Кіріспе
Флетчер класының эсминшісі
USS Hazelwood (DD 531) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен кеме. Бұл кеме Америка Континенталдық Әскери-теңіз күштеріндегі теңіз басшысы Комодор Джон Хейзелвудтың құрметіне аталған екінші кеме.
Екінші дүниежүзілік соғыс
"Хейзелвуд" кемесі 1942 жылғы 11 сәуірде "Бейтлехем" кеме құрылысы компаниясы (Сан-Франциско, Калифорния) салып бастады; 1942 жылғы 20 қарашада суға түсірілді; спонсоры – Хэрольд Дж. Фосдик әйелі; ал 1943 жылғы 18 маусымда қолданысқа берілді. Сынақтан өткен соң "Хейзелвуд" 5 қыркүйекте Батыс жағалаудан шықты. 9 қыркүйекте Перл-Харборға жеткеннен кейін, 2 күннен соң контр-адмирал К.А. Поуналл басқаратын жылдам әрекеттік күшпен бірге Гилберт аралдарындағы Тараваға қарсы авиашабуылдарды жүргізу үшін "Лексингтон" кемесімен бірге сапарға шықты. Содан кейін "Хейзелвуд" екінші жылдам әрекеттік күшке қосылды – 6 әуе тасымалдаушы, 7 крейсер және 24 эсминец, оларды контр-адмирал А.Э. Монтгомери басқарды – 5 және 6 қазанда Уэйк аралына шабуыл жасау үшін. 11 қазанда Перл-Харборға оралғаннан кейін, эсминец Жапонияға қарсы үлкен десанттық операцияға дайындалу үшін қарқынды жаттығуларға қатысты. 5 қарашада ол вице-адмирал Реймонд А. Спраунс басқаратын 53-ші жедел топқа қосылды, ол Жаңа Гебрид аралдарындағы Гавана портында орналасқан. 13 қарашада шығып, 20 қарашада Гилберт аралдарына шабуылға қатысты. Тынық мұхиты арқылы флоттың жылжуы кезіндегі ең қатал шайқастардың бірінде ол суасты қайықтарға қарсы күзеттік қызмет атқарды және дайын күйдегі әуе шабуылына басшылық етуші кеме ретінде жұмыс істеді. "Хейзелвуд" 1943 жылғы 7 желтоқсанда келесі операцияға дайындық үшін Перл-Харборға оралды. Тынық мұхитындағы соғыс күшейген кезде, "Хейзелвуд" 1944 жылғы 22 қаңтарда адмирал Спраунс басқаратын 52-ші жедел топтың құрамында Маршалл аралдарындағы Кваджалейн және Маджуро атолдарына шабуыл жасау үшін Перл-Харбордан жолға шықты. 31 қаңтарда әскерлер жағаға түскеннен кейін, ол Кваджалейн портына негізгі әуе шабуылына басшылық етуші кеме ретінде кірді және сонымен қатар жаудың суасты қайықтарына қарсы күзеттік қызмет атқарды. Осы мақсатқа жеткеннен кейін, ол 15 ақпанда Кваджалейннен бірнеше ай бойы Соломон және Маршалл аралдары арқылы күзеттік және сүйемелдеу міндеттерін орындау үшін кетіп қалды. Сондай-ақ, ол Унгалабу портындағы жапондық жағалау бекіністерін және Жаңа Ирландиядағы жанармай сақтау базасын бомбалады.
Палау
Кейін Хазелвуд Палау аралдарына шабуылға қатысты. 15 қыркүйекте 1-ші теңіз жаяу әскер дивизиясы Палау аралдарындағы Пелелиуге түскен кезде, жапондықтардың қарсыласуын әлсірету үшін жаудың жағалаудағы бекіністерін атып-соқты. Ол 3 қазанға дейін Пелелиу жағасында күзетте болды, содан кейін Манус аралындағы Сиэдлер портына бағыт алды. Сол жерде тынбастан күрескен ветеран вице-адмирал Кинкайдтың теңіз күштеріне қосылып, Филиппиннің басып алынуы мен азат етілуіне қатысты. 20 қазанда әскерлер теңіз қорғауымен Лейтеге қонғанда, Хазелвудқа ауыр жапондық әуе шабуылдары жасалды. Келесі аптада жаудың үздіксіз әуе шабуылдары мен кең аумақты қамтыған флоттың жылжуы болды, себебі Императорлық теңіз күштері Американы Филиппиннен ығыстырып, теңіздердегі бақылауды қайтаруға соңғы, бірақ сәтсіз әрекет жасады. Тарихқа Лейте шығанағы шайқасы ретінде енген бұл күресте, жапон теңіз күштері дерлік толығымен жойылды. Жаудың үш линкор, төрт авиатасымалдаушы, алты ауыр крейсер, төрт жеңіл крейсер, тоғыз эсминец және көптеген ұшақтар қиратылды. Хазелвуд өзі кем дегенде екі камикадзені жойды.
