Жылдамдықпен сырғанау спорты

Кіріспе

Гравитация күшімен қозғалатын экстремалды белсенділік

Көшелік люж – асфальтталған жол немесе трассадан гравитация күшімен қозғалатын, арнайы люж тақтасында (кейде шана деп те аталады) сырғанаудан тұратын экстремалды белсенділік. Көшелік люж жердегі люж немесе жол люжі деп те аталады. Скейтборд сияқты, көшелік люж көбінесе спорт пен демалыс үшін жасалады. Жатқан күйде сырғанау және өте жоғары жылдамдықтардан (сағатына 70–102 миль / сағатына 112–164 шақырым) басқа, көшелік люж қысқы люжбен (шанамен) көп ортақ емес.

Тарих

Көшедегі шлейф Оңтүстік Калифорнияда туды, себебі таудан сырға қақпақтай сырғанатын скейтбордшылар скейтбордтарына жатып, жылдамдықты арттыра алатынын байқады. Осы спорттың алғашқы түрі қазір "laydown skateboarding" деп аталады. 1975 жылы алғашқы кәсіби жарыс Калифорниядағы Сигнал Хиллде өтті және оны АҚШ Скейтборд Ассоциациясы ұйымдастырды. Жарыс жеңімпазы жоғары жылдамдық көрсеткеніне қарай анықталды. Бұл жарыста қолданылған тақталар қарапайым скейтбордтардан бастап, жүргізуші пластик немесе шыны талшықтан жасалған күрделі скейт-машиналарға толық жабысқандарына дейін әртүрлі болды. Бұл кезде спорт көшедегі шлейф деп аталмаған, бірақ "шлейф" термині кейбір қатысушылардың отыру позын сипаттау үшін қолданылды. Көптеген қатысушылар тік тұрып сырғанады, алайда ережелерге өзгеріс енгізілгендіктен, жүргізушілер өздерінің қалауынша позыны таңдай алатын болды, оның ішінде жатып та. 1978 жылы жүргізушілер мен көрермендердің көптеген жарақаттары Сигнал Хиллдегі жарыстарды тоқтатты. Роджер Хики мен Дон Баумеа Сигнал Хилл жарыстарының дәстүрін Оңтүстік Калифорнияда жарыстар ұйымдастыруды жалғастыру арқылы сақтап қалды. 1990 жылдардың басында Оңтүстік Калифорнияда Underground Racers Association (URA), Federation of International Gravity Racing (FIGR) және Road Racers Association for International Luge (RAIL) сияқты ұйымдармен бірге жер асты және кәсіби жарыстар өткізілді. 1980 және 1990 жылдары жарыс ұйымдастырушылар жабдықтар, қауіпсіздік және жарыс ережелерін күшейтуді бастады. Сонымен қатар, 1990 жылдардың басында кейбір австриялық скейтбордшылар Альпіде шаңғы үйреткеннен кейін қайтып келе жатқанда скейтбордтарына отыра бастады. Бұл әрекет Австрияның батысындағы Каунертал аңғарында "Hot Heels" деп аталатын классикалық стильдегі көшедегі шлейф жарысына әкелді. Бастапқыда жарыс негізін қалаушылар әдеттегі көшедегі шлейфке қарағанда үлкен скейтбордтарға ұқсас ағаш тақталарға жатып, кішірек дөңгелектермен сырғанады, осылайша классикалық шлейф немесе "buttboard" пайда болды. 2003 жылға дейін өткізілген жарыс, де-факто әлем чемпионатына айналды, оған көшедегі шлейф, тік тұрып сырғанатын скейтборд, классикалық шлейф, гравитациялық велосипед және сызықты коньки тебу сияқты барлық тау-шаңғы түрлері кірді. Қазіргі уақытта көптеген еуропалық елдерде көшедегі шлейфпен айналысу және жарыстар өткізу кеңінен дамыған (төменде қараңыз). 1990 жылдардың ортасында ESPN-нің X Games ойындары көшедегі шлейфті әлемге таныстырды, ал спорт бастапқыда RAIL, содан кейін Халықаралық гравитациялық спорт ассоциациясы (IGSA) тарапынан бекітілді. NBC ESPN-нің үлгісімен жүріп, Extreme Downhill International (EDI) санкциялаған Gravity Games ойындарын құрды. Кішкентай жарыстар Канадада, Оңтүстік Африкада, Австралияда, Швейцарияда, Германияда, Швецияда және Ұлыбританияда да өткізілді. Бұл жарыстарға қатысу үшін талаптар әртүрлі болды және оларды санкциялаған ұйымдар бақылады. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланғаннан кейін, көшедегі шлейф сияқты экстремалды спорт түрлері бұрынғыдан аз танымал болды. X Games ойындары коммерциялық себептерге байланысты стадиондарда өткізіле бастады. Басқалары, мысалы, Gravity Games, Hot Heels және Австралиялық Xtreme Games жарыстары тоқтатылды. X Games немесе Gravity Games ойындарында енді спорт түрі болмаса да, көшедегі шлейф көптеген елдерде дамып келе жатқан спорт болып табылады және әлемнің түкпір-түкпірінде жарыстар өткізіледі. Әлемде шамамен 1200 белсенді көшедегі шлейфпен айналысатын адам бар.

