Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Біріккен Ұлттар Ұйымы
United Nations organization
Біріккен Ұлттар Халық қоры (БҰҰХҚ), бұрын Біріккен Ұлттар Ұйымының Халық қызметі жөніндегі қоры, – БҰҰ-ның дүние жүзіндегі репродуктивтік және ана денсаулығын жақсартуға бағытталған агенттігі. Оның жұмысына ұлттық денсаулық сақтау стратегиялары мен хаттамаларын әзірлеу, контрацепцияға қолжетімділікті арттыру, сондай-ақ балаларға ерте некелеуге, жыныстық зорлық-зомбылыққа, акушерлік фистулаға және әйелдердің генітальдық мүшелерін кесуге қарсы күрес науқандарын ұйымдастыру кіреді.
The United Nations Population Fund (UNFPA), formerly the United Nations Fund for Population Activities, is a UN agency aimed at improving reproductive and maternal health worldwide. Its work includes developing national healthcare strategies and protocols, increasing access to birth control, and leading campaigns against child marriage, gender based violence, obstetric fistula, and female genital mutilation.
Шығу тегі
1966 жылдың желтоқсан айында 12 мемлекет басшысы халық саны мәселелерімен айналысуға Біріккен Ұлттар Ұйымын шақырған мәлімдеме жасады. Бас хатшы 1967 жылы халыққа арналған сенім қорын құрды. Агенттік 1969 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму қоры басқаруымен Біріккен Ұлттар Ұйымының Халық қызметтері қоры ретінде жұмысын бастады. 1971 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының қарауына берілді. 1987 жылы оның атауы Біріккен Ұлттар Ұйымының Халық қоры болып өзгертілді. Дегенмен, UNFPA деген қысқаша атауы қолданылып келеді.
In December 1966, 12 heads of state made a declaration urging the United Nations to work on population issues. The Secretary General created a trust fund for population in 1967. The agency began operations in 1969 as the United Nations Fund for Population Activities under the administration of the United Nations Development Fund. In 1971 it was placed under the authority of the United Nations General Assembly. Its name was changed into United Nations Population Fund in 1987. However, the shortened term of UNFPA has been retained.
БҰҰ халық қорының тұрақты даму мақсаттары
2015 жылдың қыркүйегінде Біріккен Ұлттар Ұйымының 193 мүше мемлекеті бірауыздан келесі 15 жылда әлемді өзгертуге бағытталған 17 мақсаттан тұратын Тұрақты даму мақсаттарын қабылдады. Бұл мақсаттар кедейлікті, кемсітушілікті, зорлық-зомбылықты және болдырмауға болатын өлім-жұлымдарды жоюға, қоршаған ортаның жойылмауын қамтамасыз етуге және әлемнің кез келген жеріндегі барлық адамдар үшін дамудың жаңа дәуірін бастауға арналған. Тұрақты даму мақсаттары амбициялы, оларды іске асыру үшін елдер, континенттер, салалар мен пәндер бойынша үлкен күш-жігер қажет, бірақ оларға қол жеткізуге болады. UNFPA үкіметтермен, әріптестермен және басқа БҰҰ агенттіктерімен осы мақсаттардың көптегеніне тікелей үлес қосу үшін жұмыс істейді, әсіресе 3-мақсат – денсаулық сақтау, 4-мақсат – білім беру және 5-мақсат – гендерлік теңдік салаларында, сондай-ақ көптеген басқа мақсаттарға да қол жеткізуге үлес қосады.
In September 2015, the 193 member states of the United Nations unanimously adopted the Sustainable Development Goals, a set of 17 goals aiming to transform the world over the next 15 years. These goals are designed to eliminate poverty, discrimination, abuse and preventable deaths, address environmental destruction, and usher in an era of development for all people, everywhere. The Sustainable Development Goals are ambitious, and they will require enormous efforts across countries, continents, industries and disciplines, but they are achievable. UNFPA works with governments, partners and other UN agencies to directly tackle many of these goals – in particular Goal 3 on health, Goal 4 on education and Goal 5 on gender equality – and contributes in a variety of ways to achieving many of the other goals.
