Кіріспе
Джон Тайлер Морган (1824–1907) – Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерация армиясының бригадир-генералы болған, кейіннен алты рет АҚШ сенаторы (1877–1907) болып сайланған американдық саясаткер. Азамат соғысына дейін құлдарға ие болған ол, Қайта құру дәуірінде Ку-клукс-кланның Алабама штатындағы екінші басшысы болды. Алабама штатының конституциялық конвенциясындағы қызу пікірталас кезінде 36 жастағы Морган құлдықты – соның ішінде Атлант мұхиты арқылы құл саудасын – моральдық жағынан көтеріңкі және христиандық институт деп қорғады. Өзінің құлдарға ие екендігімен мақтанған ол, 1861 жылғы 25 қаңтардағы сөйлеген сөзінде Алабаманың Одақтан бөлінуін қолдау себебін ашық жариялады: «Бөліну туралы жарлықтың негізінде, біздің африкалық нәсілді құл етуге немесе оларды құлдықта ұстауға құқығымыз бар деген талабымыз жатыр». Осы сөйлемінің соңында 1861 жылы Морган Мексика шығанағы мен Кариб теңізі аралдарын қамтитын болашақ құлдарға иелік ететін аумақты көз алдына елестетті.
John Tyler Morgan (June 20, 1824 – June 11, 1907) was an American politician who was a brigadier general in the Confederate States Army during the American Civil War and later was elected for six terms as the U. S. Senator (1877–1907) from the state of Alabama. A prominent slaveholder before the Civil War, he became the second Grand Dragon of the Ku Klux Klan in Alabama during the Reconstruction era. Amid the fractious debates at the Alabama constitutional convention, a 36 year old Morgan defended slavery—including the transatlantic slave trade—as a morally uplifting and Christian institution. As a proud slaveholder, he publicly declared his reasons for advocating Alabama's secession from the Union in a speech on January 25, 1861: "The Ordinance of Secession rests, in a great measure, upon our assertion of a right to enslave the African race, or, what amounts to the same thing, to hold them in slavery." At the close of this same speech in 1861, Morgan envisioned a future slave holding territory spanning the Gulf of Mexico and the islands of the Caribbean.
Америка Азаматтық соғысы
Алабама Одақтан бөлініп, Азамат соғысы басталғаннан кейін 37 жастағы Морган «Кахаба мылтықтары» құрамына қарапайым жауынгер ретінде қосылды, ол Конфедерация армиясына өз қызметін ерікті түрде ұсынды және 5-ші Алабама жаяу әскеріне бекітілді. Ол алғашқы шайқасын 1861 жылғы жазда Манассас шайқасының алдындағы ұсақ шайқаста өткізді. Соғыс барысында Морган майор, содан кейін подполковник шеніне көтерілді. Ол болашақ Конфедерация генерал-майор Роберт Родстың басшылығында қызмет етті. Морган 1862 жылы шенінен қағылып, Алабамаға оралды, онда тамыз айында жаңа полк – 51-ші Алабама партизандық рейнджерлерін құрып, оның полковнигі болды. Ол оларды Мёрфрисборо шайқасында жетектеді, сол кезде Натан Бедфорд Форресттің атты әскерімен бірлесіп әрекет етті. Родс генерал-майор болып тағайындалып, Солтүстік Вирджиния армиясында дивизия алғанда, Морган Родстың бұрынғы бригадасын басқару ұсынысынан бас тартып, Батыс майданында қалды және Чикамога шайқасында әскерлерге басшылық етті. 1863 жылдың 16 қарашасында ол кавалерияның бригадир-генералы болып тағайындалды және Ноксвилл науқанына қатысты. Оның бригадасы 1-ші, 3-ші, 4-ші, 9-шы және 51-ші Алабама атты әскер полктерінен тұрды. 1864 жылдың 27 қаңтарында оның әскері федералдық атты әскерлермен жеңіліп, шашырап кетті. Ол жаңа басқаруға жіберілді және Атланта науқанында шайқасты. Содан кейін оның әскері «Теңізге қарай наурыз» кезінде Уильям Т. Шерман әскерлерін мазалады. Одан кейін ол мас болғандықтан басқарудан алынып, Алабама штатының Демополис қаласында әкімшілік қызметке тағайындалды. Конфедерацияның құлауы мен соғыстың аяқталуымен Морган Алабамадағы қара нәсілді әскерлерді елді қорғау үшін ұйымдастыруға тырысты, бірақ көп табысқа жете алмады.