Лейте шығанағы
Хэйзлвуд желтоқсан айында Лейте шығанағында патрульдеуге және Улитиден тыс оқ-дәрілік жаттығулар мен оқуларға қатысты. Содан кейін ол вице-адмирал Маккейннің жылдам әрекет ететін авиациялық күштеріне қосылып, 30 желтоқсанда теңізге шықты. Соғыстың күшін жаудың алдына жеткізе отырып, авиациялық күштер 1945 жылдың 3-7 қаңтары аралығында Рюкю аралдарындағы, Тайваньдағы, Окинавадағы және Қытай жағалауындағы жапондық нысандарға қарсы ауыр әуе шабуылдарын жүргізді. Бұл қирату шабуылдары жапондықтардың назарын Филиппинден ауырып, 9 қаңтарда Лингаен шығанағына десант түсіруге мүмкіндік берді. Индоқытайдағы жапондық нысандарға тағы да шабуылдардан кейін, күшті күштер 26 қаңтарда Улитиге қайта оралды.
Жапония мен Иво Джима
Басқа бір жылдам және мобильді авиатасымалдаушылар тобымен бірігіп, Хейзелвуд 11 ақпанда авиатасымалдаушыларды қорғау үшін 16 және 17 ақпанда Жапон аралдарына қарсы ауыр әуе шабуылдарын сүйемелдеді. Теңіздегі күштерге ғана тән жылдамдықпен позицияларын өзгертіп, флот 19 ақпанда басталған Иво Джимаға шабуылға қолдау көрсету үшін оңтүстікке бет бұрды. Камикадзелермен қатар, истребительдер мен бомбалаушылардың үздіксіз шабуылдарына қарамастан, Хейзелвуд шабуылдан зардапсыз өтіп, 25 ақпан күні түнінде өзінің артиллериясымен екі кішкентай жау жүк кемесін батырды.
Окинава
1 наурызда Улитиге оралған соң, сынақтан өткен эсминец 14 наурызда Окинаваға шабуыл жасау үшін, әуеден қорғау және жағалауды бомбалау міндетін атқару үшін жылдам авиациялық күшпен қайтадан әрекетке кірісті. Бұл жапондық аралдарға шабуыл жасаудың соңғы қадамы болды. 1 сәуірдегі шабуылдан кейін «Хейзелвуд» Окинава маңында радиолокациялық тізгін және жапондық әуе шабуылдары кезінде сүйемелдеу патрульдерін жүргізді. 29 сәуірде ол күзетіп отырған авиациялық топқа төменгі бұлттардан құлап келетін камикадзелер шабуыл жасады. «Хейзелвуд» барлық қаруларын қолданып, екі «Zero» ұшағынан қашуға маневр жасады. Үшінші ұшақ арт жағынан бұлттардан шықты. «Хейзелвуд» отына түсіргенімен, жау ұшағы суперқұрылымның үстінен өтіп, сол жақтағы екінші түтін құбырына соқтығысып, көпірді қиратты және жарылды. Жалынды бензин палубалар мен бөлімдерге төгілді, мачта құлап, алдыңғы қарулар қолданудан шықты. 10 офицер мен 67 сарбаз, оның ішінде командир, коммандер В. П. Доу қаза тапты, ал 36 адам жоғалып кетті. «Хейзелвуд» инженерлік офицері, лейтенант (ж.г.) С. М. Лок команданы өз қолына алып, экипажға зақымды жоюға және жаралыларға көмек көрсетуге басшылық етті. Буксирлену арқылы және өзінің күшімен біршама жол жүрген батыр кеме 5 мамырда Улитиге уақытша жөндеуге келді, содан кейін 14 маусымда Перл-Харбор арқылы Маре аралы әскери-теңіз кеме жасау орнына тұрақты жөндеуге бағыт алды. 1946 жылдың 18 қаңтарында «Хейзелвуд» қызметтен шығарылып, Сан-Диегодағы Тынық мұхиты резервтік флотына қосылды.
