Кіріспе
USS North Carolina (BB 55) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жылдам соғыс кемесі. «Солтүстік Каролина» кемесі жылдам соғыс кемелерінің бірінші кемесі болып табылады және АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған алғашқы кеме. Вашингтон келісімі аясында салынған «Солтүстік Каролинаның» дизайны орын ауыстыру және қарулану бойынша шектелген болды, бірақ АҚШ Екінші Лондондық теңіз келісімінің ережесін пайдаланып, негізгі қару-жарақты бастапқыда төрт мұнарада орналасқан он екі зеңбілден үш мұнарада орналасқан тоғыз зеңбілге дейін арттырды. Кеме 1937 жылы салынды және 1941 жылдың сәуірінде аяқталды, сол кезде АҚШ Екінші дүниежүзілік соғыста бейтарап болды. 1942 жылдың желтоқсанында Перл-Харборға жасалған жапон шабуылынан кейін «Солтүстік Каролина» соғысқа жұмылдырылды және бастапқыда неміс «Тирпиц» соғыс кемесінің болуы мүмкін болатын шабуылға қарсы тұру үшін жіберілді, бірақ бұл орындалмады және «Солтүстік Каролина» Гуадалканал операциясы кезінде одақтас күштерді нығайту үшін Тынч мұхитына жылдам жөнелтілді. Ол операцияға қатысқан ұшақ тасымалдағыштарды қорғады және 1942 жылдың 24-25 тамызында Шығыс Соломон аралдары шайқасына қатысып, бірнеше жапон ұшақтарын атып түсірді. Келесі айда жапондық суасты қайығымен торпедаланды, бірақ ауыр зақым алмады. Жөндеуден кейін ол операцияға оралды және 1943 және 1944 жылдары Тынық мұхитындағы операциялар кезінде ұшақ тасымалдағыштарды қорғауды жалғастырды, оның ішінде Гилберт және Маршалл аралдары, сондай-ақ Мариан және Палау аралдарындағы шайқастарда қатысты. Филиппинге шабуыл кезінде кеме жөндеуден өтті, бірақ Филиппин операциясының соңғы кезеңдеріне қатысты және «Кобра» тайфунынан зардап шеккен флотпен бірге болды. 1945 жылы Иво Джима және Окинава шайқастарына, соның ішінде Жапонияға жасалған көптеген шабуылдарға қатысты. 1945 жылдың тамызында Жапонияның капитуляциясынан кейін «Солғайлық кілем» операциясы аясында американдық қызметкерлерді үйлеріне жеткізді. 1946 жылы «Солтүстік Каролина» АҚШ-тың шығыс жағалауында қысқа уақыт бойы жұмыс істеді, содан кейін келесі жылы қызметтен босатылып, резервке қойылды. 1960 жылы Теңіз кемелерінің тізімінен шығарылған кеме өз атын алған штатта мұражай кемесі ретінде сақтау үшін жүргізілген науқан арқылы құтқарылды. 1962 жылы Солтүстік Каролина мұражайы Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласында ашылды.