Фистуланы жою науқаны
БҰҰ Халық қорының жетекшілігімен жүргізіліп жатқан бұл жаһандық науқан бала туған кезде болатын, қоршаған ортадан оқшаулап, денсаулыққа зиян келтіретін жағдайдың – акушерлік фистуланың алдын алуға, осы аурумен күресіп жатқан әйелдерді емдеуге және емделгендердің қоғамға қайта оралуына көмектесуге бағытталған. Науқан Африка, Араб мемлекеттері және Оңтүстік Азияның 40-тан астам елінде жүзеге асырылуда. Фистуланы жою науқанының жетекшісі Эрин Анастаси 2003 жылы осы науқанды бастауға шешім қабылдады, фистула салдарынан жаңа туған аналардың өліміне тоқ нүкте қоюды мақсат етті. Қазіргі таңда бұл науқан 50-ден астам елде белсенді жұмыс істеп, фистуланың алдын алумен қатар, фистуладан аман қалған әйелдерге өмірін жаңартпаққа көмектесуде. Африка мен Азияда бала туған кезде 800-ге жуық әйел көз жұмады, ал Азия мен Сахара астындағы Африкада 2 миллионнан астам жас әйел емделмеген акушерлік фистуламен өмір сүреді. Науқанның негізгі мақсаты – фистуламен ауыратын әйелдерге оқыту және қаржылық қолдау көрсету, сондай-ақ, аман қалғандарға арналған бағдарламаларды іске асыру. Бұдан бөлек, науқан фистуланың дамуына жол бермеу үшін медициналық құралдармен, техникалық кеңеспен және қолдаумен қамтамасыз ету жолдарын қарастыруда.
This UNFPA led global campaign works to prevent obstetric fistula, a devastating and socially isolating injury of childbirth, to treat women who live with the condition and help those who have been treated to return to their communities. The campaign works in more than 40 countries in Africa, the Arab States and South Asia. The leader of the campaign to end fistula, Erin Anastasi, decided to start this campaign in 2003 in hopes of ending deaths of new mothers after developing fistula. This campaign is now active in over 50 countries working not only to prevent fistula, but also to give fistula survivors a sense of reforming their life after overcoming this burden. Nearly 800 women in Africa and Asia die after childbirth and more than 2 million young women live with untreated obstetric fistula in Asia and Sub Saharan Africa. The campaign focuses mainly on providing training and funds to support women living with fistula, and also programs aimed towards survivors. The campaign is also looking at ways to prevent fistula from developing in general by providing medical supplies and technical guidance and support.
Әйелдерді жыныс мүшелерін кесуді тоқтату
UNFPA көп жылдар бойы әйелдердің жыныс мүшелерін қырқу практикасын – мәдени немесе медициналық емес себептермен сыртқы жыныс мүшелерінің ішінара немесе толық алып тасталуын тоқтату үшін жұмыс істеп келеді. Әлем бойынша 100-140 миллион әйел мен қызға әсер ететін бұл практика олардың денсаулыққа және дене тұрқысына қатысты құқықтарын бұзады. 2007 жылы БҰҰ Халық қоры ЮНИСЕФ-пен бірлесіп, 2015 жылға дейін 16 елде бұл практиканы 40 пайызға төмендету және бір буын ішінде оны тоқтату мақсатында 44 миллион долларлық бағдарламаны іске қосты. Сонымен қатар, БҰҰ Халық қоры жақында әлемдік техникалық кеңес ұйымдастырды, онда әртүрлі елдерден келген сарапшылар осы практикадан бас тартуға қауымдастықтарды көндіру стратегияларын талқылады. UNFPA The Guardian газетімен бірге әйелдердің жыныс мүшелерін қырқуға қарсы күресті қолдайды.
UNFPA has worked for many years to end the practice of female genital mutilation, the partial or total removal of external female genital organs for cultural or other non medical reasons. The practice, which affects 100–140 million women and girls across the world, violates their right to health and bodily integrity. In 2007, UNFPA in partnership with UNICEF, launched a $44 million program to reduce the practice by 40 per cent in 16 countries by 2015 and to end it within a generation. UNFPA also recently sponsored a Global Technical Consultation, which drew experts from all over the world to discuss strategies to convince communities to abandon the practice. UNFPA supports the campaign to end female genital mutilation with The Guardian.
