Кіріспе

Американдық саясаткер (1931–2023)
Австралиялық жүзуші

Джулиан Мортон Кэрролл (16 сәуір, 1931 – 10 желтоқсан, 2023) – Кентукки штатының американдық заңгері және саясаткері. Демократ, ол 1974 жылдан 1979 жылға дейін Кентуккидің 54-ші губернаторы болды, АҚШ Сенатына орын алу үшін отставкаға шыққан Венделл Х. Фордтың орнын басты. Соңғы кезде Кентукки Сенатының мүшесі болды, Андерсон, Франклин, Вудфорд, Галлатин және Оуэн округтерін өкілдік етті. Ол Кентукки штатының батысындағы Джексон сатып алу аймағынан шыққан алғашқы губернатор болды. Оныңмен бірге губернатордың орынбасары болған Тельма Стовалл – Кентукки штатының губернаторы болып сайланған алғашқы әйел. Кентукки университетін бітіріп, үш жыл Әуе күштерінде заңгер болып қызмет еткеннен кейін, Кэрролл Кентукки штатының Маккракен округіне оралды, онда Теннесси өзені аймағының электр энергиясын арзан бағамен жеткізу науқанына жетекшілік еткені үшін зор даңққа ие болды. 1962 жылы Кентукки штатының Өкілдер палатасына бес мерзімге сайланды және 1968 жылдан 1970 жылға дейін осы палатаның спикері болды. 1971 жылы бұрынғы губернатор Берт Т. Комбспен бейресми тізім бойынша губернатордың орынбасары лауазымына үміткер болды. Комбс демократиялық партияның алғашқы сайлауында Венделл Фордқа жеңіліп қалды, бірақ Кэрролл өзінің қарсыластарын жеңіп, жалпы сайлауда жеңіске жетті. 1974 жылдың желтоқсанында Фордтың орташа республикашыл АҚШ сенаторы Марлоу Кукты жеңгеннен кейін губернаторлыққа көтерілді. 1975 жылы Кэрролл губернаторлыққа өз күшімен сайланды. Губернатор ретінде Кэрролл мемлекеттік білім беруге қаржыландыруды арттырды және 1973 жылғы энергетикалық дағдарысты жеңілдету үшін көмірді пайдалануды қолдады. Сондай-ақ, ол 1975 жылы сайлаушылардың конституциялық түзетуді мақұлдауынан кейін штаттың сот жүйесін кең ауқымда қайта ұйымдастыруды қадағалады. Оның өкілеттігі кезінде көптеген табиғи және техногендік апаттар орын алды, соның ішінде 1978 жылғы қаһарлы қырау және Беверли-Хиллс кешкі клубындағы өрт, нәтижесінде штаттың қауіпсіздік шаралары күшейіп, құқық қорғау органдарының жұмысы қатаңдатылды. Кэрролл биліктен кеткен кезде, ол да, оның алдыңғысы да сақтандыру схемасы бойынша жемқорлыққа қатысты тергеуге түсті, бірақ Кэрролл ешқандай қылмыс жасағаны үшін айыпталған жоқ. 2004 жылы Кентукки Сенатына сайланды. 2008 және 2012 жылдары қайта сайланған ол 2016 жылы төртінші мерзімге қарсылықсыз жеңіске жетті. 88 жасқа толғаннан кейін 2020 жылы қайта сайлануға қатыспайтынын мәлімдеді.

