Кіріспе
Форт-стрит орта мектебі (FSHS) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сиднейдің ішкі батыс аймағындағы Питершем қаласында орналасқан, мемлекеттік қаржыландырылатын, академиялық таңдаулы, күндізгі орта білім беретін мектеп. 1849 жылы құрылған бұл мектеп Австралиядағы ең көне мемлекеттік орта мектеп және, ерекше айта келерлік жайт, діни ұйым құрмаған алғашқы мектеп. Бүгінде ол Жаңа Оңтүстік Уэльс білім беру департаменті басқаратын мемлекеттік мектеп болып табылады. Академиялық жағынан таңдаулы орта мектеп ретінде ол Үлкен Сиднейдің барлық аймақтарынан студенттерді қабылдайды. Мектептің тарихындағы бөліну, бірігу және көшіру оқиғаларынан туындаған жаңсақтықтарды болдырмау үшін, ресми мемлекеттік мақсаттар үшін бұл мектеп Форт-стрит орта мектебі, Питершем деп аталады. Мектептің латын тіліндегі ұраны – Faber est suae quisque fortunae, яғни "Әр адам өзінің бағын өзі жасайды", – бұл сөздер ежелгі римдік Апий Клавдий Кекусқа жатқызылады. Форт-стрит орта мектебінің Жапонияның Токио қаласындағы Сугинами Сого орта мектебімен әріптес мектебі бар. 2010 жылы The Age газеті Форт-стрит орта мектебінің Австралия орденінің серігі (AC) атағымен марапатталған түлектерінің саны бойынша Австралия мектептерінің арасында төртінші орынды алғанын хабарлады.
Fort Street High School (FSHS) is a government funded co educational academically selective secondary day school, located in Petersham, an inner western suburb of Sydney, New South Wales, Australia. Established in 1849, it is the oldest government high school in Australia and, notably, the first school not founded by a religious organisation. Today, it remains a public school operated by the New South Wales Department of Education. As an academically selective secondary school, it draws students from across greater metropolitan Sydney. To avoid confusion arising from the school's history of separation, amalgamation and relocation, the present school is designated Fort Street High School, Petersham for official government purposes. The school's Latin motto is Faber est suae quisque fortunae, translated as "Each person is the maker of their own fortune", a phrase attributed to the ancient Roman Appius Claudius Caecus. Fort Street High School has a sister school, Suginami Sogo High School, in Tokyo, Japan. In 2010, The Age reported that Fort Street High School ranked equal fourth among Australian schools, based on the number of alumni who had been honoured as a Companion of the Order of Australia (AC).
Форт-стрит үлгілік мектебінің құрылуы
Австралиядағы мемлекеттік білім беру тарихы 1848 жылдың 8 қаңтарында Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы Чарльз Фицройдың бүкіл колония бойынша ұлттық білім беру жүйесін іске асыру үшін Ұлттық білім беру кеңесін құруымен басталды. Кеңес екі үлгі мектеп құруға шешім қабылдады – біреу ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған. Форт-стрит үлгі мектебінің орны Обсерватория төбесіндегі Форт-Филипптегі ескі әскери госпиталь ретінде таңдалды. Бұл мектеп ұлдар мен қыздарды оқытумен қатар, колониядағы басқа мектептерге үлгі болып қызмет ету үшін де құрылды. Мектеп атауы госпиталь аумағына қарай созылып, қайта құрылымдалу кезінде ойын алаңына айналған көшенің атынан шыққан. Көшенің аты қазіргі мектепке дейін жететін Питершемдегі шағын көшеде сақталған.
