сол жылы ол "Гавайи мырзасы" (Mr. Hawaii) сыртқы келбетінің титулын жеңіп алды. Турнирдің спорт директоры Генри Койдзуми Саката мен оның серіктесі Ричард Томға ауыр атлетика командасын құруды ұсынды. Мақсат – 1947 жылдың маусым айында Техас штатының Даллас қаласында өткен АҚШ ауыр атлетика ұлттық чемпионатында жақсы нәтиже көрсету. Саката 181 фунт салмақ классында 800 фунт салмақ көтеріп бірінші орын алды. Ал Том 123 фунт салмақ классында 610 фунт көтеріп бірінші орын алды. Содан кейін Саката 1948 жылғы Лондон жазғы Олимпиадасының АҚШ құрамасына ілікті, жеңіл ауыр салмақта 380 кг салмақ көтеріп, Стэнли Стэнчиктан кейін күміс медаль жеңіп алды, ол кейіннен АҚШ аға ұлттық чемпионатында оған қарсы жарысты.

Алғашқы жылдар

1949 жылы Саката ауыр атлетикадан зейнеткерлікке шығып, кәсіби күреске жаттығуға кірісті. Оның ұстаздары Тетсуро Хигами және Бен Шерман болды. Бастапқыда ол "Адам Танкі, Мистер Саката" атымен күресті, Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі мен Олимпиададағы жетістіктерін пайдаланып жақсы қабылдауға ие болды, бірақ кейіннен одан да белгілі "Тош Того" кейіпкерін қабылдады. Того кейіпкерімен Саката Гавайиде күресті, содан кейін Америка мен Канаданың материктік бөлігіне, көбінесе Батыс жағалауы мен Тынық мұхитының солтүстік-батысына гастрольдік сапарлар жасады, онда көптеген жапон иммигранттары тұрғандықтан ол үлкен сұранысқа ие болды. Вашингтон штатындағы тур кезінде ол Франк Стоджакпен қысқа мерзімге команда құрды, ал Орта Батыстағы тур кезінде Тор Яматомен жұптасып күресті.

Жапония

1951 жылдың шілдесінде NWA Гавайи промоутері Аль Карасик Сакатаны Токиодағы Shriners бөлімшесінің демеушілігімен балалар ауруханасына арналған қайырымдылық жобасы ретінде Жапонияға арнайы шетелдік турнеге шақырды. Саката және басқа бірнеше күрескерлер Токиоға ұшып барып, Метрополитен ескерткіш залында және Рёгоку Кокугиканда бірқатар көрсетілімдер өткізді. Осындай көрсетілімдердің бірі тарихи маңызы бар болды, себебі ол корейлік сумо күрескері Рикидозанның кәсіби күрес дебюті болды. Рикидозан Жапон кәсіби күресі тарихындағы ең танымал және ықпалды тұлғалардың біріне айналды, оған «Пуроресудың әкесі» деген лақап ат берілді. Минато қаласының ресми сайтында айтылғандай, Рикидозан Шибадағы спорт залына барғанда кәсіби күреспен танысты, онда Саката және оның әріптесі Бобби Бранс алдағы жекпе-жектің дайындығын жүргізіп жатқан еді. Бранс Рикидозанның алғашқы қарсыласы болды. Ол Саката мен Бранспен бірге Жапония бойынша турне жасады, елдің әртүрлі аймақтарында бірнеше жекпе-жектер өткізді, онда Рикидозан шетелдік қарсыластарын жеңіп, оның арасында зейнеткер ауыр салмақтағы боксшы Джо Луис та болды, бұл оның танымал атын бекітуге көмектесті. Турне 1952 жылдың қаңтарына дейін жалғасты, содан кейін күрескерлердің көпшілігі Америкаға оралды. Саката тағы бірнеше ай Жапонияда қалды, осы уақыт ішінде ол әйелімен танысып, үйленді. Ол Жапонияда тұрақты түрде тұруға рұқсат алып, отбасымен бірге біраз уақыт өмір сүрді, бірақ соңында үнемі сапар шегудің қиындығына байланысты Америкаға қайтып келді.

Таг-команданың табысы

Саката 1952 жылы Америкаға оралды және 26 мамырда бұрынғы дзюдошы Масахико Кимура мен Кинжи Шибуя қатысқан кеште алғашқы теледидарлық жекпе-жегін өткізді. Осы кезеңде Саката Тош Того рингтік есімін қабылдады – Тош оның "Тошиюки" есімінің қысқартылған түрі, ал Того 20 ғасыр басындағы жапон адмиралы Того Хейхачироның есімінен алынған. Саката Ұлы Тогоның кайфабе туысы ретінде, сондай-ақ Масутацу Ояма "Мас Того" және дзюдошы Кокичи Эндо "Ко Того" ретінде таныстырылды. Саката мен Ұлы Того жұптары NWA Канада ашық командалық чемпионатын ұтып алды. Саката Рикидозанмен де (екі бірге Кинг Конг Цзаджа мен Тайгер Жогиндер Сингхке қарсы алғашқы Азия командалық чемпионатына сәтсіз қатысты) және Кинг Кертис Иаукеамен (екі бірге NWA Гавайи командалық чемпионатын жеңіп алды) жұптасып күш сынасты. Ол сонымен қатар NWA Техас ауыр салмақ чемпионатын, WWC Пуэрто-Рико ауыр салмақ чемпионатын және NWA Әлемдік командалық чемпионатын (Red Berry есімді күресшімен бірге) ұтып алды.

Актерлік мансап

Бонд продюсерлері Гарри Солцман мен Альберт Р. Брокколи Сакатаны оның атқаміне дене бітіміне байланысты байқады – ол 5 фут 10 дюйм (1,78 м) бойында және 284 фунт (129 кг) салмағында болды, бұл оның қаһарлы қарауымен қосылғанда, оны Oddjob рөліне тамаша таңдау етті. Режиссер Гай Гамильтонның айтуынша, ол Сакатаны алғаш рет Австралияда күрескенін көрген. Саката бұрын актерлік өнерге түспеген, бірақ фильмдегі кейіпкер үнсіз болуы керек еді (кейбір айқын үңілулерден басқа) және көптеген актерлік дағдылар қажет болмады. Саката Oddjob рөлін алғанға дейін, тағы бір бұрынғы күрескер, британдық актер Милтон Рид рөлге үміткер болған. Рид Сакатаны күреске шақырып, жеңімпаз рөлді алуға лайық деп ұсынған. Алайда, Рид «Доктор Но» фильмінде түскендіктен (басты жаманның күзетшісінің бірі ретінде) және оның кейіпкері өлтірілгендіктен, продюсерлер Сакатамен жұмыс істеуге шешім қабылдады және күрес өткізілмеді. Oddjob рөлінде ол Бондтың жауы Аурик Голдфингердің күзетшісі болды, ал оның өткірленген, болат жиекті шляпасы Бонд сериясының әйгілі және көп пародияланған символына айналды. Oddjob-тың өлім көрінесін түсіргенде, Сакатаның қолы эффектінің салдарынан қатты күйді, бірақ ол режиссер Гай Гамильтонның «Стоп!» деп айтқанын естігенше шыдады. Шина Истонның «For Your Eyes Only» әнін орындаған сәтте.

Теледидар

Kraft Suspense Theatre (1965) Эпизод: Jungle of Fear Чинг. Сонымен қатар, жапондық кәсіби күрескер Кейджи Муто 2004 жылғы «Рикидозан» фильмінде Саката рөлін ойнайды.