Street luge was born in Southern California as downhill skateboarders found they could reach faster speeds by lying down on their skateboards. This early form of the sport is now referred to as "laydown skateboarding". In 1975, the first professional race was held at Signal Hill, California, and hosted by the U. S. Skateboard Association. The race winner was based on top speed. The boards used in this race varied from basic skateboards to complex skate cars in which the rider was completely enclosed by plastic or fiberglass. The sport was not commonly referred to as street luge at this time but the term luge was used to describe some participants' riding position. Most contestants were standing up; however, an opening in the rules enabled riders to choose their own board position, including supine. By 1978, repeated injuries to both riders and spectators halted the races at Signal Hill. Roger Hickey and Don Baumea from the Signal Hill races kept the sport alive by continuing to hold races in Southern California. Around the early 1990s, both underground and professional races continued to be held in Southern California by such organizations as the Underground Racers Association (URA), Federation of International Gravity Racing (FIGR) and Road Racers Association for International Luge (RAIL). Race organizers in the 1980s and 1990s started implementing many more equipment, safety and race regulations. Meanwhile, in the early 1990s, some Austrian skateboarders started sitting down on their skateboards on the way back from teaching skiing in the Alps. This activity lead to a classic style street luge race in the Kaunertal Valley, in western Austria, called Hot Heels. At the outset, the founders started lying down on wooden boards closer to large skateboards than the usual street luge, and with smaller wheels: this came to be known as classic luge, or buttboard. The race, which ran until 2003, came to function as a de facto world championships, including all the downhill disciplines such as street luge, stand up downhill skateboard, classic luge, gravity biking and inline skating. There is now a healthy street luge riding and racing presence in many European countries (see below). In the mid 1990s, ESPN’s X Games showcased street luge to the world and the sport was originally sanctioned by RAIL, then by the International Gravity Sports Association (IGSA). NBC followed ESPN’s lead and created the Gravity Games in which the sport was sanctioned by Extreme Downhill International (EDI). Smaller events were also held in Canada, South Africa, Australia, Switzerland, Germany, Sweden and the U. K. Qualification criteria for these events varied and were controlled by each of the sanctioning bodies. After a media splurge through the late 1990s and early 2000s, extreme sports like street luge have taken a lower profile. The X Games has become more stadium based for commercial reasons. Others, such as the Gravity Games, Hot Heels and the Australian Xtreme Games, have disappeared. While no longer a sport in either the X Games or Gravity Games, street luge is a burgeoning sport in numerous countries with competitions around the globe. There are approximately 1200 active street luge riders in the world.

Әлемдік жылдамдық рекорды

2016 жылдың 10 қыркүйегінде америкалық Майк МакИнтайр l'Ultime Descente трассасындағы үш қадамның үшіншісінде 164.12 км/сағ (101.98 миль/сағ) жылдамдыққа жетіп, әлемдік рекордты жаңартты. Оның барлық үш қадамы 100 миль/сағ шегінен асып түсті. МакИнтайр тоқтау кезінде қауіпті еңістің ең төменгі нүктесінде ауыр апатқа ұшырап, түнін Квебек қаласындағы ауруханада өткізді.

Басқару органдары

Қазіргі уақытта көшедегі сырғанаудың екі әлемдік басқарушы ұйымы бар: Халықаралық гравитациялық спорттар қауымдастығы (IGSA) және Халықаралық төменгі құлау федерациясы (IDF). 1997–2001 жылдардағы X Ойындар кезінде көшедегі сырғанауды басқарған орган IGSA болды.