Форт-стрит мемлекеттік, ұлдар және қыздар орта мектептерінің құрылуы
1911 жылы мектеп бір бастауыш және екі орта мектепке бөлінді: Форт-стрит мемлекеттік мектебі, Форт-стрит ұлдар орта мектебі және Форт-стрит қыздар орта мектебі. Обсерватория төбесіндегі орынның шектеулілігіне байланысты 1916 жылы ұлдар мектебі мектептің қазіргі орнына, Питершемдегі Тавернер төбесіне көшірілді. Қыздар мектебі 1975 жылға дейін Обсерватория төбесінде қалды, содан кейін екі мектеп біріктіріліп, қазіргі Питершемдегі біріктірілген мектеп құрылды. Осы кезеңде оның аумағы қаланың өсуімен азая берді; мысалы, 1932 жылы ашылған Сидней порты көпірі ойын алаңының көп бөлігін алып қойды. Форт-стрит мемлекеттік мектебі Обсерватория төбесінде әлі де орналасқан.
Жақында
Мектеп 1999 жылы 150 жылдығын тойлады. Рональд Хоран көп жылдар бойы мектепте ұстаз болып жұмыс істеді. Ол шетел тілдері оқулықтарын жазумен қатар, мектеп тарихына – «Форт-стрит» кітабының авторы болды, одан кейін «Марун және Сильвер» кітабы жарық көрді. Мектепте әртүрлі жаңарту жұмыстары жүргізіліп, мектеп инфрақұрылымы жақсартылды. 2020 жылдың 30 шілдесінде COVID-19 пандемиясы кезінде мектепте мүмкін болатын жағдай туралы хабарланғаннан кейін мектеп жабылды. Тест нәтижесі теріс шыққан соң мектеп келесі күні қайта ашылды.
Кампус
Форт-стрит орта мектебі Сиднейдің ішкі батысындағы Питершам қаласында, Паррамата жолының жанында орналасқан. Мектеп дерлік барлық көше блогын алып жатыр, ал оны Паррамата жолы, Сарай көшесі және Андреас көшесі қоршап тұрады, кіреберісі Форт-стриттен. Питершам кампусының орталығы – романдық жаңғыру стиліндегі бас ғимарат (бұрын көптеген қызметкерлер мен студенттер "ескі блок" деп атаған), қазір Уильям Уилкинс атындағы ғимарат деп аталады. Уильям Уилкинс он тоғызыншы ғасырдың екінші жартысында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы білім беру жүйесінің қалыптасуында маңызды рөл атқарды. Басқа ғимараттарға Килгур ғимараты, Мемориал залы және 2004 жылы құрылысы аяқталған Коэн мен Роу ғимараттары кіреді. Мектепте кітапхана, спорт залы, стадион, футзал алаңдары, баскетбол алаңдары, крикетке жаттығу алаңдары, асхана, STEM шеберханасы және өнер бөлімі бар. Ылғалды оқшаулау үшін көп жылдық күрес нәтижесінде, мектеп ауа арнасының астында орналасқандықтан, шуды азайту технологиясын енгізуге қаржыландырылды. Мектептегі жұмыс 2010 жылдың ортасында басталуға жоспарланған, ал мектеп директоры Рослин Моксемнің өтініші бойынша Мемориал залында басталды, бұл зал ішіндегі емтихан кезеңінде тыныш орта жасауға мүмкіндік берді, соның ішінде Жоғары мектеп аттестаты емтихандары. Жұмыс 2012 жылдың қаңтар айында Уилкинс және Килгур блоктарында оқшаулау жұмыстары аяқталуымен аяқталды. Мектептің бастапқы Обсерватория төбесіндегі кампусы қазір Австралияның Ұлттық сенім қоры қолданып жүр.