USS North Carolina (BB 55) is the lead ship of the of fast battleships, the first vessel of the type built for the United States Navy. Built under the Washington Treaty system, North Carolinas design was limited in displacement and armament, though the United States used a clause in the Second London Naval Treaty to increase the main battery from the original armament of twelve guns in quadruple turrets to nine guns in triple turrets. The ship was laid down in 1937 and completed in April 1941, while the United States was still neutral during World War II. Following the Japanese attack on Pearl Harbor in December, North Carolina mobilized for war and was initially sent to counter a possible sortie by the German battleship German battleship Tirpitz, though this did not materialize and North Carolina was promptly transferred to the Pacific to strengthen Allied forces during the Guadalcanal campaign. There, she screened aircraft carriers engaged in the campaign and took part in the Battle of the Eastern Solomons on 24–25 August 1942, where she shot down several Japanese aircraft. The next month, she was torpedoed by a Japanese submarine but was not seriously damaged. After repairs, she returned to the campaign and continued to screen carriers during the campaigns across the central Pacific in 1943 and 1944, including the Gilberts and Marshall Islands and the Mariana and Palau Islands, where she saw action during the Battle of the Philippine Sea. The ship was undergoing a refit during the invasion of the Philippines but took part in the later stages of the Philippines campaign and was present when the fleet was damaged by Typhoon Cobra. She took part in offensive operations in support of the Battles of Iwo Jima and Okinawa in 1945, including numerous attacks on Japan. Following the surrender of Japan in August, she carried American personnel home during Operation Magic Carpet. North Carolina operated briefly off the east coast of the United States in 1946 before being decommissioned the next year and placed in reserve. Stricken from the Naval Vessel Register in 1960, the ship was saved from the breaker's yard by a campaign to preserve the vessel as a museum ship in her namesake state. In 1962, the North Carolina museum was opened in Wilmington, North Carolina.
Дизайн
Солтүстік Каролина класы Вашингтон теңіз келісімі жүйесінде салынған алғашқы жаңа линкор дизайны болды. Оның дизайны 1936 жылғы Екінші Лондон теңіз келісімінің шарттарымен шектелді, ол оның бас қару батареясына шектеу қойды, олардың диаметрінен артық болмауы керек еді. Теңіз күштері бас басқармасы «стандартты» серияға немесе жылдам линкорларға ұқсас дәстүрлі линкорлардан бастап, түрлі жобаларды қарастырды, соңында он екі 14 дюймдік зеңбірекпен қаруланған жылдам линкор таңдалды. Кемелерге рұқсат берілгеннен кейін, АҚШ келісімдегі эскалация тармағын қолданды, ол кез келген мүше ел келісімге қол қоюдан бас тартса, зеңбіректердің санын арттыруға мүмкіндік берді, ал Жапония бас тартты. Солтүстік Каролинаның жалпы ұзындығы 728 фут (222 м), ені 108 фут (33 м) және сусымасы 32 фут (10 м) құрайды. Оның стандартты суыруы құрады және толық жауынгерлік жүктемеде дейін артты. Кеме төрт General Electric бу турбинасымен, әрқайсысы бір жетекті білікпен, сегіз Babcock & Wilcox майлы қазандықтарымен қамтамасыз етілген бумен жұмыс істеді. Турбиналардың қуаты құрады және ең жоғары жылдамдығына жетуге арналған. Кемеде әуе барлауы үшін үш Vought OS2U Kingfisher гидроұшағы болды, олар кеменің кормасындағы екі ұшақ катапульттары арқылы ұшырылды. Бейбіт уақытта экипажы 1800 офицер мен сарбаздан тұрды, бірақ соғыс кезінде экипаж 99 офицер мен 2035 сарбазға дейін өсті. Кемеде бас қару батареясында тоғыз 16 дюймдік /45 калибрлі Mark 6 зеңбірегі бар, олар үш зеңбірек мұнарасында орналасқан, екеуі алдыңғы жағында, үшіншісі артқы жағында орналасқан. Екінші қару батареясы ортаңғы бөлігінде орналасқан, әр жағында бес мұнарадан тұратын, екі мақсатты 38 калибрлі 20 зеңбіректерден тұрды. Жобаланғандай, кемеде 16 зеңбірек және 18 .50 калибрлі (12,7 мм) M2 Браунинг пулеметтерінен тұратын зениттік қару батареясы болды, бірақ оның мансабында зениттік қару батареясы едәуір кеңейтілді. Басты брондалған белдеудің қалыңдығы , ал басты брондалған палубаның қалыңдығы дейін жетеді. Басты қару батареясының мұнараларының алдыңғы беттері қалың, және олар сол қалыңдықтағы болатпен қорғалған барбеттердің үстіне орнатылған. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалың болды. Кеме бронясының орналасуы 14 дюймдік зеңбіректермен жабдықталған қарсыластарды ескере отырып жобаланған, бірақ келісім жүйесі құрылыс басталғанға дейін бұзылғандықтан, оның дизайны ауыр зеңбіректерден қорғану деңгейін жақсарту үшін қайта қарастырылмады. Осы кемшіліктеріне қарамастан, Солтүстік Каролина класы жақсы брондалған, бірақ өте тар линкорлардан гөрі табыстырақ болды.