Соғыстан кейінгі қызмет
Хейзелвуд 1951 жылғы 12 қыркүйекте Сан-Диегода Корея соғысына қатысу үшін қайта іске қосылды. 1952 жылғы 4 қаңтарда Сан-Диегода шығып, 21 қаңтарда Ньюпортқа (Род-Айленд штаты) жетіп, Атлантика флотының эсминец күштеріне қосылды. Шығыс жағалауындағы және Кариб теңізіндегі операциялар мен жаттығулар, сондай-ақ авиатасымалдаушы топтармен суастына қарсы күрес жаттығулары Хейзелвудты 1953 жылғы 7 желтоқсанда Ньюпорттан Тынық мұхитына аттанғанға дейін шарлап алды. Ол 1954 жылғы 12 қаңтарда Перл-Харбор арқылы Токиоға жетіп, келесі бірнеше айды жылдам авиатасымалдаушы жұмыс тобымен бірге жұмыс істеп, Корея жағалауындағы шартты бейбіт келісімді сақтау үшін қарауылдаумен өткізді. Шабыттандыратын эсминец АҚШ-қа ұзақ жолмен оралды, 1954 жылғы 28 мамырда Гонконгтан шығып, Суэц каналы арқылы өтіп, 17 шілдеде Ньюпортқа жетті. Келесі бірнеше жыл ішінде Хейзелвуд Шығыс жағалауында және Кариб теңізінде, Жерорта теңізіне барумен араластырылған оқу және дайындық операцияларын жүргізді. 1956 жылғы күзде Суэц дағдарысы кезінде ол құдіретті 6-шы флотпен бірге қызмет етіп, Жерорта теңізінің шығысында патрульдеуге және жағдайды тұрақтандыруға көмектесті. 1958 жылы Хейзелвуд Наррагансет шығанағында және Мэриленд штатындағы Әскери-теңіз зымыран зертханасында суастына қарсы соғыс үшін тікұшақтарды сынақтан өткізді. Жойғыштарды дамыту бөлімінде жұмыс істеген ол радар және электрондық қарсы шаралар жүйелерімен қолданылатын жабдықтарды сынауға қатысты. Оның негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстары Дронға қарсы суастына қарсы тікұшақтың (DASH) сынағын қамтыды. Хейзелвуд кемеде сынақ жүргізуге мүмкіндік берді және DASH-ты жетілдіруге көмектесті, бұл озық және маңызды суастына қарсы қару жүйесі. 1963 жылғы тамызда ғана ұшқышсыз тікұшақтар әмбебап эсминецтің ұшу палубасына 1000 рет қонды. Эксперименттік әзірлемелерден басқа, Хейзелвуд эсминецке жүктелген көптеген міндеттерді орындады. 1962 жылғы қазан айында Америка Кубаға шабуылдық зымырандарды орналастыру мәселесі бойынша Ресеймен тікелей қақтығысқа келгенде, ол қайтадан суастына қарсы және бақылау патрульдері үшін қиындыққа тап болған Кариб теңізіне жөнелтілді. Хейзелвуд Гуантанамо әскери-теңіз базасына 5 қарашада Кубаға қатысты карантин күшіне енгеннен кейін келді және дағдарыс кезінде күзетте тұрды, 84-ші жедел топтың артиллериялық қолдау кемесі ретінде қызмет етті. 1963 жылғы 10 сәуірде Thresher атомдық суасты кемесі су үстіне шыға алмағанда, Хейзелвуд дереу Вудс-Холл океанографиялық институтының ғалымдарымен бірге апат орнына жөнелді, жоғалған кемені іздеуді жүйелі түрде бастау үшін. Хейзелвуд маусым айында DASH сынағын қайта бастады және жыл соңында Shipboard Landing Assist Device (SLAD) кемелік сынақтарын жүргізді. Келесі жылы ол Шығыс жағалауында дамыту және тактикалық операцияларды жалғастырды. 1965 жылғы 19 наурызда ол қызметтен босатылды және Атлантикалық резервтік флотқа қосылды. Хейзелвуд 1974 жылғы 1 желтоқсанда Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды және 1976 жылғы 14 сәуірде сатылды.
Құрметтер
Хэйзлвуд Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін 10 ұрыс жұлдызы алды.