АҚШ үкіметімен қарым-қатынастар
UNFPA-ны американдық «өмірді қорғау» топтары мәжбүрлі түрде аборт жасатуға және мәжбүрлі стерилизацияға ықпал ететін мемлекеттік бағдарламаларды қолдауда деп айыптады. Оның хартасында мәжбүрлеуді айыптайтын қатаң мәлімдеме бар. Осы айыптамаларға жауап ретінде АҚШ Конгресі 1985 жылы Кемп-Кастен түзетуін қабылдады, бұл президентке «мәжбүрлеп түсік жасату немесе еріксіз стерилизация» бар деп есептеген бағдарламаларды АҚШ қаржыландыруын тоқтатуға құқық берді. Оның қабылдануынан бастап барлық республикашыл президенттер (Рейган, Г.У. Буш, У. Буш және Трамп) Мексикалық қала саясаты деп аталатын саясатты жүзеге асыру үшін UNFPA-дан қаржыны ұстап қалды. UNFPA Перудің репродуктивті денсаулық бағдарламасына 1990 жылдардың ортасынан соңына дейін көмек көрсетті. Перулік бағдарламаның мәжбүрлі стерилизациямен айналысқаны анықталған кезде, UNFPA көмекке жүгінген әйелдердің құқықтарын қорғау үшін реформалар мен хаттамалар енгізуді талап етті. UNFPA құқық бұзушылықтар жарияланғаннан кейін де елмен жұмыс істеуді жалғастырды, бұл құқық бұзушылықтарды тоқтатуға және заңдар мен тәжірибені реформалауға көмектесті. Джордж Буш әкімшілігінің кезегінде Конгресс бекіткен 244 миллион долларлық қаржыны атқарушы билік тоқтатты. 2002 жылдан 2008 жылға дейін әкімшілік АҚШ Конгресі бөлген UNFPA-ға қаржыландырудан бас тартты, себебі UNFPA Қытай үкіметінің мәжбүрлі аборттар мен мәжбүрлі стерилизация бағдарламаларын қолдады. Мемлекеттік хатшының саяси істер жөніндегі орынбасары Николас Бернстің Конгреске жазған хатында әкімшілік UNFPA-ның Қытайдың халық санын арттыру бағдарламасын қолдауы «өз үкіметінің мәжбүрлі аборт бағдарламасын жеңілдетеді» деп мәлімдеді, бұл Кемп-Кастен түзетуін бұзады, ол АҚШ көмегін мәжбүрлі аборт немесе стерилизация бағдарламасын қолдауға немесе оған қатысуға қатысатын ұйымдарды қаржыландыруға тыйым салады. UNFPA-ның Қытайдағы мәжбүрлі аборттарға қатысы бар деген пікір АҚШ, Ұлыбритания және БҰҰ-ның Қытайдағы UNFPA қызметін тексеруге жіберілген топтарының зерттеулерінде негіссіз деп танылды. АҚШ Мемлекеттік департаментінің үш адамнан тұратын фактілерді анықтау тобы екі апталық сапармен Қытайға жіберілді. Ол өз есебінде «UNFPA Қытайда мәжбүрлі аборт немесе еріксіз стерилизация бағдарламасын қолдаған немесе оған қатысқандығы туралы ешқандай дәлел таппағанын» жазды, сыншылар айыптағандай. АҚШ Конгресінің өкілі Крис Смит Мемлекеттік департаменттің тергеуін сынға алып, тергеушілерге «Потемкин ауылдары» көрсетілді деп мәлімдеді, онда тұрғындар отбасылық жоспарлау бағдарламасы туралы өтірік айтуға қорқытылды. UNFPA-ның бұрынғы директоры Нафис Садик өзінің агенттігінің Қытайдың халықты мәжбүрлеп жоспарлау әдістерін кері қайтаруда маңызды рөл атқарғанын айтты, бірақ 2005 жылғы Amnesty International және АҚШ Мемлекеттік департаментінің жеке есебінде қытайлықтар әлі де мәжбүрлеу әдістерін үнемі қолданатыны анықталды, бұл Садиктың мәлімдемелеріне күмән келтірді. Алайда Amnesty International UNFPA-ның бұл мәжбүрлеуді қолдағаны туралы ешқандай дәлел таппады. 