Өзгерістер
Солтүстік Каролина өзінің қызметі барысында бірқатар жаңартулар алды, негізінен радарлар мен ұшаққа қарсы артиллерияны жетілдіруге бағытталған. 1942 жылдың қараша айына қарай, кеме басқару жүйесі үшін үш Mark 3 радары, қосымша қарулар үшін төрт Mark 4 радары, CXAM әуе іздеу радары және SG беттік іздеу радарымен жабдықталды. 1944 жылдың басындағы жөндеу кезінде CXAM радары SK әуе іздеу радарымен, ал SG радарының саны екіге дейін артты. Mark 3 радарлары одан да жетілдірілген Mark 8 үлгілерімен ауыстырылды, бірақ біреуі қосалқы ретінде сақталды. Қыркүйек айында SK радары SK 2 үлгісімен, ал Mark 4 радарлары Mark 12 және Mark 22 үлгілерінің комбинациясымен алмастырылды. Соғыстан кейін кемеге қосымша SR әуе іздеу радары мен SCR 720 іздеу радары орнатылды. 1942 жылдың соңындағы жөндеу кезінде Солтүстік Каролинаның ұшаққа қарсы артиллериясы қырық Бофорс зеңбірегі (он төрттік установкаларда) және қырық алты Оерликон автоканоны (бірлік установкаларда)мен ауыстырылды. 1943 жылдың маусым айына қарай, ұшаққа қарсы қарулану тағы төрт 40 мм төрттік установкамен күшейтілді, ал қараша айында артқы бас қару мұнарасының үстіне он бесінші установка орнатылды. 1944 жылдың соңына қарай тағы екі 20 мм зеңбірек қосылды, ал 1945 жылдың сәуірінде тағы сегіз зеңбірек орнатылды. Соғыс аяқталған тамыз айында 20 мм зеңбірек батареясы сегіз екілік және жиырма бірлік установкаға дейін азайтылды.
Қызмет тарихы
Солтүстік Каролина келімі 1937 жылғы 27 қазанда Нью-Йорк теңіз кеме құрылысы кешенінде салынды. Оның толыққанды корпусы 1940 жылғы 13 маусымда суға түсірілді және кеме 1941 жылғы 9 сәуірде Солтүстік Каролина штатының губернаторы Дж. Мелвилл Броутон қатысқан салтанатты шарада флот құрамына қабылданды. Кеменің алғашқы командирі капитан Олаф М. Хастведт болды. Солтүстік Каролина Кариб теңізінде сынақ сапарына шықты және АҚШ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бейтараптығын сақтап тұрғанда жылдың қалған бөлігін дайындықтармен өткізді. 1942 жылғы 7 желтоқсанда Жапонияның Перл-Харборға жасаған шабуылынан кейін Солтүстік Каролина Тынық мұхитындағы соғысқа дайындалу үшін қарқынды жаттығуларға кірісті. Оның алғашқы операциясы 1942 жылғы сәуірде басталды, ол 23 сәуірде Аргентия теңіз базасына жөнелтілді, мақсаты – Солтүстік Атлантиканың конвой жолдарына шығуға тырысқан жағдайда неміс «Тирпиц» линкорының ықтимал шабуылын тоқтатуға арналған күштің бір бөлігі болу. Алайда «Тирпиц» Норвегияда қалды, ал Солтүстік Каролина тез арада «Оңтүстік Дакота» линкорымен ауыстырылды, бұл Солтүстік Каролинаға 1942 жылдың ортасында Тынық мұхитына аттануға мүмкіндік берді. Ол 10 маусымда «Wasp» және «Long Island» ұшақ тасымалдағыштарымен және тоғыз эсминецпен бірге Панама каналынан өтті. 15 маусымда Солтүстік Каролина контр-адмирал Ли Нойестің басқаруымен, «Wasp» кемесіне қарасты 18-ші жедел топқа (TF), сондай-ақ төрт крейсер мен тоғыз эсминецке қосылды.
