Кіріспе

Британдық ай сайынғы «The Strand Magazine» журналы Джордж Ньюнес құрған, қысқа көркем әдебиеттер мен жалпы қызығушылық тудыратын мақалалардан тұратын британдық журнал болды. Ол Ұлыбританияда 1891 жылдың қаңтарынан 1950 жылдың наурызына дейін, барлығы 711 нөмірге дейін жарық көрді, бірақ алғашқы саны 1890 жылдың Рождествосына дейін сатылымға түсті. Оның дереу танымал болғанын алғашқы сатылымда шамамен 300 000 дана сатылуы көрсетіп тұр. Сату көлемі алғашқы айларда артып, кейіннен айына 500 000-ға жуық данамен тұрақты түрде таратыла бастады, және бұл 1930 жылдарға дейін сақталды. 1891 жылдан 1930 жылға дейін журналды Герберт Гринхоу Смит редакциялады. Шерлок Холмс 1891 жылы осы журналда алғаш рет жарияланғаннан кейін кеңінен танымал болды. Журналдың алғашқы кеңсесі Лондон қаласындағы Странд көшесінен жақын орналасқан Берли көшесінде болды. 1998 жылы журнал тоқсан сайын жарық көретін басылым ретінде қайта жаңғыртылды.

Жариялану тарихы

The Strand Magazine журналын Джордж Ньюнес 1890 жылы құрды, ал оның алғашқы саны 1891 жылдың қаңтарында жарық көрді. Журналдың алғашқы кеңсесі Лондонның Странд көшесіндегі Берли көшесінде орналасқан. Бірінші редакторы Герберт Гринхоу Смит болды, ол 1930 жылға дейін осы қызметте қалды. Журнал көркем әңгімелер мен сериялардан басқа, деректі мақалалар да жариялады. Ол көптеген оқырмандарға арналған. Бірінші санының бағасы алты пенс болды, ол сол кездегі басқа ұқсас журналдардың бағасынан жартысына жуық еді. Алғашқы сатылым 300 000 данаға жуық болды, ал таралымы тез арада жарты миллионға жетті. Журнал 1891 жылдың ақпанынан 1916 жылдың ақпанына дейін АҚШ-та да басылды. Бастапқы жылдары АҚШ нұсқасының мазмұны Ұлыбритания нұсқасымен бірдей болды, бірақ әдетте бір ай кешіктіріліп жарық көрді. Уақыт өте келе екі нұсқаның мазмұнында айырмашылықтар пайда болды, себебі Strand журналы АҚШ құқықтарына ие емес көркем әдебиеттер (мысалы, Коллиер журналы тапсырыс берген «Шерлок Холмс қайтып келді») және АҚШ оқырмандарына қызығушылық тудырмайтын деректі материалдар (мысалы, Парламент Мәжілісіндегі тұлғалар туралы мақалалар) жарияланды. 1890 жылдардың басында АҚШ нұсқасының таралымы аз болды, бірақ 1898 жылға қарай 150 000 данаға жетті. АҚШ нұсқасы 1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты логистикалық қиындықтар туындағандықтан тоқтатылды. Америкалық нұсқаның редакторы Дж. Уолтер Смит болды. 1941 жылдың қазан айында журналдың форматы кішірек көлемге өзгертілді. Strand Magazine журналы 1950 жылдың наурыз айында таралымының төмендеуі мен бағаның өсуіне байланысты нарықтан шығарылып, басылымын тоқтатты. Оның соңғы редакторы Макдональд Гастингс, танымал соғыс тілшісі, кейін тележурналист және «Eagle» балалар комиксіне материалдар жазған автор болды. 1961 жылы журнал Noni Jabavu редакторы атынан қысқа мерзімге «The New Strand» деген атпен қайта жаңғыртылды. Журнал әдетте қаңтардан маусымға және шілдеден желтоқсанға дейін жарты жылдық томдармен шығарылатын, бірақ 1930 жылдардың ортасынан бастап бұл өзгерді, ал 1940 жылдардың соңындағы соңғы томдар қазаннан наурызға және сәуірден қыркүйекке дейін шықты, соңғы CXVIII (118) том 1949 жылдың қазанынан 1950 жылдың наурызына дейін жарық көрді. Журнал 1998 жылы АҚШ-та қайта жаңғыртылды (төменде қараңыз).

Көркем әдебиет

Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс туралы әңгімелері алғаш рет Ұлыбританиядағы The Strand журналында жарық көрді. Кейбір әңгімелер бұрын немесе бір мезгілде АҚШ журналдарында жарияланған, ал бірнешеуі алғаш рет АҚШ-та The Strand Magazine журналының АҚШ-тағы нұсқасында Ұлыбританияда жарияланғаннан кейін бір ай өткен соң жарияланды. Шерлок Холмс туралы 38 әңгіме, соның ішінде "Баскервиллдің иті", Сидни Пейджет "Странда" суреттеген. Пейджеттің суреттері Холмс туралы танымал образды қалыптастыруға көмектесті. Дойлдың "Баскервиллдің иті" романының бөлім-бөлім жариялануымен сатулар ең жоғары деңгейге жетті. Оқырмандар журналдың кеңсесінің сыртында кезекке тұрып, келесі бөлімін күтіп тұрды. Дойл "The Strand Magazine" журналында жарық көрген басқа да әңгімелер жазды. Агата Кристидің бірқатар әңгімелері алғаш рет Ұлыбританиядағы The Strand журналында жарияланды, мысалы Геркулес Пуаро туралы "Геркулестің еңбегі" жинағында жиналған әңгімелері. П. Г. Вудхаустың көптеген әңгімелері, соның ішінде Вудхаустың Живс әңгімелерінің көпшілігі алғаш рет Ұлыбританиядағы The Strand журналында жарияланды (кейде олар АҚШ журналдарында бұрын немесе сол айда жарияланды). Басқа да авторлар Э. В. Хорнунг, Грэм Грин, Рудьярд Киплинг, В. Сомерсет Моэм, Э. Несбит, Дороти Л. Сейерс, Жорж Сименон, Лев Толстой және Х. Г. Уэллс болды. Бірде Виктория патшайымының бір баласының суреті оның рұқсатымен жарияланды.

Қақпағы

Журналдың танымал мұқабасы, Виктория дәуірінің суретшісі және дизайнері Джордж Чарльз Хайте салған, Лондонның Странд көшесінен шығысқа қарай Сент-Мэри-ле-Страндқа қарайтын сурет, тақырыбы телеграф сымдарына ілінген күйде бейнеленген. Алғашқы мұқабасында журналдың алғашқы кеңсесі орналасқан Бурли көшесінің атын көрсететін бұрыштық тақташа болған. Хайтенің дизайнындағы тақташадағы жазу, Ньюнес Саутгемптон көшесіне көшкен кезде өзгертілді. Осы суреттің бір түрі "The Strand Musical Magazine" журналының мұқабасында да пайдаланылды.

1998 жылғы қайта жаңғыру

The Strand 1998 жылы тоқсан сайын жарық көретін журнал ретінде қайта жаңғыртылды, қазір АҚШ-тың Мичиган штатындағы Бирмингем қаласында орналасқан. Ол Джон Мортимер, Рей Брэдбери, Александр Макколл Смит, Рут Ренделл, Колин Декстер, Эдвард Хох, Джеймс Гриппандо және Теннесси Уильямс сияқты көптеген белгілі жазушылардың туындыларын жариялаған. Журналда танымал авторлардың шығармаларымен қатар, жаңадан көзге шығып келе жатқан қылмыстық және детективтік жанрдағы жазушылардың әңгімелері де жарияланады.