Кіріспе
The Simpsons франшизасының ойдан шығарылған кейіпкері Нельсон Мандела Мунц – анимациялық телесериал The Simpsons-тың ойдан шығарылған кейіпкері және мектептегі басты бұзақысы, ол әсіресе өзінің "Ха-ха!" деген есімді әйелдей күлкісімен танымал. Оның даусы Нэнси Картрайтқа тиесілі. Нельсон алғаш рет 1-ші маусымдағы "Барт генерал" эпизодында қарсыласы ретінде пайда болды, бірақ кейіннен анти-геройге айналды, өзінен нашарларды қорлауды жалғастырғанмен, кейде жақсылыққа және сезімталдыққа бейім екенін көрсетті. Нельсон анасымен бірге кедейлікте өмір сүреді, үйі нашар күйде және күн көріне алу үшін дүкендерден ұрлық жасайды.
Nelson Mandela Muntz is a fictional character and the lead school bully from the animated television series The Simpsons, where he is best known for his signature mocking laugh "Ha ha!". He is voiced by Nancy Cartwright. Nelson was first introduced in Season 1's "Bart the General" as an antagonist, but later became more of an anti hero, continuing to bully those weaker than him while occasionally showing a friendly and sensitive nature underneath. Nelson lives in poverty with his mother in a run down home, and often shoplifts from convenience stores to get by.
Симпсондардағы рөлі
Нельсон – 12 жасар оқушы және Спрингфилд бастауыш мектебінің бұзақысы. Ол Спрингфилдтегі барлық балаларды түрлі уақытта қорқытқаны белгілі. Оның қатыгездігіне көбінесе мектептегі зиялылар мен Милхаус, Мартин сияқты танымал емес оқушылар тап болады. Нельсон кейде адамгершілік қылықтарын көрсетеді, сондықтан басқа кейіпкерлер оған жылы қарайды; Лиза "Лизаның тығыздықпен кездесуі" эпизодында онымен қысқа ғана кездеседі, Мардж "Дұшпанмен ұйықтағанда" эпизодында оны бейресми қабылдайды, ал Барт оны бірнеше рет дос ретінде көрсетеді, мысалы, "Хау-хау жұбы" эпизодында. Оның отбасы да қаржылық жағдайы нашар, нәтижесінде күнделікті өмір салты дұрыс емес. Кейбір ерте эпизодтарда оның өмірі туралы келіспейтін мәліметтер келтіріледі (мысалы, Нельсоннің әкесі ақылдан безіп, оны тастап кеткені, Нельсонның ата-анасы анасының тамыр жұғымға (леденец) тәуелділігінен ажырасқаны, немесе Нельсонның әкесі түрмеде, ал анасының "үлкен проблемалары бар" екені), бірақ қазіргі канондық сюжет бойынша ол секс индустриясының шетінде жұмыс істейтін анасымен бірге қираған үйде тұрады, ол Hooters мейрамханасында официант немесе толық жалаңаш барда жұмыс істейді. Ата-анасының кейіптері мен дауысы сериал барысында өзгеріп отырады. Көптеген эпизодтарда Нельсонның әкесі оны және анасын ерте жаста тастап кеткені көрсетіледі, ол "Поп-Тарт алуға" кеткенін айтқан, бірақ кейінірек ол темекіні алуға кеткенін айтқан. Төртінші маусымның "Бір планетадан келген бауырлас" эпизодында Нельсонның әкесі балалар футбол жаттықтырушысы болып табылады және Нельсонға Пеле футбол және актерлік лагеріне