Гуадалканалдағы жорық
Солтүстік Каролина Гуадалканалға ТҚ 16 құрамында жіберілді, оған сонымен қатар ұшақ тасымалдаушы «Энтерпрайз», ауыр крейсер «Портланд», жеңіл крейсер «Атланта» және алты эсминец кірді. Бұл бөлім вице-адмирал Фрэнк Флетчердің басқаруымен TF 61 құрамына кірді және 1-ші теңіз дивизиясының Гуадалканалға жапондықтар сонда салып жатқан әуеайлақты басып алу үшін қонуын қамтамасыз етуге жіберілді. TF 61 құрамына сондай-ақ «Саратога» және «Уасп» авианосецтері де кірді. Солтүстік Каролина 7 тамызда Гуадалканал мен Тулагиге шабуылдың алғашқы күні «Энтерпрайзды» қамтыды, содан кейін ол «Энтерпрайзбен» бірге болып, тасымалдаушыны жапондық әуе шабуылдарынан қорғады. Жапондықтардың құрлықтағы торпедалық бомбалаушыларынан қорқу себебінен Флетчер келесі күні авианосецтер тобын кері қайтаруға мәжбүр болды. Бастапқы қону кезінде аз қарсылық болды, бірақ 9 тамыз күні түнінде жапондық крейсерлер эскадрильясы басқыншылық флотына шабуыл жасап, Саво аралы шайқасында одақтас теңіз күштеріне ауыр жеңіліс сыйлады. Теңіз күштері қысқа уақыттан кейін Солтүстік Каролинаны орталыққа қойып, жапондық крейсерлерге қарсы күш құруды қарастырды, онда бес ауыр және бір жеңіл крейсер, сондай-ақ төрт эсминец болар еді, бірақ авианосецтер тобын қорғау қажеттілігі олардың ауыр бөлімдерін алып тастауға мүмкіндік бермейтіні анықталды. Осы рөлде ол 24-25 тамызда Шығыс Соломон аралдары шайқасына қатысты. Американдық күштер 24-ші күні жапондық авианосецтер тобын анықтады және дереу «Саратогадан» шабуыл жасап, жеңіл авианосец – жапондық «Рюджоны» батырды. Жапондық қарсы шабуыл американдық флотқа соқты, ал Солтүстік Каролина оны әуедегі іздеу радары арқылы 16:00-ден кейін алғашқы болып анықтады. Жапондықтар бастапқыда «Энтерпрайз» кемесіне басымдық берді, ал Солтүстік Каролина оны қорғауға қарсы отпен көмектесті. «Энтерпрайз» жылдамдығын арттырды, нәтижесінде Солтүстік Каролина кері қарай жылдамдықтан айнып, ақырында шамамен артқа қарай жылдамдыққа түсті. Аичи D3A бомбалаушыларының жеті тобы 16:43-те Солтүстік Каролинаға шабуыл жасады, бірақ барлығы да сәтті болмады. Солтүстік Каролина шайқастан зардапсыз шықты, бірақ бір адам ұшақтың атып түсіруінен қаза тапты. «Энтерпрайз» үш бомбаға түсті, бірақ «Саратогадан» келген ұшақтар жапондық «Читосе» әуе кемесіне ауыр зақым келтірді. Солтүстік Каролинаның қарсы әуе күштері 7 мен 14 ұшақты атып түсіргенін мәлімдеді, бірақ артиллериялықтардың тиімділігін бағалау әртүрлі болды. Тарихшы Ричард Б. Фрэнк жапондықтар жалпы он сегіз D3A-дан айырылғандығын және олардың жартысын «Энтерпрайздің» Grumman F4F Wildcat истребителдерімен, ал қалғанын кемелермен атып түсіргенін атап өтті, «көбінесе «Энтерпрайз» кемесіндегі артиллериялықтарға тиесілі». Әскери-теңіз сарапшысы Норман Фридман «Энтерпрайз» және «Солтүстік