Кіріспе

Симпсондар анимациялық телесериалдардағы ит, Симпсондардың кейіпкері. Сантаның кішкентай көмекшісі – американдық анимациялық телесериалдағы ит. Ол Симпсон отбасының үй жануары. Бұрын оны Фрэнк Уэлкер, ал қазір Дэн Кастелланета дауыстайды. Ит шоудың алғашқы эпизодында, 1989 жылғы Рождестволық арнайы "Симпсондар отқа пісіп жатыр" деп таныстырылды, онда иесі оны иттер жарысында соңғы орынға шыққандықтан тастап кетеді. Рождестволық сыйлықтарға ақша табу үмітімен жарысқа барған Гомер Симпсон мен оның ұлы Барт мұны көріп, итті асырап алуға шешім қабылдайды. Сантаның кішкентай көмекшісі содан бері Симпсондарда жиі пайда болады және бірнеше эпизодтардың сюжеттерінің орталық тұлғасы болып табылады. Шоу барысында ол шұжықтардың әкесі болды, мойынсұну мектебін бітірді, ісікке операция жасады, Даффманды Дафф сырасының талисманы ретінде алмастырды және Спрингфилдтің жануарлар полиция академиясында полиция иті ретінде оқытылды. Сантаның кішкентай көмекшісіне арналған кейбір эпизодтар танымал мәдениеттен немесе шоу қызметкерлерінің нақты тәжірибелерінен шабыттанды. Мультфильмдегі жануарлар көбінесе адамгершілікке ие болғанымен, ол шоуда көбінесе шағын эпизодтарда көрінеді, бірақ оны басты рөлде көрсететін эпизодтар да болды, соның ішінде Симпсондардың алғашқы эпизоды. "Симпсондар отқа пісіп жатыр" (бірінші маусым, 1989) эпизодында Гомердің отбасы үшін Рождестволық сыйлықтарды сатып алуға ақшасы жоқ екенін біледі. Кереметке үміттене, ол Бартпен бірге Рождество қарсаңында ақша ұтып алу үшін иттер жарысы трассасына барады. Гомердің ең көп жеңіске жетуі мүмкін ит туралы ішкі ақпараты болғанымен, ол соңғы минуттағы қатысушыға, Сантаның кішкентай көмекшісіне (қоңыр болғанына қарамастан) ставка жасайды, өйткені иттің Рождествоға шабыттанған аты белгі деп санайды. Алайда, грейхаунд соңғы орынды иеленеді. Гомер мен Барт жарыстан шығып бара жатқанда, иттің иесі жарыста жеңіліп қалғандықтан оны тастап кететінін көреді. Барт Гомерді итті үй жануары ретінде ұстауға өтінеді және ол иттің бетінен сүйіспеншілікпен жалағаннан кейін келіседі. Барт пен Гомер үйге оралғанда, отбасы мүшелері Сантаның кішкентай көмекшісін Рождестволық сыйлық деп есептейді. Бірнеше жылдан кейін отбасы асыл тұқымды мал өсіруші және жаттықтырушы Лес Мурды тауып, олардың үй жануарларын анасы Ши Бисквитпен қайта қосады. Әр түрлі эпизодтарда Сантаның кішкентай көмекшісін