Кіріспе

DNS домендері басқа домендердің құрамында болуы мүмкін. Домендік атаулар жүйесінде (DNS) субдомен – басқа (негізгі) доменнің бөлігі болып табылатын домен. Мысалы, егер домен өз веб-сайтының бөлігі ретінде онлайн-дүкен ұсынса example.com, ол shop.example.com субдоменін пайдалана алады.

Ақуыз домені үлкенірек доменнің ішінде орналасуы мүмкін.

Шолу

Домендік атаулар жүйесінің (DNS) ағаш құрылымы немесе иерархиясы бар, онда домендік атаулар ағаштағы түйіндер болып табылады. Субдомен – үлкен доменнің құрамына кіретін домен. Әрбір белгі 0-ден 63 октетке дейін болуы мүмкін. Толық домендік атау мәтіндік өрнегінде 253 ASCII таңбасынан аспауы керек. Субдомендер, басты доменге қатысты DNS аймақ файлына өзгеріс енгізу арқылы анықталады. Дегенмен, "қосалқы домен" терминін қолдану мәселесі, "А" жазбасы (хост) мен кез келген қоғамдық IP-адреске және сервер түріне сәйкес келетін түрлі аймақ жазбаларына сілтеме жасағанда талқылауда. Желілік операциялар тобы, NS (атау сервері) жазбаларынан басқа жазбаларға және басқа серверлерге сілтеме жасау үшін "қосалқы домен" терминін қолданудың жөнсіздігін қатаң түрде талап етеді. RFC 1034 стандартына сәйкес, "домен, егер ол басқа доменнің ішінде орналасқан болса, сол доменнің субдомені болып табылады". Осы анықтамаға сүйенсек, хост субдомен бола алмайды, тек домен ғана субдомен бола алады. Субдоменнің SOA (авторитет басталысы) жазбасы бар жеке аймақ файлы болады. Көптеген домендік тіркеушілер тек екі деңгейлі домендік атауды ғана бөледі. Хостинг провайдерлері әдетте, сол бас домендегі субдомендерді анықтау үшін DNS серверлерін ұсынады. Толыққанды домендік атау бірнеше бөліктен тұрады. Мысалы, ағылшын тіліндегі Уикипедия доменін қарастырайық: en.wikipedia.org. en – wikipedia.org доменінің субдомені. wikipedia.org әдетте домендік атау ретінде қарастырылса да, wikipedia – org TLD (жоғарғы деңгейлі доменінің) субдомені. Кез келген толыққанды домендік атау хост немесе субдомен бола алады. Субдомендерді қамтымайтын домендік атау апекс домен, түбір домен немесе қара домен деп аталады. Мысалы, wikipedia.org – Уикипедияның апекс домені, ол www.wikipedia.org субдоменіне бағытталған.

Ішкі доменді пайдалану

Субдомендерді көбінесе веб-қызметтер ұсынатын интернет-провайдерлер пайдаланады. Олар өз домендік атауы жоқ клиенттеріне бір (немесе бірнеше) субдоменді бөліп береді. Бұл клиенттерге өз субдомендерін тәуелсіз басқару мүмкіндігін береді. Ұйымдар да өздерінің нақты бір бөліміне, функциясына немесе қызметіне ерекше атау беру үшін субдомендерді қолданады. Мысалы, университет компьютерлік ғылым бөліміне "cs" атауын беріп, сол субдомен ішінде бірнеше хосттарды пайдалануға болады, мысалы www.cs.example.edu. WWW және FTP сияқты кең таралған субдомендер де бар. Бұл доменнің әкімшілік каталогтар мен файлдарды, оның ішінде FTP каталогтары мен веб-беттерді қамтитын құрылымды ұйымдастыруға мүмкіндік береді. FTP субдомені журналдар мен веб-беттер каталогтарын, ал WWW субдомені веб-беттерге арналған каталогтарды қамти алады. Әр домен үшін дербес аутентификация доменнің әртүрлі деңгейлеріне қол жеткізуді бақылауға мүмкіндік береді.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда екінші деңгейлі домендер стандартты болып табылады және жоғары деңгейлі доменнен бөлінеді. Мысалы:

ac.uk: академиялық (жоғары білім беру, қосымша білім беретін колледждер және ғылыми-зерттеу мекемелері) және білімді қоғамдар
co.uk: жалпы пайдалану (әдетте коммерциялық)
gov.uk: мемлекеттік (орталық және жергілікті)
judiciary.uk: соттар (жақын арада енгізіледі)
ltd.uk: шектеулі серіктестік компаниялары
me.uk: жалпы пайдалану (әдетте жеке)
mod.uk: Қорғаныс министрлігі және Ұлыбритания қарулы күштерінің ресми сайттары
net.uk: интернет-провайдерлер және желілік компаниялар (net доменінен өзгеше, пайдалану осы пайдаланушыларға ғана шектелген)
nhs.uk: Ұлттық денсаулық сақтау қызметінің мекемелері
nic.uk: желілік пайдалану ғана (Nominet UK)
org.uk: жалпы пайдалану (әдетте коммерциялық емес ұйымдар үшін)
parliament.uk: парламенттік пайдалану (тек Ұлыбритания Парламенті және Шотландия Парламенті үшін)
plc.uk: акционерлік қоғамдар
police.uk: полиция күштері
sch.uk: Жергілікті білім беру органдары, мектептер, бастауыш және орта білім беру, қоғамдық білім беру

Басқашалық домені

Жеке домен – бұл интернет-провайдердің доменінің жеке пайдаланушы есебіне бағытталған субдомені немесе оның атынан тіркелген адамның ерекшелігін көрсететін субдомен.

Серверлер кластері

Қолданбаға байланысты, доменнің немесе субдоменнің ішіндегі жазба хост-атына немесе кластердегі бірнеше машина ұсынатын қызметке сілтеме жасай алады. Кейбір веб-сайттар әртүрлі серверлер кластерлеріне бағыттау үшін әртүрлі субдомендерді пайдаланады. Мысалы, www.example.com 1-сервер кластеріне немесе 1-деректер орталығына, ал www2.example.com 2-сервер кластеріне немесе 2-деректер орталығына және т.б. бағыттайды.

Ішкі домендер мен каталогтар

Субдомендер каталогтардан өзгеше. Каталогтар – нақты компьютердегі физикалық папкалар, ал субдомендер – URL-дің бір бөлігі, олар сервердегі кез келген файлға немесе папкаға бағытталуы мүмкін.