Каролина» кемелерінің 5 дюймдік пулеметтерінің тиімділігін атап өтті, бірақ кемеде отты басқару радарымен нысаналарды бақылау қиындыққа ұшырағанын атап өтті. Қазіргі бақылаушылар кеме жұмысына оң көзқарас білдірді; оның капитаны оның бес-жеті ұшақты атып түсіргенін мәлімдеді, ал АҚШ Тынық мұхиты флотының қолбасшысы адмирал Честер В. Нимиц оның 5 дюймдік оты жапондық шабуылдарды тоқтатуда ерекше тиімді болғанын атап өтті. «Энтерпрайз» жөндеуге кеткен кезде, «Солтүстік Каролина» «Саратоганы» қамту үшін 17-ші ТҚ-ға ауыстырылды, сонымен қатар «Атланта» және екі эсминец те болды. Кемелер Гуадалканал жағасында бірнеше апта бойы жұмыс істеді, осы уақытта жапондық суасты қайықтары Солтүстік Каролинаны екі рет торпедалауға тырысты. Біріншісі 6 қыркүйекте кемеден өтті, ал екіншісі 15 қыркүйекте жапондық I 19 суасты қайығынан келген торпеда кемеге зақым келтірді. I 19 ТҚ 18-дегі «Уаспқа» алты торпеда атып жіберді, олардың екеуі немесе үшеуі тиді. Екі 95 типті торпеда TF 17 кемелеріне қарай ұшып кетті. Бірі «О'Брайен» эсминцін, ал төртіншісі Солтүстік Каролинаны шақты. Солтүстік Каролинадағы соққы кемеге оның сол жағынан су сызығынан 6,10 метр төмен соқты және пластинада тесік жасады. Шабуыл кезінде бес адам қаза тапты, бірақ торпеда алдыңғы мұнараны зақымдаған жарылыстан басқа, айтарлықтай зақым келтірмеді. Су тасқыны болды және Солтүстік Каролина сол жаққа 5,5 градусқа дейін иілді, бірақ бұл тез арада қарсы су басу арқылы түзетілді және ол «Саратогамен» бірге станциясында қалып, жылдамдықпен жүзе алды. Басқа екі кеме соншалықты бақытты болмады, «Уасп» сол түні суға батып, ал «О'Брайен» бір айдан кейін құлап, корпусы зақымданудан бүлінген кезде. Осы аймақтан кеткеннен кейін Солтүстік Каролина 30 қыркүйек пен 17 қараша аралығында жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін Перл-Харборға жіберілді. Оңтүстік Тынық мұхитына оралғаннан кейін Солтүстік Каролина «Саратоганы» және «Энтерпрайзді» қамтуын жалғастырды, олар да осы уақытқа дейін жөндеуден өткен. Американдық флот Солтүстік Каролинаның қарындас кемесі «Вашингтонмен» күшейтілді, ол вице-адмирал Уиллис Лидің штаб-пәтері ретінде қызмет етті. Екі линкор Лидің басқаруымен TF 64 ретінде біріктірілді. Кемелер 1942 жылдың қалған бөлігінде және 1943 жылға дейін Соломон аралдарына әскер мен жабдықты тасымалдаған конвойлерді қамтыды, Гуадалканал шайқасы жалғасқанда. Бұл операциялардың ішінде 1-4 қаңтар аралығында Гуадалканалға 25-ші жаяу әскер дивизиясының бөлімдерін тасымалдаған жеті тасымалдаушыдан тұратын топты қамту да болды. Осы айдың соңындағы тағы бір конвой операциясы кезінде, линкорлар, бұл уақытқа дейін «Индиана» линкорымен күшейтілген, айдың соңындағы Реннелл аралы шайқасы кезінде американдық крейсер күштеріне жету үшін тым оңтүстікке кеткен. Солтүстік Каролина наурыз