Қайта құру дәуірі
Соғыс аяқталғаннан кейін Морган Алабама штатының Сельма қаласындағы заңгерлік тәжірибесін қайта бастады. Ол көпшілік тарапынан жек көрілетін теміржол компанияларының ықпалды заңгерлік өкілі болды. 1867 жылға қарай, бұрынғы құлдардың штат заң шығарушылары ретінде тағайындалуына ашуланған Морган Республикалық қайта құруға қарсы белсенді түрде қатыса бастады. Одан кейін Морган Американ Оңтүстігін аралап, нәсілдік арандату сөздерін айтып, оңтүстік тұрғындарын қайта құрумен байланысты кез келген келісімдерден бас тартуға шақырды. Бурбон демократтарымен одақтасып, олардың сайлау стратегиясын қолдана отырып, Морган көптеген газет мақалаларында Алабама штатының ақ нәсілді сайлаушыларын өз штаттарын Республикалық үстемдіктен "құтқаруға” және «өзін-өзі сақтау» үшін афроамерикандықтарға қарсы бірігуге үндеді. 1872 жылы қайта құруға қарсы саяси күресі барысында Морган Джеймс Х. Клэнтоннан кейін Алабама штатындағы Ку-Клукс-Кланның екінші Ұлы Драконы болды. Алабама штатының өкілі Роберт Стелл Хефлиннің сөзіне сүйенсек, Морган және Кланның тағы бір мүшесі Эдмунд В. Петтус штаттағы ақ үстемдіктің көшбасшылары болды, олар ешкімнен бұрын «Азамат соғысынан кейін жүргізілген қайта құру саясатына қарсы тұрып, оны толығымен жойды». Президент Улисс С. Грант АҚШ Бас прокуроры Амос Т. Акерманды Алабама штатындағы Кланды Атқару актілері бойынша қатаң қудалауға жіберген кезде Морган тұтқындалып, түрмеге қамалды. Бірінші Ку-Клукс-Кланның құлағаннан кейін Морган мен Петтус қайта құруға қарсы күресін жалғастырып, Алабама штатындағы ақ үстемдікті қайта орнатуға тырысты. Морган Алабама штатындағы құлдықтың саяси және әлеуметтік-экономикалық салдарына қатысты барлық түзету әрекеттеріне қарсы белсенді түрде күресті. Реконструкция дәуірінде афроамерикандықтардың саяси құқықтарын жүзеге асыруына кедергі келтіргені және Алабама штатындағы ақ үстемдікті сақтауға жасаған күш-жігері үшін Морган ұлттық саясатта белгілі бір тұлғаға айналды және 1876 жылы Демократ Сэмюэл Дж. Тильденнің тізімі бойынша президенттік сайлауға қатысты. Партия ішіндегілер оны сол жылы АҚШ Сенатына Алабама штатынан өкілдік етуге үміткер деп есептеді.
Сенаторлық қызмет
1876 жылы Алабама штатының АҚШ сенаторы болып сайланғаннан кейін, Морган 1882, 1888, 1894, 1900 және 1906 жылдары бес рет қайта сайланды. Ол Ережелер жөніндегі комитеттің (46-шы АҚШ Конгресі), Сыртқы қатынастар жөніндегі комитеттің (53-ші АҚШ Конгресі), Океанаралық каналдар жөніндегі комитеттің (56-шы және 57-ші Конгресстер) және Халық денсаулығы және ұлттық карантин жөніндегі комитеттің (59-шы АҚШ Конгресі) төрағасы болды. Ол шамамен жарты ғасыр бойы Алабама штатының басты саяси өкілі болды. Сенаторлық өкілеттігінің көп бөлігінде ол Бурбон демократтарымен байланыста болды және бұрынғы Конфедерация генералы және Клан мүшесі болған жақын досы Эдмунд В. Петтуспен бірге Сенатта қызмет етті. Сенаторлық қызметінің барысында Морган АҚШ Конституциясының 15-ші түзетуін жою үшін табандылықпен еңбек етті, ол нәсілдік белгі бойынша дауыс беру құқығын шектеуге бағытталған еді. Ол АҚШ-тың барлық штаттарында афроамерикалық азаматтарды сайлау құқығынан айыруға жиі шақырып, сондықтан ғалымдар оны Джим Кроу дәуірінің негізін салушы деп есептейді. 1890 жылғы сөйлесінде Морган қара нәсілді тұрғындар кез келген аймаққа келгенде "әрбір адамның сайлау құқығын толығымен жою қажеттігін" мәлімдеді. Ол мұндай жапсарылыс құқығынан айыруды "ешкілерді құрту үшін амбарды өртеп тастаумен" теңеді. Морган әйелдердің сайлау құқығына түзету енгізуге қарсы болды, бұл оның "ер адамның үйі арқылы саяси шекара сызығын жүргізетінін" айтты. Ол әйелдердің сайлау құқығы "саясат пен саясаткерлердің ешбір еркектің араласпауы тиіс отбасының қасиетті шеңберіне енуіне мүмкіндік береді" деп ескертті.
Еске алу
1913 жылы Сельмадағы Федералдық ғимарат пен АҚШ сотының аумағында АҚШ сенаторлары Морган мен Петтустың құрметіне ескерткіш арка салынды. Екеуі де бұрынғы Алабама Ку-клукс-кланының басшылары болған. 1953 жылы, «Браун против Білім беру кеңесі» ісі бойынша жалғасып жатқан сот процесі кезінде ұлттық шиеленіс күшейгенде, Морган Алабама Даңқ залына мүше болып сайланды. 1965 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының сегрегациялық мемлекеттік мектептердің конституцияға қайшы екендігі туралы шешімінен кейін, ақ нәсілшілдер Сельма қаласында Джон Т. Морган академиясын құрды. Сегрегациялық академия 1967 жылы жаңа кампус салынғанға дейін Морганның бұрынғы үйінде сабақтар өткізді. Алабама университетінің кампусындағы Морган залы, онда ағылшын тілі кафедрасы орналасқан, оның құрметіне аталды. 2015 жылдың 18 желтоқсанында Морганның суреті ғимараттан алынып тасталды, ал 2016 жылы университет ғимаратты Харпер Ли атына өзгерту туралы петицияның нәтижелерін қарастырды. 2020 жылдың маусым айына қарай Алабаманың қамқоршылар кеңесі кампустағы ғимараттардың атауларын зерттеп, оларды өзгертуді қарастыруға шешім қабылдады. 2020 жылдың 17 қыркүйегінде олар ғимараттан оның атын алып тастауға дауыс берді.