Ерте өмір

Джулиан Кэрролл Кентукки штатының Маккракен округіне қарасты Батыс Падука қаласында дүниеге келді. Ол Элви Б. және Ева (Хейди) Кэрроллдың туған он бір баланың үшіншісі болды. Әкесі жалғалы шаруа болған, бірақ 1937 жылғы Огайо өзенінің тасқынынан кейін отбасы Маккракен округіндегі Хитке көшіп келді, онда Бастер Кэрролл трактор құралдарын сатты және 1940 жылы автомобиль жөндеу шеберханасын ашты. 1949 жылы Кэрролл Хит орта мектебінен Кентукки штатының жігіттерінің штатында өкілдік етуге таңдалды – бұл орта мектептің соңғы сынып оқушылары үшін ұйымдастырылған, бір апталық азаматтық істер жазғы лагері. Лагерьге қатысушылар өз штаттарының нақты үкіметіне негізделген миниатюралық мемлекеттік үкімет құрады. Келесі жылы ол Хит орта мектебінің үздік түлектерінің бірі (салютатор) және студенттік кеңес президенті болып бітірді. 1950 жылдың соңында Кэрролл Шарлан Хартингпен танысты. 1951 жылдың ортасында олар колледжге түсу үшін жолдарын айырды – Хартинг, отбасысы қаржылық жағынан жақсырақ болғандықтан, Кентукки университетіне, ал Кэрролл жақын жердегі Падука кіші колледжіне түсті. Той 1951 жылдың 22 шілдесінде өтті, және олардың төрт баласы болды – Кеннет, Патрис, Брэдли және Эллин. Эллин 1975 жылдың 27 маусымында дүниеге келді және ол Кентукки штатының бірінші отбасында туған алғашқы бала болды, олар губернатор резиденциясында тұрған кезде. Сол жазда отбасы Лексингтонға көшіп, Кэрролл Кентукки университетіне оқуға түсті. Ол Файет округінің Ауыл шаруашылығын тұрақтандыру және сақтау кеңсесінде жұмыс істеу арқылы оқуын жалғастырды. Бітірген кезде ол университет студенттері арасындағы ең жоғары дәреже – кадеттер командирі атағына ие болды. Ол үш жыл бойы Әуе күштерінің адвокаты болып қызмет етті, содан кейін Падукаға оралып, Рид, Сэнт, Рид және Уолтон заң фирмасына қосылды.

Мемлекеттік заң шығарушы орган

TVA кампаниясы Кэрроллды Маккракен округінде көпшілік назарына іріктеп көрсетті, ал 1962 жылы ол Кентукки штатының Өкілдер палатасына округтен бес рет қатарынан сайланды. 1968 жылдан 1970 жылға дейін Палата спикері болып тағайындалды. 100 мүшеден тұратын Өкілдер палатасында лоббистердің еркін жүріп-тұруы, депутаттардың жұмыс орындарына түскі асын алып келуі, немесе пікір таласында достары мен туыстарын алып келуі әдеттегі жайт еді. Палата отырыстарында жоғары дәрежедегі әдептілік пен тәртіп орнатуға бекінген Кэрролл 1968 жылғы заң шығару сессиясын бірден, күшті соққымен ашты. Соққанда балғасы сынып, заң шығарушыларды таң қалдырды. Содан кейін Кэрролл пікір таласында сырттан келгендерге рұхсат бермей, палата ішінде тамақтануға тыйым салды. Кэрролл заң шығару сессиясы барысында тағы үш балғасын сындырды – соңында оған қатты емен мен Формикадан жасалған берік балға берілді, бірақ ол палата отырыстарында тәртіп орнатты. Сессия соңында оппозициялық партияның бір депутаты: "Бұл Палатаның әдептілігі 100 пайызға жақсарды. Мен осы Палатаның қазіргі спикерін жағымсыз тәжірибелерді жойғаны үшін мақтауым керек. Бүгін әрбір депутат үзіліссіз, айқай-шусыз және қорқынышсыз сөйлеуге құқылы" деді. Депутаттың мақтауынан кейін Кэрроллға тұрғылықты қол соғу арналды.