тегін сапар сыйлайды. Нельсонның әкесі алтыншы маусымның "Барттың қыз досы" эпизодында қысқаша көрінеді, ол балалар шіркеуге бармау үшін жүгері егісі арқылы қашып бара жатқан Нельсонды тізбекпен ұстап алады. Ол сондай-ақ тоғызыншы маусымның "Барт Стар" эпизодында Нельсонды футбол матчындағы жеңісімен құттықтап, оны Hooters-ке алып барады (бірақ Нельсон шақырудан бас тартады, өйткені ол "анасын жұмыста мазаламағысы келмейді"). Нельсонның әкесі он алтыншы маусымның "Дұшпанмен ұйықтағанда" эпизодында қайта оралады. Ол Нельсонды әдейі тастап кеткен жоқ, ол жаңғақтары бар шоколадты таңғы ас тағамдап, аллергиялық реакцияға ұшырап, денесінің 90% ісіктермен жабылған. Джозеф Меррикке ұқсап, ол дүкеннен қашып шығып, оны өзінің ерекше шоуының бөлігіне айналдырған циркке тап болады. Цирк өнерпаздары оған арахис лақтырып, оның реакциясын күшейтеді, оның қалыпқа оралуына кедері келтіреді. Цирк Спрингфилдке келгенде Барт оны таниды және Нельсоннан құтылу үшін оны үйге алып келеді (Мардж Симпсонның үйіне). Нельсон сонымен қатар табиғи спортшы. "Барт Стар" эпизодында Нельсон Спрингфилдтің Pee Wee футбол командасын дерлік жалғыз өзі көтереді. Команданың төртінші нөмірі ретінде ол бірде өзінің пасын ұстап алады және қарсыластың командасынан өте оңай өтеді. Әр түрлі эпизодтарда ол өзінің алғашқы көрінісіне қарағанда әлдеқайда ақылды екенін көрсетеді. Нельсон ересектерге де, балаларға да түсініксіз нәрселерді айтады, бірақ оларды түсіну үшін оларға көп уақыт керек болады. Тағы бір мысал - Нельсонның жоғары сапалы деп есептелетін сыныптық тапсырманы орындауы. Алайда, ол өз жұмысын көрсетуге үлкермес бұрын мұғалімдер оны үнемі қанағаттандырмайды. Бірақ Нельсонның күлкілі қарапайым тапсырмаларды ұсынуы да бар, мысалы, "Шоу энд Телл" бағдарламасында томат пастасының банкасын қайта-қайта көрсету және "Қасқырдың жүзімдері" атты презентация, онда ол жүзім шоқтарын балғамен ұрып, "Міне жүзім, міне қаһар!" дейді. Кейінгі эпизодтарда Нельсон қиналған суретшінің белгілерін көрсетеді, тіпті Санденс кинофестиваліне жалғыз басты, жарамсыз анасы мен күшті әкесі жоқ кедейлікте өмір сүрген балалық шағы туралы фильм тапсырады. Ол деректі фильмде: "Мен мұхитта жылаймын, өйткені тек сонда ғана менің көз жасым кішкентай болып көрінеді" дейді. "Little Big Girl" эпизодында Нельсонның неміс-американдық екені анықталды. Иронияға орай, "Еш нәрсе туралы көп Апу" эпизодында Нельсон Спрингфилдтің иммиграцияға қарсы маниясы кезінде шетелдік студенттермен алмасу кезінде неміс болғандықтан, шетелдік студенттермен алмасу үшін нельсонды таңдайды. Ол Энди Уильямстың үлкен жанкүйері екені көрінеді, өйткені ол, Барт, Милхаус және Мартин "Барт по дороге" атты концертке барды. "Симпсондар жігіті" эпизодында Стьюи Гриффин оны Сидшоу Боб, Директор Скиннер, Джимбо Джонс және Апумен бірге ұстап алды.
