Кіріспе

Amiga Fast File System (қысқаша AFFS, немесе тарихи түрде FFS) – Amiga жеке компьютерінде қолданылатын файлдық жүйе. Алдыңғы Amiga файлдық жүйесіне арнайы атау берілмеген және бастапқыда "DOS" немесе AmigaDOS деп белгіленген. FFS-тің шығуымен, бастапқы файлдық жүйе Amiga Old File System (OFS) деп аталды. OFS негізінен дискеттермен жұмыс істеу үшін жасалған, бірақ сол кездегі қатаң дискілердің жылдамдығына сай келмей қиналды. FFS – бұл түпнұсқа Amiga файлдық жүйесін толық ауыстыру мақсатымен жасалған. FFS өзінің алдыңғы нұсқасынан бастысы артық ақпаратты алып тастау арқылы ерекшеленеді. Дерек блоктары тек деректерді ғана қамтиды, бұл файлдық жүйеге хост адаптерінен тікелей соңғы пунктке үлкен деректерді беруді басқаруға мүмкіндік береді.

Сипаттамалары

OFS FFS-тің алдыңғысы болды. FFS шығарылғанға дейін AmigaOS-те AmigaDOS деп аталатын бір файл жүйесі болды: ол артық деректерге секторға 24 байтты пайдаланады, бұл флоппи-дискілер сияқты сенімді емес медиаларда құрылымдық деректерді қайта құруды қамтамасыз етеді. Amiga-да жылдамдықты бұқаралық ақпарат құралдары (яғни қатты дискілер) қол жетімді бола бастағанда, бұл артық деректер бөтелкеге айналды, өйткені барлық деректерді қосымшаға беру үшін қайта реттеу қажет болды. ФФС-пен артықшылық алынып тасталды және медиадан оқылған деректер тікелей қосымшаға беріледі. Алдыңғы AmigaDOS файл жүйесі OFS, Old File System деп аталды, оны FFS-тен ажырату үшін. FFS артқа қарай үйлесімді болды және OFS форматталған құрылғыларға қол жеткізе алды. Осы артықшылықтарды ескере отырып, FFS жылдам барлық Amiga пайдаланушылары қолданатын ең кең таралған файл жүйесі ретінде қабылданды, бірақ OFS үшінші тарап бағдарламалық қамтамасыз етушілерінің дискеталарында кеңінен қолданыла берді. (Бұл AmigaOS 2 жүйесіне дейінгі ойындар мен қолданбаларда AmigaOS 2+ қажет етпейтін бағдарламалармен үйлесімділік үшін болды, өйткені ROM-да FFS-сіз ОЖ-ның бұрынғы нұсқаларын орындайтын машиналар осы дискеталардан жүктей алмады, бірақ олар FFS орнатылған болса, оларды оқи алады.) Amiga FFS қарапайым және тиімді, ал енгізілген кезде жеткілікті болды және басқа платформалардың файл жүйелеріне қарағанда көптеген артықшылықтарға ие болды. Алайда, OFS-тің бұрынғысы сияқты, ол ескірді; дисктер үлкен болып, ондағы файлдар саны өскен сайын, оны күнделікті файл жүйесі ретінде пайдалану техникалық қызмет көрсету қиындығы мен жалпы өнімділіктің бәсекеге қабілеттілігі тұрғысынан проблемалы болды. Соған қарамастан, ол әлі де AmigaOS жүйелерінде қолданылады және MorphOS және AmigaOS 4 екеуімен бірге жеткізіледі. AmigaOS-тің соңғы Commodore нұсқасы 3.1 кезінде FFS әлі де Amiga-да стандартты түрде жеткізілетін жалғыз файл жүйесі болды, бірақ технологияның дамып келе жатқанын көрсетті. FFS (және OFS) файл жүйесінің "бит картасын" бір секторда сақтайды. Жазу кезінде бұл бірінші жарамсыз деп белгіленеді, содан кейін жазу аяқталады, содан кейін бит картасы жаңартылып, жарамды деп белгіленеді. Егер жазу операциясы апатқа ұшыраса немесе дискіні алып тастаса, бұл "дискіні растаушы" бағдарламасына зақымдануды жоюға мүмкіндік береді. Бұл файлдар жүйесін журналға жазудың қарапайым түрі сияқты. Дискіге жарамсыз OFS немесе FFS файл жүйесімен қайта пайдалануға мүмкіндік беру үшін бүкіл диск толық сканерленуі және бит картасы қайта құрылуы керек, бірақ жазу кезінде өзгертілген деректер ғана жоғалады. Бұл сканерлеу кезінде дискіге жазуға болмайды (дискті тексеруші өз қызметін орындаған кезде ғана), ал оқуға қол жеткізу өте баяу. AmigaOS бастапқыда әр жүктелетін дискке дискті растаушыны енгізді, оны вирустар өздерін таратуға мүмкіндік беру үшін алмастыра алатын (мысалы, "Саддам