Вице-губернатор

Кэрролл 1968 жылы АҚШ Сенатына үміткер болуды қарастырған, бірақ бәсекеге қабілетті алғашқы науқанды жүргізу үшін 100 000 доллардан астам қаржат қажет екенін білген соң, екі аптадан кейін жарыстан бас тарды. 1971 жылы бұрынғы губернатор Берт Т. Комбс екінші мерзімге губернаторлыққа үміткер болды және Кэрроллды өзінің ресми емес серігі ретінде таңдады. Демократтардан вице-губернаторлыққа тағы жеті үміткер түсті, олардың ең күштісі – қазіргі бас прокурор Джон Б. Брекинридж. Комбс губернаторлық сайлауда қазіргі вице-губернатор Уэнделл Фордқа жеңіліп қалса, Кэрролл вице-губернаторлықке жеке сайлауда жеңіске жетті, бұл ішінара Комбспен байланысы арқасында Шығыс Кентуккиден алған дауыстарының есебінен болды. Науқанның басты мәселесі – Луисвилл қаласына жүргізілетін оқушыларды бөліп тасымалдау. Гейбл Кэрролл шындықты айтпай жатыр деп сезген сайын қоңырау соқты. Ақырында, пікірталас модераторы, газет баспашысы Эл Смит Гейблге қоңырауды қоюын тоқтатуды бұйырды, және Гейблдің сенімділігі сайлаушылардың көзінде төмендеді. Ол Конгресс округінің барлық сайлау округтерінде, сондай-ақ 20 жылдан бері демократтардың жеңіске жетпеген Джефферсон округінде жеңіске жетті. Оның жеке таңдалған серігі Тельма Стовалл Кентукки штатының вице-губернаторы болып сайланған алғашқы әйел болды. Кэрролл 1975 жылы сайлаушылар бекіткен штат конституциясына түзетулерді енгізуге жауапты болды, бұл штаттың сот жүйесін түбегейлі қайта ұйымдастыруға бағытталған. Ол «Минималдық негіз» бағдарламасын күшейтіп, оқулықтарды тегін берді. Ол бірнеше конгресс комитеттерінде куәлік берді және президент Джимми Картердің энергетикалық кеңесшісі болды. 1977 және 1978 жылдары штаттың барлық аймағында суық қыс болды, соның ішінде 1978 жылғы Ұлы қырау да болды. Форд әкімшілігі кезінде және одан кейін сақтандыру схемасы бойынша жүргізілген тергеу Кэрроллдың беделіне нұқсан келтірді. Кэрролл Франкфурттағы заңгерлік практикасына қайта оралды. 2001 жылы Кентуккидің «Пурчес Паркуэйі» Джулиан М. Кэрролл атымен қайта аталды. 2003 жылы Кэрролл штаттағы ат жарыс жолдарында казино стиліндегі құмар ойындарды заңдастыру үшін Бас Ассамблеяға белсенді түрде лобби жасады. Округ Андерсон, Файетт, Франклин және Вудфорд округтерінің барлық немесе бір бөлігін қамтыды. Ол 2007 жылы Флетчердің вице-губернаторы Стив Пенстің республикалық губернаторлық сайлауда Энн Нортхапты қолдағаннан кейін адалсыздық танытқаны үшін отставкаға кетуін талап еткенде тақырыпқа шықты. Пенс Флетчерді қолдаудан бас тарту себебін әкімшіліктің жұмысқа алу тәжірибесін тексеру деп атап, отставкаға бас тартты. Кэрролл 2008 жылы қарсылықсыз қайта сайланды. 2011 жылғы заң шығару сессиясы алдында ол Сенаттың Демократиялық партиясының көшбасшысы лауазымына сәтті үміткер болмады, Уинчестерден келген Р. Дж. Палмерге жеңілді. Кэрролл Сенат Президенті Дэвид Л. Уильямспен болған шиеленісті қарым-қатынасын әріптестерінің оны осы лауазымға таңдауға тартынған себебі деп айыптады. Ол 2016 жылы Андерсон, Вудфорд, Франклин, Оуэн және Галлатин округтерінен тұратын округтен қарсылықсыз қайта сайланды.

Даулар

2017 жылдың 22 шілдесінде Spectrum News телеарнасы 2005 жылы Кэрролл бір ер адам фотографты қолымен ұстап, оған жыныстық қатынасқа түсуді ұсынған деген шағымды жариялады. Келесі күні Сенаттың Демократиялық фракциясы Кэрроллды фракцияның жетекшісі лауазымынан шеттетуге дауыс берді және Кэрроллдың сол адамға жасаған ұсынысы бар деген аудиожазбаны тыңдағаннан кейін оның орнынан дереу бас тартуын талап етті. Кэрролл 88 жасқа толғаннан кейін 2020 жылы қайта сайлауға түспейтінін және оның орнына штаттық өкіл Джо Грависті қолдайтынын мәлімдеді. Оның өкілеттігі 2020 жылдың 31 желтоқсанында аяқталды. Өмірінің соңғы айларын ол Франкфурттағы хосписте өткізді. Оның қазасынан кейін губернатор Энди Бешир Кэрроллдың "өмірін қоғамдық қызметке арнағанын" және "ондаған жылдар бойы ол қоғамдық білімді және Франкфуртта өкілдік еткен азаматтарды қолдау үшін жұмыс істегенін" айтты. Оның естелік шарасы сол күні ротондада өтеді, онда оның отбасы мен Кентукки штатының көптеген шенеуніктері сөз сөйлейді.