Кіріспе

Кентукки штатының 52-ші губернаторы

Луи Броуди Нанн (8 наурыз 1924 – 29 қаңтар 2004) – американдық саясаткер, Кентукки штатының 52-ші губернаторы болған. 1967 жылы сайланған ол, 1947 жылы Симеон Уиллистің өкілеттігі аяқталғаннан бастап 2003 жылы Эрни Флетчер сайланғанға дейін осы лауазымды атқарған жалғыз республикашыл саясаткер болды. Екінші дүниежүзілік соғыста қатыспай, соғыстан кейін заң факультетін бітіргеннен кейін Нанн жергілікті саясатқа қатысып, Кентукки штатының Баррен округі тарихындағы алғашқы республикалық округ судьясы атанды. Ол республикалық кандидаттардың, соның ішінде Джон Шерман Купер, Трустон Мортон және Дуайт Д. Эйзенхауэрдің ұлттық деңгейдегі сайлау кампанияларында жұмыс істеді. 1963 жылы ол губернаторлыққа республикалық партиядан кандидат болды, бірақ демократ Нед Брейтитке шайқаста жеңіліп қалды. Губернатор Берт Т. Комбс қол қойған, Кентукки штатының мемлекеттік қызметтеріндегі сегрегацияны жойған жарлық сайлау кампаниясының маңызды мәселесіне айналды. Нанн сайланса, бұл жарлықты күштен шығаруға уәде берді, ал Брейтит оны сақтап қалуға міндеттенді. 1967 жылы Нанн қайтадан губернаторлыққа кандидат болды. Республикалық партияның ішкі сайлауында Марлоу Кукты жеңгеннен кейін, ол демократ Генри Уордтан да басым түсті. Штаттың басқарушы органдары демократтар мен республикашылар арасында бөлісті, және Наннға демократ вице-губернаторы Венделл Форд серік болды. Бас Ассамблеяда демократтардың көпшілігіне қарамастан, Нанн өзінің басымдықтарының көп бөлігін іске асыра алды, соның ішінде мемлекеттік саябақтар жүйесін жақсартуға және штат бойынша психикалық денсаулық орталықтарының желісін құруға қажетті қаражатты қамтамасыз ететін салықтарды көтерді. Ол Солтүстік Кентукки университетінің колледжден университет деңгейіне өсуіне көмектесті және Луисвилл университетін мемлекеттік университеттер жүйесіне қосты. Оның басқаруының соңғы жылдары Луисвиллде нәсілдік тәртіпсіздіктер мен Кентукки университетінде Вьетнам соғысына қарсы наразылықтар болды. Губернаторлық қызметтен кейін ол 1972 жылы сенат сайлауында Уолтер Ди Хаддлстонға, ал 1979 жылы губернаторлық сайлауда Джон Й. Браунға жеңіліп қалды. Өмірінің соңғы жылдарында ол ұлы Стивтің саяси амбицияларын қолдады және Кентуккиде өнеркәсіптік қымызды заңдастыруды жақтады. 2004 жылдың 29 қаңтарында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Луи Броди Нанн 1924 жылғы 8 наурызда Кентукки штатының Парк қаласында – Баррен және Меткалф округтерінің шекарасындағы шағын елді мекенде дүниеге келді. Оның бірінші аты Луи, ол әкесінің қайтыс болған досын құрметтеу үшін қойылған; ортаңғы аты Броуди, анасының отбасының тегі болған. Луи Уоллер Харрисон мен Мэри (Робертс) Наннның төрт ұлының ең кішісі болды; олардың кіші баласы Вирджиния – жалғыз қызы еді. Нанндар фермерлер болып жұмыс істеген және жалпы дүкен ашқан, бірақ Уоллер туа біткен жүрек ауруымен және қатысты артритпен ауырғандықтан, жеңіл жұмыстармен ғана айналыса алған. Ең үлкен ұлы Ли Рой Республикалық партияның ықпалды үгітшісі және қаржы жинаушысы болды. Нанн Парктегі бір бөлмелі, бір мұғалімдік мектепте білім алған алғашқы сегіз жылында оқыды. Жасөспірім шағында ауыр шаруа құралын көтеріп, мойын соғуына (геморроя) шалдықты. 1938 жылы Хисвилл орта мектебіне қабылданды. Боулинг Грин бизнес университетінде, қазіргі Батыс Кентукки университетінде бакалавр дәрежесін алды. 1941 жылғы 7 желтоқсанда Перл-Харборға шабуыл жасалғаннан кейін Нанн Огайо штатының Цинциннати қаласына B-17 ұшқышы болу ниетімен ұшу сабақтарына бару үшін кетті. Бірақ ұшу курсын бітірген кезде армия әуе кадеттері бағдарламасын тоқтатты. Соңында ол Әскери медициналық корпусына ауысты, бірақ арқасы ауырғандықтан 1945 жылғы 13 қыркүйекте медициналық комиссиямен босатылды. Әскери қызметтен кейін Нанн Цинциннати университетінде заң мамандығын оқыды. 1950 жылы заң бакалавры дәрежесін алды. 1950 жылғы қыркүйекте Гласгоу қаласында жеке заң кеңесін ашты. 1950 жылғы 12 қазанда Кентукки штатының Бонд қаласынан ажырасқан Беула Корнелиус Асплиге үйленді. Асплидің бұрынғы некесінен үш баласы болды. Асплиге үйленгеннен кейін Нанн өскен методист дінінен шығып, оның ізімен Христиан шіркеуіне (Дисциплдер) қосылды.

