Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық мыс және алтын қорытпасы
Japanese copper and gold alloy
Шакудо (赤銅) – жапондық алтын мен мыстан жасалған қорытпа (әдетте 4–10% алтын, 96–90% мыс), түсті металдардың ироган тобына жатады. Оны қара немесе кейде көкшіл патинаға дейін өңдеуге болады, бұл лакқа ұқсайды. Патиналанбаған шакудо бронзаға ұқсайды; қара түс нииро жасанды патинация процесі арқылы шығарылады, ол әдетте рокушо қосылған ерітіндіде қайнатуды қамтиды.
Shakudō (赤銅) is a Japanese billon of gold and copper (typically 4–10% gold, 96–90% copper), one of the irogane class of colored metals, which can be treated to develop a black, or sometimes indigo, patina, resembling lacquer. Unpatinated shakudō visually resembles bronze; the dark color is induced by the niiro artificial patination process, involving boiling in a solution, generally including rokushō.
Атау беру
Шаку до атауындағы таңбалар "қызыл" және "мыс" деген мағына береді, бірақ біріктірілгенде олар қараңғы қола түсті, кейін қара немесе қараға жуық түске өзгеретін осы материалды көрсетеді.
The characters in the name shaku dō mean "red" and "copper" but combined they represent this material which begins with a darkened coppery bronze color and is then modified to black or near black.
Ерте пайдаланған
"Шакудо" сөзі алғаш рет жапондық Нара кезеңінің (710-794 жж.) жазбаларында кездеседі, бірақ оның не нәрсені білдіргені нақты емес (ол мыстың бір түрі немесе қазіргі танымал материалдың бір түрі болуы мүмкін). 12 ғасырдан бастап сақталған нақты үлгілер бар. Шакудо тарихи тұрғыдан жапондық қылыштардың ("нихонто") цуба, менуки және козука сияқты құрамдас бөліктерін жасауға немесе әшекейлеуге, сондай-ақ басқа да кішкентай әшекейлерді, сырғыма есіктердің құлпын және шағын қораптарды жасау үшін қолданылған.
The word "shakudō" first appears in records of the Japanese Nara period (710 794 AD), but it is not clear to what it referred (it could have been some form of copper, or a form of the now known material). There are actual pieces known from the 12th century onwards. Shakudō was historically used to construct or decorate Japanese sword ("nihonto") fittings such as tsuba, menuki, and kozuka, as well as other small ornaments, sliding door catches, and small boxes.
Батыспен танысу
Шакудо 19 ғасырдың ортасында Батысқа әкелінді.
Shakudō was introduced to the West in the mid 19th century.
Мүмкін шығу тегі
Шакудо сияқты материалдар бұрын қытай және жапон, сондай-ақ басқа да азиялық мәдениеттерге тән деп есептелді, бірақ жақындағы зерттеулер ежелгі Египет, Греция және Римде қолданылған кейбір әсемдік қорытпаларымен тығыз ұқсастықтарды көрсетті.
Materials like shakudo were historically thought to be specific to the Chinese and Japanese, and perhaps other Asian, milieu, but recent studies have noted close similarities to certain decorative alloys used in ancient Egypt, Greece, and Rome.
Өндіріс
Шакудоның шығу тегі Жапония Корея мен Қытайдан маңызды техникалар мен материалдарды импорттаған кезеңге дейін барып жетеді, бірақ өндіріс туралы мәліметтердің бәрі кейінгі уақытта жазылған, олардың қалыптасуы туралы көп мәлімделмеген. Мейдзи дәуірінде бастапқы өндіріс процесі мысты қыздырудан, таза алтын қосудан және мыс өндірісінің қосалқы өнімі – темір, мырыш және басқа элементтер бар широм қосудан тұрды. Эдо дәуірінде бұл процесте мыс орнына нигуром қолданылған болуы мүмкін; нигуром – мыс пен широмның араластырылған алдын ала дайын қоспасы. Содан кейін алынған қорытпаны қалыптарға құйып, қыздырылған суда қалдырып, пішінділендіріп, 650°C шамасында қайта қыздырылған. Салқындағаннан кейін металл ниро әдісімен беттік өңдеуден өтті. Қазіргі заманғы процесте широмды қолданбай, мыс пен алтынды және қажет болған жағдайда басқа қоспаларды тікелей пайдаланады.
The origins of shakudo date back to a period when Japan was still importing significant techniques and materials from Korea and China, but accounts of production all derive from much later, and little is known of their evolution. By the Meiji period, the initial production process entailed the heating of copper, addition of fine gold, and some addition of shirome, a by product of copper production containing iron, arsenic and other elements. In the Edo period, it appears that the process may have used nigurome rather than copper; nigurome being itself a pre made mix of copper and shirome. The resulting alloy was then allowed to rest in ingot moulds in heated water, before being shaped, and annealed at around 650 °C. In cooled form, the metal was then surface finished using the niiro process. The modern process tends to omit the shirome, working with copper and gold, and other additives directly if needed.
Қолдану
Алтынның жоғары құнына байланысты, шакудо көбінесе акценттерге немесе цуба сияқты кішкентай заттармен шектелген. Шакудо деп сипатталатын үлкен тарихи заттар (мысалы, вазалар) қате белгіленуі мүмкін, әсіресе егер жарқыраған көк-қара түс көрінбесе. Патиналанбаған немесе қайта жылтыратылған шакудо ауада өздігінен патиналанбайды. Заманауи шеберлер шакудоны әшекей бұйымдар, ыдыстар жасау және мокуме гане техникасы үшін керемет дизайн элементі ретінде қайта жаңғыртты. Шакудо кейде жапондық декоративті металл кірмелері үшін жалпы термин ретінде қате қолданылады. Бұл бұйымдар Батыста "Амита дамаскени" деп белгілі болды, бұл атау 20 ғасырлық өндірушінің экспортқа арналған осындай бұйымдарынан шыққан. Амита дамаскениге шакудо, шибуичи, алтын, күміс және қоладан жасалған кірмелер кірді.
Due to the expensive gold content, shakudō was normally limited to accents or small items such as tsuba. Larger historical objects (such as vases) that are described as shakudō may be mislabeled, especially if the glossy blue black color is not evident. Unpatinated or repolished shakudō will not spontaneously patinate in air. Modern artisans have revived the use of shakudō as a striking design element, in the making of jewelry, vessels, and for the technique of mokume gane. Shakudō is sometimes inaccurately used as a general term for damascened decorative metal inlays of Japanese origin. These were widely known in the West as Amita damascene, from the name of a 20th century manufacturer of such items for export. Amita damascene included shakudo, shibuichi, gold, silver, and bronze for inlays.