Академиктер
Форт-стрит орта мектебі Жаңа Оңтүстік Уэльстегі стандартты орта білім берудің барлық алты сыныбын, 7-ден 12-сыныпқа дейін оқытады. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльстің Білім және оқыту департаменті (DET) басшылығымен жұмыс істейді және Жаңа Оңтүстік Уэльстің Білім беру стандарттары органында тіркелген және аккредиттелген, демек барлық сыныптарда міндетті оқу бағдарламасын сақтайды. Әкімшілік тұрғысынан алты сынып екі жылдық үш "кезеңге" бөлінеді: 4-кезең (7 және 8-сыныптар), 5-кезең (9 және 10-сыныптар) және 6-кезең (11 және 12-сыныптар). 7-ден 10-сыныпқа дейінгі білім дәстүрлі түрде "кiшi" орта мектеп ретінде қарастырылады және 2011 жылы тоқтатылғанға дейін 10-шы сыныптың соңында мектеп сертификатын алумен ресми түрде аяқталады. Осы жылдардағы міндетті пәндер: ағылшын тілі, математика, ғылым, тарих, география және дене шынықтыру. Сонымен қатар, 7-ші және 8-ші сыныптарда бейнелеу өнері, драма, дизайн және технология пәндері міндетті. Оқушылар 7 және 8-сыныптарда екі түрлі шет тілін оқуға мүмкіндік алады. Олар француз, неміс, латын, қытай және жапон тілдерінен таңдау жасай алады. 9 және 10-сыныптарда студенттер үш қосымша пәнды таңдайды: Тілдер (латын, француз, неміс, қытай немесе жапон), қосымша Тарих, қосымша География (міндетті тарих және география курсынан ерекшелену үшін), Шығармашылық және өнер (музыка, драма және бейнелеу өнері), Өнеркәсіптік технологиялар (АҚТ, ағаш өңдеу, электроника және тамақ технологиясы) және Коммерция.
Инструменталды музыка бағдарламасы (IMP)
Инструменталды музыка бағдарламасы мектептегі 300-ден астам оқушының қатысуымен жүзеге асырылатын ең ірі сыныптан тыс бағдарлама болып табылады. 2002 жылы оқушыларға музыканттар мен орындаушылар ретінде өздерінің білімі мен тәжірибесін дамытуға және кеңейтуге мүмкіндік бергені үшін Бас директордың мектеп жетістіктері сыйлығына ие болды. Ірі ансамбльдерге Желдік ансамбль, Желдік оркестр, Концерттік тобы, Дайындық тобы, Симфониялық оркестр, Филармониялық оркестр және Вокалдық ансамбль кіреді. Бұдан өзге, қосымша ансамбльдерге Джаз оркестрі, Биг-бенд, Джаз ансамблі, Соқпалы аспаптар ансамблі және Камералық хор кіреді.
Қайырымдылық комитеттері
Әр жыл сайын әр сыныптың қайырымдылық комитеті болады, олар жыл бойында түрлі мәселелер мен қайырымдылық қорына көмек көрсетеді. Олар көбінесе өте сәтті ақша жинау шараларын ұйымдастырады, мысалы, торт сату, студенттер шаш түзу салоны, тікелей эфирде өнер көрсету, лотереялар және алтын тиын жинау акциялары. 2015 жылы 8-сыныптың қайырымдылық комитеті (2019 жылғы түлектер) жыл сайынғы «Жеті көпір» жаяу жүрісіне қатысу үшін команда құрды, олар 21 100 доллардан астам ақша жинады. Осыдан кейін олар оны жыл сайынғы дәстүрге айналдырды, 2015 жылдан 2019 жылға дейін 8-сыныптың қайырымдылық комитеттері 88 351 доллардан астам ақша жинады. Сондай-ақ, 12-сыныптың қайырымдылық комитеті үшін «Әлемдегі ең үлкен шаш қырқу» акциясын өткізу дәстүрге айналған. Бұл акцияны «Лейкемия» қоры жыл сайын ұйымдастырады, ол қан рагы зерттеуі мен емдеуіне көңіл аудару және қаржы жинау мақсатында жүзеге асырылады.
Робототехника клубы (FSHS Robotics)
FSHS Robotics – студенттер басқаратын робототехника клубы. Оның мақсаты STEM саласына құмар студенттерге RoboCup Junior Australia (RCJA) жарысына дайындық кезінде, идеядан бастап өнімге дейін инженерлік саланың толыққанды тәжірибесін ұсыну.