Басқа кейіпкерлермен қарым-қатынасы
Бірінші маусымда (содан кейінгі көптеген маусымдарда) Нельсон Барттың қарсыласы болып көрінсе де, ол ақырында Милхауздан кейін Барттың екінші жақын досы болып саналады. Дебюттік эпизодта Лиза Нельсонның досының бастапқы нысанасы болды. Нельсонның басында екі қолбасшысы болды, олардың бірі Лизадан кекстер қорабын тартып алды, бұл Бартты оны қорғауға итермеледі. Барттың әрекеттері Нельсон мен оның тобының жиі ұрып-соғуларына әкелді, бірақ ақырында Барт Германнан көмек алған кезде аяқталды, ол Нельсонға және оның тобына су шашып шабу арқылы қарсы тұру идеясын ойлап тапты. Сол кезден бастап Нельсон Бартқа деген құрметін білдіреді, бірақ кейде оның бұрынғы мінез-құлқына қайта оралады. Нельсон әлі де зорлық-зомбылыққа бейім болса да, Барт пен оның танымал емес достары, мысалы Милхаус Ван Хоутенмен және кейде тіпті жалпы қорлау нысанасы Мартин Принспен бірге тұрады. "Дебарт" эпизодында Нельсонның Милхауспен бірге Барттың "басқа ең жақсы досы" болғаны көрсетілген. Нельсон Бартпен көптеген нәрселерге қатысып, олардың достығын дәлелдейді. Олардың кейбір іс-әрекеттері футбол, баскетбол, бейсбол, лакросс, комикс оқу және адамдарға ойын-сауық ойнату. Олар тіпті бір спорттық командада жарысып, әлем чемпионатына қатысқан. Нельсонның Лизамен қысқа уақытқа созылған махаббат қарым-қатынасы сияқты жасырын жақсы табиғатын көрсететін көптеген сәттері бар. Ол өзінің қылмыскерлік бейімділігін ұстай алмаса да, оған құрметпен қарайды, тіпті оның орнына өзгеруге тырысады, бірақ екеуі де мұнысымен өзіне адал емес екенін түсінеді. "Лизаның тығыздықпен кездесуі" эпизодында Нельсон Лизаны сүйеді, бірақ Джимбо, Керни және Долф оны қыздарды сүйген "гей" деп санайды (Жігіттің жаңа баласында Джимбоның айналасында болған оқиғаларға қарамастан). Ол сондай-ақ Шерри мен Терриді Лизаны азаптап, оларға сканкс спрейін жібергендері үшін жазалайды. Нельсонның "жақсы жағы" туралы тағы бір қызықты мысал - Мартин, Нельсон қаладағы кез келген баладан гөрі оны таңдайды. Бұл аяусыз қатыгездікке қарамастан, кейде Нельсонның Мартинге деген жеккөрушілігі жоқ екеніне және ол мұны тек "қатты жігіт" деген атағын сақтау үшін ғана істейді деген сылтаулар бар. "Диал 'N' для Нердер" эпизодында Мартин қайтыс болды деп ойлағанда, Нельсон шындықты білуге және Мартиннің өлтірушілерін табуға тырысады. Мартиннің тірі екендігі белгілі болған кезде, Нельсон оны мазақтап, ұрады, бірақ Мартиннің өлгеніне қуанышты екенін айтады. Алайда, осы эпизодта Лиза оны қайтадан бірге болуға ұсыныс жасап, оны сатпау үшін пара беруге тырысқанда, ол оны қабылдамайды. Басқа эпизодта Мартин мен Нельсонның ғарыш лагеріне барғаны және Нельсонның Мартинге адал офицер болғаны туралы айтылады. "Лизаға қарыз" эпизодында Лиза Нельсонға велосипед компаниясын қаржыландыруға 50 доллар жұмсайды, бұл табысқа айналады. Нельсон мектепті тастап, компанияға көбірек уақыт жұмсауды шешкенде, Лиза қайғырып, оны тоқтатуға тырысады, бірақ ақырында оның шешімін құрметтейді. Нельсон ақырында мектепті тастамауға шешім қабылдап, Лизаны алып жүреді. Нельсонның Барт пен басқалармен ара-тұра қарым-қатынасынан басқа достары жоқ деп айтылса да, Нельсон кейде мектептегі балдыздары Джимбо, Долф, Керни және (көп емес) екі кіші және жас егіз еркекпен бірге тұрады. Нельсон олармен кейде ғана көрінсе де, мектеп мазақтарының көшбасшысы (бәлкім, ең жиі көрінетін және ең танымал топ болғандықтан). "Дұшпанмен ұйықтап" эпизодында Мой Сыслак Мунц отбасылық кездесу кезінде қысқаша көрінеді. Мо мен Мунцтердің арасындағы бет-әлпеттің ұқсастығы таңқаларлықтай анық және Моның балалық шағындағы тәжірибелері мен мінез-құлқы Нельсонның мінез-құлқымен салыстыруға болады. Мо қысқаша пайда болады және ол отбасының бір бөлігі екенін айтады, содан кейін Мунцтардың шатасқан көзқарастары экраннан тыс қалады.