айында бір айдан астам уақытқа созылған және радарлар мен жақсартылған отты басқару жабдықтарының орнатылуын қамтыған жөндеу үшін Перл-Харборға оралды. Оңтүстік Тынық мұхитына оралғаннан кейін ол енді вице-адмирал Гленн Б. Дэвис басқарған TF 36 линкор тобына қосылды, оған «Индиана» және «Массачусетс» кірді. Линкорлар мен авианосецтер тобы Рабаулдағы жапондық бекінісін оқшаулау мақсатындағы «Дөңгелек операциясы» кезінде десанттық шабуыл күштерін қамтыды, маусымның соңында және шілде айының басында. Олар шайқаста қатыспады, өйткені шайқас екі тараптың жеңіл күштерімен шектелді. Қыркүйек айында ол Гилберт аралдарына шабуылға дайындық үшін тағы бір рет Перл-Харборға сапар жасады.
Гилберт және Маршалл аралдары науқаны
Гилберт аралдарына шабуыл үшін флот TF 50 ретінде ұйымдастырылды, ол бірнеше тактикалық топтарға (TG) бөлінді. Кеме 10 қарашада, тағы да "Энтерпрайз" компаниясымен бірге, Гилберт және Маршалл аралдарына қарсы науқанды қолдау үшін TG 50.2 құрамында шықты. Топқа сондай-ақ "Массачусетс" және "Индиана", екі жеңіл авианосец және алты эсминец кірді. 19 қарашадан бастап "Солтүстік Каролина" аралдарға шабуыл жасаған кезде авианосецтерді жапты. 8 желтоқсанда "Солтүстік Каролина" Лидің басшылығымен флоттың басқа линкорлары – "Массачусетс", "Индиана", "Оңтүстік Дакота" және "Вашингтон" – бірге TG 50.8 құрамына бөлінді. Кемелер Науру аралын бомбалады, ал флот Маршалл аралдарындағы науқандағы келесі операцияға дайындалды. "Солтүстік Каролина" желтоқсан айының соңында Жаңа Ирландия аралындағы Кавиенгке жасалған шабуылдар кезінде "Бункер Хилл" авианосеціне сүйемелдеді. 1944 жылғы 6 қаңтарда контр-адмирал Марк Митшердің басшылығымен TF 58 жылдам авианосецтер тобы құрылды. "Солтүстік Каролина" флоттың авианосецтеріне эскорт ретіндегі қызметін жалғастырды, бұл бөлім TG 58.2 құрамында болды. Кваджалейн шайқасы кезінде "Солтүстік Каролина" бастапқыда шабуылға дейін бомбалау кезінде авианосецтермен бірге болды, бірақ кейін аралға жақындау үшін бөлінді және Рой-Намурды нысанаға алған бомбалау тобына қосылды, оған "Вашингтон", "Индиана" және "Массачусетс" та кірді. Шабуыл кезінде ол порттағы жүк кемесін баттырды. Төрт күндік қатаң шайқастардан кейін аралдар бағындырылды, ал TF 58 Тынық мұхиттың орталық бөлігіндегі Жапонияның негізгі базасы болған Трукқа шабуыл жасау үшін жолға шықты. Осы кезде "Солтүстік Каролина" TG 58.3-ке ауыстырылды. "Operation Hailstone" деп аталған шабуыл 39 кемені батырып, 211 ұшақты жойды және 104 ұшаққа зақым келтірді. Маршалл және Гилберт аралдары бағындырылғаннан кейін, жылдам авианосецтер тобы Мариана аралдарына шабуылға дайындалу үшін Тынық мұхиттың орталығында рейдтер сериясын бастады. Флот наурыздың соңында Маршалл аралдарындағы жаңа базасы Маджуродан шығып, 31 наурыздан 1 сәуірге дейін жүргізілген Палау және Волейиге алғашқы шабуылды бастады. Осы операция кезінде "Солтүстік Каролина" жапон ұшағын атып түсірді. Содан кейін флот 13-24 сәуір аралығында Жаңа Гвинеядағы науқан кезінде АҚШ армиясының Голландияға қонуын қолдау үшін оңтүстікке қарай жүзіп кетті. 