Шахмат
Форт-стрит орта мектебі сабақтан кейін шахматты қосымша іс-шара ретінде ұсынады. Форт-стрит орта мектебі NSW Junior Chess League ұйымдастырған, тәуелсіз және мемлекеттік қаржыландырылатын орта мектептер арасындағы апталық командалық сайыс – Метрополитен орта мектептері сайысына қатысады.
Maker қоғамы
Форт-стрит орта мектебінің шеберлер клубы – студенттердің түрлі STEM (ғылым, технология, инженерия және математика) іс-шараларын орындауға мүмкіндік беретін қосымша үйірме. Оқушылар STEM саласына қатысты бір немесе бірнеше іс-шараны таңдайды, мысалы, «Аэронавтикалық жылдамдық», «STEM бейне ойыны» немесе «Мектептердегі Формула-1» сынды жарыстарға қатысып, ТАС (Технология және қолданбалы зерттеулер) пәнінің мұғалімдерінің жетекшілігімен шеберлер клубының сессияларында жұмыс жасайды. Бұл клуб студенттерді өздерінің жобаларын бастауға шабыстайтын әлеуметтік орталық және лазерлік кескіш, бірнеше 3D принтер, CNC станогы және түрлі электрондық сынақ құралдары сияқты жабдықтары бар жасаушылар кеңістігін қамтиды.
Студенттік өкілдік кеңесі (СКК)
Студенттер Студенттік өкілді кеңес (СКК) арқылы өкілдік етеді. Әр жыл сайын әр жылдың үшінші тоқсанының соңында сыныптастары сайлау арқылы төрт жігіт және төрт қыз студент сайланады, бірақ 7-ші сынып өкілдері жыл басында дауыс беру арқылы сайланады. СКК-ның 10-шы сынып мүшелерінен атқарушы топ 4-ші тоқсанның басында сайланады. Ол президент, вице-президент, хатшы және қазынашыдан тұрады және мектеп мұғалімдерінің, СКК мүшелерінің және 10-шы сынып мүшелерінің салмақты дауыстарымен сайланады. СКК жыл сайынғы Әуежай күніне арналған гүл айдау және 7-ші және 8-ші сыныптарды қарсы алу биін ұйымдастырады, сондай-ақ қайырымдылыққа қаржы жинаудың жаңа жолдарын іздестіруде. Жақында СКК жергілікті қоғамдық ұйымдарға көмек көрсету үшін қаржы жинауға бағытталды, мысалы, Австралиядағы Құтқару армиясының OASIS жобасы және әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықтың алдын алуға көмектесетін White Ribbon Australia ұйымы. Екі СКК өкілі Форт-стрит орта мектебінің кеңесіне (мектептің олигархиялық басқару органы) қатысады және жалпы шешім қабылдау процесіне көмектеседі. СКК сонымен қатар екі жылда бір рет өткізілетін Форт-стрит фестивалін (Форт-Фест) ұйымдастырады, онда студенттерге мектеп аумағында, әдетте маусым айының басындағы жексенбіде өз стендтерін ашуға мүмкіндік беріледі. Фестивалде таланттарды іздеу (бұрынғы Battle of the Bands) жарысы кіреді, онда жеке тұлғалар мен топтар жүлделер үшін бәсекелеседі. Стендтерде студенттік түрлі топтар өкілдік етеді, олардың ішінде Қоршаған ортаны қорғау комитеті, Студенттік расизмге қарсы желі және Халықаралық кешірім ұйымы бар. 2010 жылы басқа стендтерде Nova 96.9, Жаңа Оңтүстік Уэльс полициясы және Жаңа Оңтүстік Уэльс өрт сөндіру қызметі де болды.