In "Loan a Lisa", Lisa uses $50 to help Nelson fund his bicycle company, which becomes a success. When Nelson almost drops out of school to spend more time on the company, Lisa is saddened and attempts to stop him from doing so, but eventually respects his decision after realizing he will not change despite the money used to fund it. Nelson eventually decides not to drop out after all and takes Lisa skating to make it up to her. Though Nelson is often said to not really have friends aside from his on and off relationship with Bart and the others, Nelson sometimes hangs out with his fellow school bullies Jimbo, Dolph, Kearney, and (to a lesser extent) two smaller and younger fraternal twin minions known as the Weasels. Though only seen with them occasionally, Nelson is also ironically the leader of the school bullies (possibly by virtue of being the most often seen and most recognizable of the gang). In "Sleeping with the Enemy", Moe Szyslak appears briefly during a Muntz family reunion. The facial similarities between Moe and the Muntzes are surprisingly quite apparent and Moe's childhood experiences and behaviors are somewhat relatable with Nelson's. Moe briefly appears and claims that he is part of the family and is then shunned off screen by the Muntzes' confused looks.
Кейіпкер
"Симпсон" сериалының авторы Мэтт Гронинг Нельсонды сол аттас күрестің тәсілімен атады. Актерлік құрамдағы Нэнси Картрайт осы кейіпкерге дауыс береді, ол алғаш рет бірінші маусымның бесінші эпизодында, "Барт генерал" (1990) атты эпизодта пайда болды. Американдық дауыс актрисасы Дана Хилл бастапқыда Нельсонға дауыс беруге тиіс болған және эпизодты оқуға қатысты. Алайда, Картрайт өзінің "10 жасар бала ретіндегі өмірім" атты автобиографиясында жазғандай, "продюсерлер әлі де [актерлер] тобын жинап жатқан еді, және дүйсенбі күні жазба барысында оны таба алмады, ал рөл маған берілді. Неге екенін сұрауға уақытым болмады, және әлі де білмеймін". Картрайт Нельсонға дауыс беретінін білгенде: "Өзімнен-өзім 'Бұзақының даусы қалай болады?' деп сұрадым. Естігеніңіз – соның нәтижесі. Алғаш рет "Сабақтан кейін сендерді табамын, жігіттер!" дедім, сол жолдан өтіп шыққанда тыныс алдым, ал күлкі естігенде қатты қуандым". Картрайт 2012 жылы Нельсонның "мен сомдаған кейіпкерлердің ішінде ең көп өзгергені" деп санайды. Оның жазушылар тапқан нәзік жағы бар. Ол Марджға ғашық, ән айтады, Лизаға да сыйқылықпен қарайды. Бұл кедей баланың өзіне тән ерекшеліктері бар – анасы "Хуттерс" мекемесінде жұмыс істейді, ал әкесі темекі алуға шығып, қайтып оралмайды. Мен оны кешкі асқа шақырмас едім, бірақ оның даусын сомдағанды қатты жақсы көремін.
Қабылдау
2007 жылы "The Haw Hawed Couple" эпизоды үздік анимациялық бағдарлама номинациясы бойынша Эмми сыйлығына ұсынылды. Эпизод авторы Мэтт Селман Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығына ұсынылды. The A. V. Club-тың Роуэн Кайзер 22-ші маусымдағы "Лизаны қарызға ал" эпизодына шолу жасай отырып, Нельсон кейіпкерінің "Спайкификацияға" ұшырағанын айтты, яғни бағдарламаның соңғы маусымдарында бұл қатыгез мінезді жағымды және осал етіп көрсетуге қатысты.