Симпсонның үйінде газеттер мен басқа да заттарды шайнап, жиһаздарды бұзып, аулада шұңқыр қазған күйінде көруге болады. "Барттың иті "F" алады" (екінші маусым, 1991) эпизодында ол үйдегі құнды заттарды жойып, бүкіл отбасын ашуландырады. Нәтижесінде Гомер мен Мардж иттен құтылуды қалайды, бірақ Барт пен Лиза оны мойынсұну мектебінде тәрбиелеуге болатынына сендіреді. Барт мұғалім ұсынған тұншықты тізбекті қолдануға дайын емес. Соңғы емтихан алдындағы түнде Барт пен Сантаның кішкентай көмекшісі бірге ойнайды, бұл олардың соңғы сағаттары болады деп ойлайды. Бұл байланыс байланыс кедергісін жояды, ит Барттың бұйрықтарын түсінуге мүмкіндік береді, нәтижесінде мойынсұну мектебін бітіреді. Сантаның кішкентай көмекшісі бірнеше шұбардың әкесі болды. "Екі он бір грейхаунд" (алтыншы маусым, 1995) эпизодында ол иттер жарысы трассасына қашып кетеді, онда ол "Ол ең жылдам" деп аталатын әйел итпен жұптасады. Кейін ол 25 шұбар туып, Симпсондар бұдан былай оларға қамқорлық жасай алмай қалғанда, оларды сатуға шешім қабылдайды; алайда, Бернс мырза шұбарларды ұрлап, солардан смокинг жасауға шешім қабылдайды. Алайда мұны істеуден бұрын ол олардың әсеріне қатты ұшырайды. Бұл оны ешқашан терісін кимеуге және шұбарларды әлемдік деңгейдегі жарысқа қатысатын иттерге өсіруге көндіреді. Сантаның кішкентай көмекшісі "Бүгін мен клоунмын" (15-маусым, 2003) эпизодында доктор Хибберттің пудлымен тағы бір шұбар тудырады. Бұл шұбарлар қала тұрғындарына таратылады. Кейде итке отбасында көңіл бөлінбейді немесе оған жағымсыз қарайды. "Өлім иті" (үшінші маусым, 1992) эпизодында ол шамамен ісіктен өледі және олар қажетті операцияға ақы төлеу үшін бюджетке қысқартулар енгізуді шешеді. Иттің өмірі сақталғанымен, отбасы құрбандықтардың ауырлығын сезіне бастайды және оған жамандық жасай бастайды, сондықтан ол қашады. Ол мырза Бернстің қолына түсіп, оны қатыгез шабуыл иттеріне үйретеді. Бірнеше күннен кейін Барт үйретілген Сантаның кішкентай көмекшісіне тап болады және оған шабуыл жасалады, бірақ грейхаунд ақыры ескі досын таниды және тоқтайды. "Иттің бүліктері" (сегізінші маусым, 1997) эпизодында Барт пошта арқылы тапсырыс берілген каталогтан жақсы оқытылған раушан иті Лэддиді жалған төлем картасын қолданып сатып алады. Лэдди Сантаның кішкентай көмекшісі мүлдем орындай алмайтын көптеген тәсілдерді үйренеді, және Симпсон отбасы ескі үй жануары туралы ұмытып кете жаздай