Қоршаған орта комитеті
Қоршаған ортаны қорғау комитеті – мектептегі мұғалім Пол Паганидің 2007 жылдың соңында құрған оқушылар ұйымы. Комитет қазіргі таңда 7-11 сынып аралығындағы 40-тан астам мүшеден тұрады және оны президент басқарады. Қоршаған ортаны қорғау комитеті жергілікті аймақтағы Питершам мемлекеттік мектебі және Ньютаун сахналық өнер орта мектебі сияқты басқа мектептермен серіктестікте жұмыс істейді. Мектеп тарихын еске алып, Комитет Обсерватория Хилл экологиялық білім беру орталығымен тығыз байланыста жұмыс істеді, соның ішінде Экотур 2010 жобасын жоспарлады. Комитеттің өткен және қазіргі жобаларына Visy компаниясының көмегімен қайта өңдеу бағдарламасын іске асыру, 2000 литрлік сыйымдылығы бар екі су резервуары орнату, 6 дана 1,5 кВт күн панелін орнату, Андреас көшесі бойындағы жергілікті өсімдіктерді қайта өсіру, құрт шаруашылығын басқару және жыл сайынғы Жер сағатын өткізу кіреді. Алдағы жобаларға көкөніс бақшасы, шөп бақшасы, жаңа су бөтелкелерін толтыру станциялары және алюминий мен пластикті одан әрі қайта өңдеу кіреді.
СТИВ
20 жылдан астам бері Форт-стрит жоғары мектебі студенттер бастамасымен және тәлімгерлікпен жүзеге асырылатын, ерікті христиан бағдарламасы – STIVE-ді қолдап келеді.
Жүру клубы
Fort Street High School Walking Club – оқушылардың түрлі қарқынды жаттығуларға қатысатын тобы. Оқушылар сейсенбі күнгі түскі үзілісте овалда жаттығып, қоғамдық денсаулық пен әл-ауқатты жақсартуға мүмкіндік жасайды.
Басқа
Басқа да сабақтан тыс іс-шаралар: пікірсайыс (7 және 8-сынып командасы 2010 жылы штаты бойынша чемпион атанды), қоғамдық сөйлеу, сот имитациясы (Форт-стрит мектебі 2009 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының чемпионы болды), құқықтық жарыс (Форт-стрит мектебі 2021 жылы Батыс Сидней университетінің Кирби кубогын жеңіп алды), «Ақыл-ой турнирі», Эдинбург герцогының жүлде қоры, театр спорты, фотосурет және би.
Мектеп дәстүрлері
Форт-стрит үй жүйесін пайдаланады. Мектеп әр оқушыға бөлінген бес ресми үйге ұйымдастырылған. Үйлер мектептің көрнекті түлектерінің есімдерімен аталады, әрқайсысы әртүрлі салаларды көрсетеді: Джоши, Сидней университетінің Математика және Статистика мектебінің алғашқы әйел профессоры Налини Джошидің құрметіне; Кирби, Австралия Жоғарғы Сотының бұрынғы судьясы Майкл Кирбидің құрметіне; Маусон, Антарктиданы зерттеуші Дуглас Маусонның құрметіне; Престон, суретші Маргарет Престонның құрметіне; және Шейх, австралиялық белсенді және «Future Super» зейнетақы қорының бас директоры Саймон Шейхтың құрметіне. Үйлер спорт және академиялық жетістіктері үшін спортшы Кларис Кеннедидің есімімен аталатын Кеннеди кубогы үшін жарысады. 1899 жылдан бері мектеп «Фортиан» журналын шығарып келеді, ол мектептің жылдық шолуы және жылнамасы. Кейін бұл атау мектептің барлық өткен және қазіргі оқушыларына қолданыла бастады. Мектептің түлектер қауымдастығы – «Фортиандар одағы» арқылы кең түлектер желісі сақталады, ол «Ескі түлектер одағы» мен «Форт-стрит Ескі қыздар одағының» бірігуінен құралған. Одақ түлектер желісін ұстап қана қоймай, мектепке көмектеседі және оның дәстүрлерін насихаттайды. Ол әр жылдың қазан айында жыл сайын кешкі ас өткізеді, сонымен қатар кейбір түлектердің