2001 жылы «өмірді қорғау» бағытындағы Population Research Institute жүргізген зерттеуде UNFPA Қытайдағы отбасылық жоспарлау қызметкерлерімен бірге жұмыс істейтін кеңсесі бар екені айтылды. «Біз отбасылық жоспарлау кеңселерін анықтадық, ал сол отбасылық жоспарлау кеңсесінде біз UNFPA кеңсесін анықтадық, және біз отбасылық жоспарлау қызметкерлерінен UNFPA мен Қытай отбасылық жоспарлау кеңсесінің арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін растадық», - деді PRI өкілі Скотт Вайнберг. Алайда БҰҰ мүшелері бұған келіспей, 2006 жылдың қаңтар айында UNFPA-ның жаңа елдік бағдарламасын мақұлдады. БҰҰ-ның «77» дамушы елдерінің тобының 130-дан астам мүшесі UNFPA бағдарламаларын қолдады. Сонымен қатар, бірнеше еуропалық демократиялар атынан сөйлеген Ұлыбритания: «Біздің Қытайдағы қызметіміз, әлемнің басқа елдеріндегідей, БКДБ-ның бірауыздан қабылданған іс-қимыл бағдарламасына сәйкес келеді және барлық адам құқықтары мен негізгі бостандықтарды қолдау мен қорғау бойынша біздің ортақ күш-жігерімізге маңызды рөл атқарады». Осыған жауап ретінде ЕО Sandbæk есебі бойынша АҚШ қалдырған бос орынды толтыруға шешім қабылдады. 2008 жылғы жылдық есебіне сәйкес, UNFPA қаржысын негізінен Еуропа үкіметтері алды: жалпы кірісінің 845,3 миллион долларынан 118 миллион долларын Нидерланды, 67 миллион долларын Швеция, 62 миллион долларын Норвегия, 54 миллион долларын Дания, 53 миллион долларын Ұлыбритания, 52 миллион долларын Испания және 19 миллион долларын Люксембург берді. Еуропалық комиссия тағы 36 миллион доллар берді. Еуропалық емес донор елдің ең маңыздысы Жапония болды, ол 36 миллион доллар берді. Донорлардың саны бір жыл ішінде 180-нен асты. АҚШ-та UNFPA-ның достары, бұрынғы Americans for UNFPA сияқты коммерциялық емес ұйымдар, АҚШ федералдық қаржыландыруының жоғалуын жеке сыйлықтарды жинау арқылы өтеуге тырысты. 2009 жылдың қаңтар айында президент Барак Обама АҚШ қаржыландыруын UNFPA-ға қайта қалпына келтірді, ол қоғамдық мәлімдемеде «Конгресспен АҚШ-тың БҰҰ Халық қорына қаржылық қолдауын қайта қалпына келтіру үшін жұмыс істеуге асығамын» деді. UNFPA-ға қаржыландыруды қайта бастау арқылы АҚШ 180 басқа донор елдермен кедейлікті азайту, әйелдер мен балалардың денсаулығын жақсарту, ЖҚС/АИДС-тің алдын алу және 154 елдегі әйелдерге отбасылық жоспарлау көмегін ұсыну үшін бірлесіп жұмыс істейтін болады. АҚШ 2015 жылы Қытай бағдарламасын қараған БҰҰД/UNFPA/UNOPS Атқарушы кеңесінің отырысында: «Жақындағы сапары барысында АҚШ делегациясы Қытайдағы UNFPA-ның құқықтарға негізделген бағдарламаларының оң әсерін байқады. Біз Қоғамның отбасылық жоспарлауға қатысуын ынталандырудың еріктік тәсілінің артықшылықтарын көрсетудегі Қоғамның ұстанымын жоғары бағалаймыз және БКДБ міндеттемелерін қолдау мақсатында қызметкерлердің пациент құқықтарына көңіл бөлгенін көруге қуандық». 2017 жылдың сәуір айында АҚШ UNFPA-ға қаржыландыруды тоқтату туралы хабарлады, себебі ол «мәжбүрлі аборт немесе еріксіз стерилизация бағдарламасын қолдайды немесе басқаруға қатысады». UNFPA бұл талапты жоққа шығарды, өйткені оның барлық жұмысы жеке тұлғалар мен жұбайлардың мәжбүрлеу немесе кемсітусіз өз шешімдерін қабылдауға құқығын қолдайды.