болады. Барт ақыры Лэддидің орнына Сантаның кішкентай көмекшісін беріп қояды, өйткені репо адамдары оның алдап сатып алған барлық нәрсесін қайтарып алады. Бұл адалдыққа деген өкініш сезімінен және тым жетілген жаңа итінен жалыққан Барт оны қайтарып алуға тырысады. Оны таба алғанда, Сантаның кішкентай көмекшісі соқыр адамға көмектесетін ит ретінде қызмет етеді, бірақ ақыры отбасыға оралуға шешім қабылдайды. "Тоқта немесе менің итім атып тастайды" (18-маусым, 2007) эпизодында Сантаның кішкентай көмекшісі жоғалған Гомерді тауып, жергілікті батыр болады, және Симпсондар оны Жануарлар полиция академиясына тіркеуге шешім қабылдайды. Алайда, оның жаңа қылмыспен күресу жұмысы оны көңілсіз етеді және бір күні ол үйде Бартты шағып алады. Сондықтан Симпсондар итті офицер Луменімен бірге тұруға жіберуге мәжбүр болады. Алайда, ол мектептегі уытты түтін бұлттарынан Бартты құтқарып, полициядан кеткеннен кейін қайта оралуға мүмкіндік алады. "Терезедегі құс қанша тұрады?" (22-маусым, 2010) эпизодында Сантаның кішкентай көмекшісі Барт емдеп жатқан сынған қанаты бар құсты жеп қойғаннан кейін Барт итке ашуланып, оны кешіре алмайды. Сондықтан Симпсондар оны страус шаруашылығына береді. Онде Барт оған қоштасады және ешқашан құсты жемеу керектігін түсіндіреді. Барт ашулы страуспен төбелес жасайды. Оның құстарды өлтіруге болмайтыны туралы айтылғанын есіне алғаннан кейін, ол Бартқа көмектесуге шатасып, оның адалдығына (Барт үшін немесе оның бұйрықтары үшін) байланысты страусты таңқы басқаннан тоқтайды. Барт оның құсты өлтіруге көмектесе алмағанын түсініп, кешірім сұрайды. Соңында отбасы иттің қосылып үйге оралады. Ит "Ескі Сары Ішек" (14-маусым, 2003) эпизодында бір шайқап ішкеннен кейін Даффманды Дафф сырасының талисманы ретінде алмастырды. Ол Судс МакДафф деп белгілі болады және Дафф сырасының сатылымын арттырады, отбасының байлығын көбейтіп жібереді. Алайда, бұл оның бұрынғы ашкөз иесі мен жаттықтырушысы Симпсондарға келіп, иттің өзіне тиесілі екенін дәлелдеуіне себеп болады. Кейін отбасы Даффманды Судс ретінде алмастыра алса, олар итті қайтарып ала алатынын түсінеді. Олар Даффманды Дафф сырасы демешілікпен өткізілетін жағажай волейболы турнирінде батырға айналдыруды жоспарлайды; алайда, олардың жоспары сәтсіз аяқталады және турнирде табылған мас акула жаңа талисман болады. Сантаның кішкентай көмекшісі қуанышпен Симпсон отбасына оралады.