Хусейн" вирусы). Кейін ол Kickstart 2.x-тен бастап ROM-ның бір бөлігіне айналды, оны зиянды ауыстырудан қорғайды. Дискті растаушы дискіні жазу арқылы қорғап, оны сканерлеу арқылы жарамсыз дисктегі бит картасын жөндеуге тырысты; бұл ұзақ уақытқа созылуы мүмкін және дискке, әсіресе баяу медиада, ол аяқталғанға дейін кіруді өте баяу етті. Қатты дискілер үлкен болып, файлдар саны көбейген сайын, тексеру процесі бірнеше сағатқа созылуы мүмкін. Сонымен қатар, файлдар мен каталогтар процес кезінде (көбінесе пайдаланушыға хабарланбай немесе тіпті білмей) жоғалуы мүмкін, егер олардың деректері бүлінген болса. Кейбір жағдайларда валидатор сәтсіз жұмыс істеп, дискті валидацияланбаған күйде қалдыруы мүмкін, бұл үшін пайдаланушы дискті қайта жазуға болатын болу үшін DiskSalv сияқты үшінші тараптың дискілік құралын пайдалануды қажет етеді немесе файлдарды жаңа бөлімге көшіріп, оларды сақтауды қажет етеді. Бұл өте баяу процесс. FFS бастапқыда 32 биттік адрестеуге және осылайша шамамен 4 ГБ дисктерге, немесе ең болмағанда үлкен дисктегі алғашқы 4 ГБ-ға дейін шектелген. FFS бөлімдерін осы шектен тыс пайдалану әрекеті дискте деректердің бүлінуіне әкелді. FFS кейіннен үшінші тараптың 64 биттік жаңартуларын және ресми (бірақ Commodore емес) жаңартуларын алды, бұл шектеулерді болдырмауға мүмкіндік берді. Соңғылары AmigaOS 3.5 және 3.9 бағдарламаларымен қамтамасыз етілді, Haage & Partner. Біріншісі көбінесе үшінші тараптың дискілік контроллерлерімен қамтамасыз етілді, мысалы Phase5 сияқты, онда үлкен сыйымдылықтағы дискілерді пайдалану мүмкіндігі сату нүктесі болды. Екі жүйе бір-біріне сәйкес келмеді. Қолдау құралдары жағын қарастырғанда, Commodore өзі тек DiskDoctor деп аталатын қосымшамен жеткізілді (кейін AmigaOS дискілерінен оны алып тастады), бірақ FFS файл жүйесін күтуге, жөндеуге және растауға, жойылған файлдарды қалпына келтіруге немесе "жылдам форматтауды" (файл жүйесін бастау) кері қайтаруға арналған шағын мөлшерде үшінші тараптың құралдарына ие болды, ең танымал құрал - DiskSalv. OFS немесе FFS көлемін фрагментациялау немесе басқа FFS режимдеріне ауыстыру үшін бұзылуды болдырмау үшін құлыптау қажет болды, бұл оны тек фрагментациялайтын құралға ғана қолжетімді етті. Осы құралдардың көпшілігі FFS 64 биттік адрестеуге қабілетті болғанда жаңартылмады және 4 ГБ-тан кішкені бөлімдерде ғана жұмыс істей алды; олар 4 ГБ-тан үлкен бөлімдерді оқи алмады және әдетте 4 ГБ шекарасынан тыс бөлімдерді бұзып алатын. Amiga пайдаланушылары қолданатын қатты дискілер 4 ГБ көлеміне жеткенде, бұл мәселе туды. Осы себептердің бәріне байланысты, FFS 1990-жылдардың ортасында көптеген пайдаланушылармен Smart File System (SFS) және Professional File System (PFS) сияқты жаңартылған баламалармен ауыстырылды, олардың бұл шектеулері болмады және қауіпсіз, жылдам және тиімді деп есептелді. Әсіресе SFS дамып келеді және қазір FFS-ке жақын AmigaOS файл жүйесі болып табылады және AROS үшін әдепкі файл жүйесі болып табылады.

Басқа іске асырулар

FFS файлдық жүйелерін оқи алатын тағы бірнеше әзірлемелер болды, олар әдетте Amiga эмуляторы мен операциялық жүйенің ROM-дарының көшірмесін қажет ететін еді. Ең маңыздысы, affs (Amiga Fast File System) қолдауын Linux ядросына жинастыруға болады, ол DOS\6 және DOS\7 (мүмкін, өте сирек кездесетін) емес, барлық dostypes үшін FFS және OFS бөлімдерін толық оқу, жазу және форматтау мүмкіндігін ұсынады. Amiga жүйесінде xfs тегін бағдарламасы көптеген файлдық жүйелердің ішінде OFS немесе FFS форматталған құрылғыларды оқи және жаза алатын, ал FFS/FFS2-ден басқа Amiga файлдық жүйесі болмады. Ол DOS\6 немесе DOS\7-ні, одан бұрын пайда болғандықтан, не құрылғыларды форматтауды қолдамады.