UNFPA has been accused by American pro life groups of providing support for government programs which have promoted forced abortions and coercive sterilizations. Its charter includes a strong statement condemning coercion. In response to these allegations, the U. S. Congress passed the Kemp Kasten amendment in 1985 to empower the president to block U. S. funding of programs deemed by the president to include "coercive abortion or involuntary sterilization". Since its passage, all Republican presidents (Reagan, H. W. Bush, W. Bush, and Trump) have withheld funding from the UNFPA a policy known as the Mexico City Policy. UNFPA provided aid to Peru's reproductive health program in the mid to late 1990s. When it was discovered a Peruvian program had been engaged in carrying out coercive sterilizations, UNFPA called for reforms and protocols to protect the rights of women seeking assistance. UNFPA continued work with the country after the abuses had become public to help end the abuses and reform laws and practices. Over the course of the George W. Bush administration, a total of $244 million in Congressionally approved funding was blocked by the Executive Branch. From 2002 through 2008, the administration denied funding to UNFPA that had already been allocated by the US Congress, on the grounds that the UNFPA supported Chinese government programs which include forced abortions and coercive sterilizations. In a letter from the Under Secretary of State for Political Affairs Nicholas Burns to Congress, the administration said it had determined that UNFPA's support for China's population program "facilitates its government's coercive abortion program", thus violating the Kemp Kasten Amendment, which bans the use of United States aid to finance organizations that support or take part in managing a program of coercive abortion or sterilization. The notion that UNFPA had any connection to China's administration of forced abortions was deemed to be unsubstantiated by investigations carried out by various US, UK, and UN teams sent to examine UNFPA activities in China. Specifically, a three person US State Department fact finding team was sent on a two week tour throughout China. It wrote in its report that it found "no evidence that UNFPA has supported or participated in the management of a program of coercive abortion or involuntary sterilization in China," as has been charged by critics. US Representative Chris Smith criticized the State Department investigation, saying the investigators were shown "Potemkin Villages" where residents had been intimidated into lying about the family planning program. Nafis Sadik, former director of UNFPA, said her agency had been pivotal in reversing China's coercive population planning methods, but a 2005 report by Amnesty International and a separate report by the US State Department found that coercive techniques were still regularly employed by the Chinese, casting doubt upon Sadik's statements. However, Amnesty International found no evidence that UNFPA had supported the coercion. A 2001 study conducted by the pro life Population Research Institute claimed that the UNFPA shared an office with the Chinese family planning officials who were carrying out forced abortions. "We located the family planning offices, and in that family planning office, we located the UNFPA office, and we confirmed from family planning officials there that there is no distinction between what the UNFPA does and what the Chinese Family Planning Office does," said Scott Weinberg, a spokesman for PRI. However, United Nations Members disagreed and approved UNFPA's new country programme in January 2006. The more than 130 members of the "Group of 77" developing countries in the United Nations expressed support for the UNFPA programmes. In addition, speaking for several European democracies – Norway, Denmark, Sweden, Finland, the Netherlands, France, Belgium, Switzerland and Germany – the United Kingdom stated, "UNFPA's activities in China, as in the rest of the world, are in strict conformity with the unanimously adopted Programme of Action of the ICPD, and play a key role in supporting our common endeavor, the promotion and protection of all human rights and fundamental freedoms". In response, the EU decided to fill the gap left behind by the US under the Sandbæk Report. According to its Annual Report for 2008, the UNFPA received its funding mainly from European governments: Of the total income of $845.3 million, $118 million was donated by the Netherlands, $67 million by Sweden, $62 million by Norway, $54 million by Denmark, $53 million by the UK, $52 million by Spain, and $19 million by Luxembourg. The European Commission donated a further $36 million. The most important non European donor state was Japan, which gave $36 million. The number of donors exceeded 180 in one year. In the United States, nonprofit organizations like Friends of UNFPA, formerly Americans for UNFPA, worked to compensate for the loss of United States federal funding by raising private donations. In January 2009 President Barack Obama restored US funding to UNFPA, saying in a public statement that he would "look forward to working with Congress to restore US financial support for the UN Population Fund. By resuming funding to UNFPA, the US will be joining 180 other donor nations working collaboratively to reduce poverty, improve the health of women and children, prevent HIV/AIDS and provide family planning assistance to women in 154 countries." The United States said during the UNDP/UNFPA/UNOPS Executive Board meeting that considered the China programme in 2015:During its recent visit, the U. S. delegation observed the positive impact of UNFPA's rights based programming in China. We commend the Fund's adherence to demonstrating the advantages of a voluntary approach to family planning and were pleased to see – in support of its ICPD commitments – increased provider emphasis on patient rights. In April 2017, the U. S. announced that it will cut off funding to UNFPA, on the grounds that it "supports, or participates in the management of, a program of coercive abortion or involuntary sterilization." UNFPA refuted this claim, as all of its work promotes the human rights of individuals and couples to make their own decisions, free of coercion or discrimination.