Құрылыс және даму

Сантаның кішкентай көмекшісі алғаш рет "Симпсон" сериалының бірінші эпизодында, "Simpsons Roasting on an Open Fire" ("Симпсон оттың үстінде пісіріледі") атты бөлімде пайда болды, ол 1989 жылдың 17 желтоқсанында көрсетілді. "Сантаның кішкентай көмекшісі" деген ат таңдалды, себебі, сол кездегі TV Guide журналында жарияланған мақалада автор Ал Жанның айтуынша, "бізге Гомерді оған тікелей тігіс тігуге шабысқандай әсер ететін есім қажет болды, себебі ол Рождество қарсаңында тігіс тігуге ниеттенген. Бірақ сол кезде ешкім ұзақ мерзімді жоспарламады. Біз он жылдан кейін осы есімді пайдалануға тура келгенде не болатынын ескермедік". Ол 2003 жылы қызметкерлерге арналған алғашқы эпизодтарды, әсіресе "Simpsons Roasting on an Open Fire" бөлімін ұнатқанын айтты, соның салдарынан оның жайлы көптеген эпизодтар жазылды. Дегенмен, кейде әзілдер үшін ерекшеліктер болды, бірақ көбінесе "Симпсон" сериалының авторлары жануарлардың шынайы мінез-құлқына ұқсас болуын қадағалайды. Бірнеше журналист оның ақыл-ойының жетіспеуіне назар аударды. "Симпсон" сериалын "Family Guy" мультсериалымен салыстырған мақаласында "Fort Worth Star-Telegram" газетінің Тодд Камп "Сантаның кішкентай көмекшісі Гомерден ақымақ Симпсон болса да, Гриффиндер үйінің иті [Брайан Гриффин] үйдің ең ақылды мүшесі" деп атап өтті. 1991 жылы Copley News Service агенттігінің Элисон Эштон Сантаның кішкентай көмекшісін "жағымды және ақымақ ит" деп сипаттады. "The Morning Call" газетінің Том Кумбе 2002 жылы "Симпсон" сериалының жанкүйерлері сізге мультфильм отбасының итінің [ ] көбінесе ақымақ, бағынбайтын және қорқақ екенін айтады. Ал осы тұқымды жақсы көретіндер иттерді тыныш, мейірімді, сөйлегенге құлақ қоятын, тіс жармайтын жануарлар деп сипаттайды". Сантаның кішкентай көмекшісі туралы эпизодтарға кейбір идеялар шын өмірден алынған. "Dog of Death" ("Өлім иті") сюжеті Шварцвельдердің өзінің итімен болған тәжірибесіне негізделген, ол да ісінуден зардап шеккен. Алайда, эпизодтағы оқиғалардан айырмашылығы, Шварцвельдердің иті емделмеді, себебі операция тым қымбат болды және ит тым қарт еді. 2005 жылы "Gold Coast Bulletin" газетінің Райан Эллем Симпсон отбасының ветеринарлық емдеу құнына байланысты туындаған қиындықтары көптеген ит иелерінің кездесетін нақты мәселе екенін айтты. Басқа эпизодтар идеялары танымал мәдениеттен алынған. Мысалы, Сантаның кішкентай көмекшісінің "Two Dozen and One Greyhounds" ("Екі оннан бір грейхаунд") эпизодында 25 күшік әке болуы Диснейдің "One Hundred and One Dalmatians" ("Жүз бір далматин") фильмінің пародисы, ал мистер Бернстің оны шабуыл итіне айналдыру әдісі "Dog of Death" ("Өлім иті") эпизодында "A Clockwork Orange" ("Механикалық апельсин") фильмінің пародисы болып табылады. Жаңа Англия университетінде жануарлар, әдебиет және мәдениет теориясын оқытатын Сьюзан МакХью 2004 жылы жарық көрген "Dog" ("Ит") атты кітабында "Барт пен оның әкесі Гомерге адал болып, бұл грейхаунд қазіргі ит мәдениетінің сатирасын тудырды, Барбара Вудхаустың авторитарлық оқыту әдістерінен ("Bart's Dog Gets an 'F'") Лассидің мінсіз қызметіне ("The Canine Mutiny") дейін" деп жазды.

Дыбыстар

Кейде актерлік құрамның мүшесі Дэн Кастелланета Сантаның кішкентай көмекшісіне эпизодтық рөлдерде дауыс бергенімен, 2007 жылы өзінің ресми сайтында Сантаның кішкентай көмекшісін сомдауды ұнататынын мәлімдеді, себебі бұл ит – "қуаныш сыйлайтын" кейіпкер. Грёнинг жануарлардың дыбыстарын шығаруда "өте шебер" болғандығын айтқан.