Саяси мансап

1953 жылдың 17 маусымында Нанн округ судьясы лауазымына республикалық кандидат ретінде өтініш берді және соңында өтініш берген жалғыз республикашыл болды. Демократтардың алғашқы сайлауында бір қарсыласы, қазіргі лауазымдағы адам жеке пайдасы үшін лауазымын теріс пайдаланғанын айыптады. Тергеуден кейін, наразы демократтардың тобы Наннды сайлау үшін ұйым құрды. Ол демократ қарсыласын 5,171 дауысқа қарсы 4,378 дауыспен жеңіп, демократиялық округ тарихында алғаш рет сайланған республикалық округ судьясы болды. 1957 жылы округ судьясы лауазымына қайта сайлануға түспеді, бірақ 1958 жылы Глазго қаласының қалалық прокуроры болып тағайындалды. Ол 1960 жылы сенатор Купердің және 1962 жылы сенатор Мортонның сәтті сайлау кампанияларын басқарды. Джон Кеннеди сайлауда жеңіске жеткенімен, Никсон Кентукки штатын 54%-қа 46% есебімен жеңіп алды. Нанн 1963 жылы Кентукки губернаторы лауазымына республикалық партияның үміткері болды. Бұл жарлықты «конституциялық жарамдылығы күмәнді диктаторлық жарлық» деп атап, оны АҚШ Бас прокуроры Роберт Ф. Кеннедидің бұйырғанын айыптады. Телевизияда сөйлеген сөзінде Нанн жарлықтың көшірмесін көрсетіп: «Менің алғашқы әрекетім – оны жою болады» деді. Кампанияға антисемитизмнің енгізілуі сенатор Джон Шерман Купердің сынына ұшырады, ол Кукке қолдау көрсетті. Бас Ассамблея демократтардың бақылауында болды, бірақ Нанн өзінің көп бөлігін өткізе алды. Тарихшы Лоуэлл Х. Харрисон бұл әрекеттердің жоғары білім беру мекемелеріне мемлекеттік қолдауды әлсірететінін айтты. Нанн штаттық психикалық денсаулық сақтау жүйесін жаңартуды губернатор ретіндегі ең мақтан тұтатын жетістігі деп атады. Бұл әрекет штаттағы азаматтық құқықтар қозғалысының жетекшілері тарапынан сынға алынды. Тарихшы Томас Д. Кларк Наннды Кентуккидің сегіз республикалық губернаторының ең күштісі деп атады. Ол республикалық үміткерлерге көмектесуді жалғастырды және 1975 жылы Рональд Рейганның қазіргі президент Джеральд Фордқа қарсы алғашқы сайлауын қолдады. Ол мүлкін балаларына сақтауға тырысқанын мәлімдеді. 1999 жылы Нанн губернаторлыққа қайта үміткер болуды қарастырды, бұл оның ұлы Стивтің, Глазгодан сайланған штаттық өкілдің үміткерлігіне кедері келтірді. Ол жарысқа қатыспау себебін жеке және денсаулық мәселелерімен түсіндірді. 2000 жылы сенатор Джон Маккейннің президенттік кампаниясын қолдады. 2000 жылы Нанн Кентукки штатының Ли округіне келген және Кентукки штатының егіншілігіне тыйым салатын заңға қарсы тұрып, өрісте қызыл гүлдің тұқымдарын сепкен актер Вуди Харрелсонды ақтады. Ол Кентукки штатының Харт округіндегі Косби методистік шіркеуінің зиратына жерленді. 2000 жылы Камберленд паркі Луи Б. Нанн Камберленд паркі деп қайта аталды, ал Баррен Ривер көлінің мемлекеттік курортындағы бас ғимарат та Наннның құрметіне аталды.