кездесулері де ұйымдастырылады. «Фортиандар одағы» ай сайынғы «Faber Est» бюллетенін шығарады. Жыл сайынғы «Сөз сөйлеу күні» жыл басында өткізіледі, онда оқушылардың жетістіктері аталып, марапаттар табыс етіледі. Көрнекті «Фортиан» сөз сөйлейді. Бұрын «Сөз сөйлеу күні» мектептің Естелік залы және Сидней Опера үйі сияқты әртүрлі орындарда өткізілген. Қазіргі уақытта жиналыстарда «Come Let the Strains resound that Echo Fort Street's Glory» мектеп әні және «Gaudeamus igitur» әндері жиналыстың басында орындалады, ал «Fort Street's Name Rings Around the World» әні жиналыстың соңында орындалады. «FLOP» – бұл 12-сынып оқушыларының жыл сайынғы ревюі, ол 1976 жылдан бері өткізіліп келеді. Ол көбінесе мектеп өмірі мен мұғалімдерді пародизациялайтын әзіл-қалжың эскиздерін қамтиды, ал цифрлық дәуірде негізгі құрал – бейне. Бұл әдетте оқушылардың HSC сынақ емтихандарынан кейін сабақ уақытында және сабақтан тыс уақытта түсіріледі. Бейнелер түлектер жиналысында көрсетіледі, ол «FLOP» деп аталады. Бұрын музыкалық шығармалар да жиі орындалатын. Соңғы жылдары «FLOP»-қа түрлі шектеулер қойылды, соның ішінде бейнелерде автомобильдерді пайдалануға тыйым салынды және бейнелерде дөрекі сөздер мен жалаңаштық болмауы керек (2002 жылғы «FLOP» бейнесінде толық жалаңаштық көрінісі болған). 2010 жылы «FLOP» ресми түрде «жойылды», бірақ Форт-стрит студенттерінің Австралиядағы прогрессивті белсенділіктің көрнекті көзі болу тарихына сәйкес, бұл шешім студенттер бастаған наразылық топтарымен қарсылыққа ұшырады және «FLOP» өзінің бүлікшіл табиғатын сақтап, 2021 жылға дейін жалғасты, тіпті COVID-19 пандемиясы салдарынан студенттер соңғы семестрінің көп бөлігінде мектепке келмеген кезде де.
Түлектер
Форт-стрит мектебінің түлектері, сондай-ақ қазіргі оқушылары дәстүрлі түрде "Фортиандар" деп аталады. Ең көрнекті бұрынғы студенттерінің арасында Австралияның тұңғыш премьер-министрі Эдмунд Бартон, Австралияның генерал-губернаторы және Австралияның Жоғарғы Сотының бес судьясы (соның ішінде Майкл Кирби) бар. Бұл көрсеткіш Австралиядағы мемлекеттік мектептер арасында ең жоғары көрсеткіш, ал барлық мектептер арасында екінші орында. Фортиандар Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының президенті (Герберт Эватт) және Халықаралық Соттың президенті (Перси Спендер) лауазымдарын да атқарған (әрбір жағдайда, осы уақытқа дейін бұл лауазымды атқарған жалғыз австралиялықтар). Олар сондай-ақ Жаңа Оңтүстік Уэльс Жоғарғы Сотының, Австралия Федералдық Сотының және басқа да штаттық және федералдық соттардың судьялары, Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрлері, Сидней университетінің, Жаңа Оңтүстік Уэльс университетінің және басқа да университеттердің канцлерлері болды. Бітірушілердің арасында танымал адамдар да бар. 2010 жылы The Age газеті Форт-стрит орта мектебінің Австралия орденінің ең жоғары дәрежесіне ие болған түлектерінің саны бойынша Австралия мектептері арасында төртінші орынды алғанын хабарлады.
Форт-стрит қоры
Бұл қорды 1949 жылғы түлектердің бір тобы құрды. Қор мектепке қаражат жинау үшін жеке, тіркелген ұйым арқылы мүмкіндік береді. Қор үш сенім қорын басқарады: Кітапхана және ғимарат (салықтан жеңілдік алатын) және Білім беру қоры.