Қабылдау

Сантаның кішкентай көмекшісі сериалдағы қатысуларының арқасында танымал итке айналды. 2002 жылы Grand Rapids Press басылымының авторы: «Біз Гомер, Мардж, Барт, Лиза және Мэгги кім екенін жақсы білеміз, тіпті америкалықтардың көпшілігі олардың үй жануарларын – Сантаның кішкентай көмекшісі мен Snowball II-ді таниды» деп жазды. МакХью «Иттер» кітабында, Мастер Макграт 19 ғасырдың ең танымал шұбар иті болса, «жүз жыл өткен соң ең танымал шұбар ит – Сантаның кішкентай көмекшісі» екенін айтты. Тізімде басқа да иттер бар: Ласси (бірінші), Эдди (бесінші), Снупи (алтыншы), Скуби Ду (13-ші), Рин Тин Тин (14-ші), Макс (20-шы), Тримф – әзілкеш ит (24-ші), Бак (29-шы), Чиппер (44-ші) және Тайгер (50-ші). Сонымен қатар, 2010 жылы Ұлыбританиядағы Simpsons Comics оқырмандары оны ең сүйікті Симпсон кейіпкерлерінің он біріншісі деп таныды. The Tampa Tribune газетінің жазушылары мультфильмдер, комикстер мен анимациядан алынған ең жақсы он екі иттердің тізімінде Сантаның кішкентай көмекшісін алтыншы орынға қойып, былай деп жазды: «Мырза Бернс оның аяқтарын сындырған және Барт оны Лэдди атты басқа ит үшін тастап кеткеніне қарамастан, оның көңілді мінезіне таңғаламыз». Ол сондай-ақ 2006 жылы Retrocrush авторы Роберт Берридің «Попмәдениеттің 100 ең ұлы иті» тізімінде 75-ші орын алды. Бірақ кейіпкерге сын да айтылды. 2010 жылы «Барттың иті емтиханды өтпейді» атты бөлімін қарап тұрып, The A.V. Club-тың Нейтан Рабин былай деп жазды: «Мультфильмдердегі иттердің арасында Сантаның кішкентай көмекшісі ерекше көзге түспейді. Адам сипатындағы иттер әлемінде, олардың кейбіреулері тілдері бұзық болғанымен, ол сөйлемейді, әзілдемейді және қиындықтар тудырмайды. Оның қабілеттері мен күштері тамақ ішуден, дәрет жасаудан және ұйықтаудан басталады. Қысқасы, нағыз ит сияқты. Сондықтан Сантаның кішкентай көмекшісіне арналған бөлімдер көбінесе ұйқылы болады, тіпті сериалды бастаған Симпсонның Рождестволық арнайы бағдарламасы да солай». 2022 жылы Yard Barker Сантаның кішкентай көмекшісін ең есте қаларлық 12-ші тележүйрек деп атады.

Ықпал

Симпсондар сериалының алғашқы көрсетілімінен бастап, Сантаның кішкентай көмекшісі шоуға байланысты тауарларда пайда болды. USAopoly компаниясының 2000 жылғы Clue ойынына негізделген "Симпсондар іздеуі" үстел ойынының суретінде ол еденге төгілген Duff сырасын ішіп отырған күйде бейнеленген. 2001 жылы шыққан "Симпсондар монополиясы" атты тағы бір ойында, бұл ит алты ағаш ойыншықтың бірі ретінде көрсетілген. Сантаның кішкентай көмекшісі "Симпсондар комиксінің" нөмірлерінде, 2007 жылғы "Симпсондар фильмінде", сондай-ақ "Төтенше үйдің түнгі қорқынышы" және "Симпсондар ойыны" сияқты "Симпсондарға" негізделген бейне ойындарда да пайда болды. Бұған қоса, бұл ит McFarlane Toys компаниясының, Playmates Toys-тың "Спрингфилд әлемі" сериясының және жұмсақ ойыншықтардың фигураларына айналдырылды. Universal Studios Florida және Universal Studios Hollywood-тағы "Симпсондар аттракционының" айналасындағы Спрингфилд аймағындағы бір ойын "Сантаның кішкентай көмекшісіне көмектес" деп аталды. Сантаның кішкентай көмекшісі нақты өмірге де әсер етті, өйткені Salt Lake City-дегі Hotel Monaco-дағы марапатқа ие болған Bambara мейрамханасы мен барында оның құрметіне эспрессоға негізделген сусынға оның аты берілді. 2004 жылы The Salt Lake Tribune газетіне берген сұхбатында бармен Итан Мур бұл сусынның "Bambara-дағы ең танымал мерекелік сусындардың бірі" екенін айтты. Сонымен қатар, Нью-Йоркте "Сантаның кішкентай көмекшісі – итті серуендету және үй жануарларын күту" деп аталған итті серуендету және үй жануарларын күту компаниясы оның атымен аталады. Грейхаунд сонымен қатар 2000 жылғы 16 қазандағы TV Guide журналының мұқабасында жекеленіп пайда болды. Бұл нөмір 24 түрлі мұқабамен шығарылды, олардың барлығында "Симпсондардан" әртүрлі кейіпкерлер бейнеленген.