Кіріспе

Криптографиялық кілт туралы келісім протоколы

Криптографияда кілт туралы келісім протоколы – екі немесе одан көп тараптың криптографиялық кілтті осылай етіп келісуге мүмкіндік беретін протокол, оның нәтижесіне екі тарап та әсер ете алады. Дұрыс орындалса, бұл кілтті таңдауға қаламаған үшінші тараптардың келісімдесуші тараптарға күш көрсетуіне жол бермейді. Іс жүзінде пайдалы протоколдар тыңшыға келісілген кілтті жасырады. Көптеген кілт алмасу жүйелерінде бір тарап кілтті жасайды және оны жоғарыда аталған талаптарға сай келетін ашық кілт келісім протоколына жібереді. Diffie–Hellman кілт алмасуы осыған жатады, онда екі тарап бірлесіп кездейсоқ сандармен генераторды дәрежелейді, сонда тыңшы ортақ кілтті жасау үшін қолданылған нәтижелі мәнді анықтай алмайды. Дәрежелік кілт алмасудың өзі қатысушылар арасындағы алдын ала келісімді немесе кейіннен растауды қарастырмайды. Сондықтан ол анонимді кілт келісім протоколы деп сипатталады.

Ашық кілттер

Мұндай шабуылдарды жеңу үшін кеңінен қолданылатын механизм – тұтастығы қамтамасыз етілген цифрлық қол қойылған кілттерді пайдалану болып табылады: егер Бобтың кілті оның жеке басын растайтын сенімді үшінші тараппен қол қойылған болса, Алиса алған цифрлық қол қойылған кілттің Еваның араласу әрекеті емес екеніне үлкен сеніммен көз жеткізе алады. Алиса мен Бобтың ашық кілт инфрақұрылымы болған жағдайда, олар келісілген Diffie–Hellman кілтіне немесе алмасылған Diffie–Hellman ашық кілттеріне цифрлық қол қоюы мүмкін. Мұндай қол қойылған кілттер, кейде сертификаттау органымен қол қойылады, қауіпсіз веб-трафикті қамтамасыз етуге қолданылатын негізгі механизмдердің бірі болып табылады (оның ішінде HTTPS, SSL немесе Transport Layer Security протоколдары). Басқа нақты мысалдар – MQV, YAK және IPsec протоколы жиынтығының ISAKMP компоненті, Интернет-протокол байланысын қамтамасыз ету үшін. Дегенмен, бұл жүйелердің дұрыс жұмыс істеуі үшін сертификаттау органдарының жеке басы туралы ақпарат пен ашық кілттердің сәйкестігін растауына ерекше назар қажет.

Гибридтік жүйелер

Гибридтік жүйелер құпия кілттерді алмасу үшін ашық кілт криптографиясын пайдаланады, ал олар симметриялық кілт криптографиялық жүйелерінде қолданылады. Криптографияның көптеген практикалық қолданыстары қауіпсіз байланыстың қажетті төрт қасиетін (құпиялылық, толықтық, растау және жоққа шығару емес принципін) қамтамасыз ететін жалпы жүйені жүзеге асыру үшін криптографиялық функциялардың комбинациясын қолданады.

Парольдер

Парольмен аутентификацияланған кілт келісімі протоколдары парольді (ол кілттен кіші болуы мүмкін) жеке және бүтіндігі сақталған түрде бөлек құруды қажет етеді. Олар ортадағы адам шабуылына және пароль мен құрылған кілттерге жасалатын басқа да белсенді шабуылдарға қарсы тұру үшін жасалған. Мысалы, DH EKE, SPEKE және SRP – Diffie-Hellman протоколының парольмен куәландырылған түрлері.

Басқа амалдар

Егер біреуде ашық арна арқылы ортақ кілтті тексерудің сенімді тәсілі болса, ол қысқа мерзімді ортақ кілтті алу үшін Diffie–Hellman кілт алмасуына қатыса алады, содан кейін кілттердің сәйкес келетінін растайды. Мұның бір жолы – PGPfone-дағыдай, кілтті дауыспен аутентификациялау арқылы оқу. Алайда, дауыс аутентификациясы ортадағы адамның бір қатысушының даусын екіншісіне нақты уақытта жалғандауы мүмкін емес деген жорамаға негізделген, бұл қанағаттандырмас болжам болуы мүмкін. Мұндай протоколдар тіпті кішкентай ашық мәнмен, мысалы, құпия сөзбен де жұмыс істей алады. Осыған ұқсас әдістер Bluetooth жұптастыру протоколдары үшін ұсынылған. Дэвис пен Прайс қосымша аутентификация факторларын пайдаланудан аулақ болу үшін Рон Ривест пен Ади Шамирдің құлыптау протоколын қолдануды ұсынды, ол шабуылға ұшырап, кейіннен жақсартылды.

Ортақ құпия кілттер

Құпия кілт (симметриялық) криптографиясы жеке және толықтығы сақталған түрде ортақ кілттің алдымен алмасуын қажет етеді. Дұрыс жасалған жағдайда, аралық адамның шабуылына жол берілмейді. Дегенмен, ашық кілт криптографиясын пайдаланбаған жағдайда, қанағаттандырмайтын кілт басқару мәселелері туындауы мүмкін.