29-30 сәуірде Трукқа тағы бір шабуыл жасалды; "Солтүстік Каролина" шабуыл кезінде тағы бір жапон ұшағын атып түсірді. Оның екі "Кингфишер" гидросамолеті рифке құлаған ұшқышты құтқаруға жіберілді; біреуі қону кезінде құлап кетті, ал екіншісі бірінші ұшақтың экипажы мен ұшқыштан қосымша салмақ алып, ұша алмады, сондықтан "Танг" су асты кемесі оларды алды. 1 мамырда "Солтүстік Каролина" және тағы алты линкор TG 58.7 ретінде ұйымдастырылып, Понпейді бомбалады, жапон артиллериялық батареяларын, зениттік артиллерияны жойды және аралдағы әуежайға зақым келтірді. TF 58 4 мамырда Маджуро және Эниветоктағы базаларына оралды; содан кейін "Солтүстік Каролина" рулін жөндеу үшін Перл-Харборға кетті.
Мариана және Палау аралдары науқаны
Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін «Солтүстік Каролина» Маджуродағы флотқа қайта қосылды, ол Мариан аралдарына шабуылға дайындалып жатқанда. Келіп жеткен соң, ол TG 58.7 құрамына қайта кірді, ол төрт авианосецтік топ арасында бөлінді. 6 маусымда «Солтүстік Каролина» 58-ші ТҚ-ның қалған бөлігімен бірге науқандағы алғашқы шабуылды бастады, мақсаты Сайпан аралы болды. Авианосецтерді күзетумен қатар, «Солтүстік Каролина» мина тазалаушылар шабуылға түсу үшін жол ашқанда, аралды бомбалады. Ол Танапаг портын бомбалады, бірнеше шағын кемені батты және бірнеше жабдықтау қоймаларын жойды. 15 маусымда теңізшілер жағаға шықты, ал жапондық қарсы шабуыл флотқа шабуыл жасады, бірақ авианосецтердің әуе күзеті екі ұшақтан басқа барлық жапон ұшақтарын атып түсірді; ал сол екеуінің бірін «Солтүстік Каролина» атып түсірді. Бұл жапондықтардың қорғаныс шебін бұзу болды, осыдан кейін жапондық флот 1-ші мобильді флотты, яғни негізгі авианосецтік күшін қолданып, кең ауқымды қарсы шабуылға көшті. Жапондық флот жақындағанда, «Солтүстік Каролина» және 58-ші ТҚ-ның қалған бөлігі 18 маусымда оларды қарсы алуға бет алды, нәтижесінде 19-20 маусымда Филиппин теңізіндегі шайқас болды. «Солтүстік Каролина» және басқа да төрт крейсері мен он үш эсминеці бар басқа да соғыс кемелері, авианосецтік топтардың батыс жағына орналастырылды, жаудың шабуыл бағытын күзету үшін. Жапондықтар бірінші болып ұшақтарын ұшырды, ал олар американдық флоттың қорғанысын сынағанда, «Солтүстік Каролина» мен «Вашингтон» шабуылдаған жапон ұшақтарына бірінші болып от ашты. Көбінесе авианосецтермен жүргізілген шайқаста АҚШ флот жапондықтарға ауыр зиян келтірді, жүздеген ұшақтарын жойды және үш авианосецті батты. Шайқас барысында «Солтүстік Каролина» екі жапон ұшағын атып түсірді. «Солтүстік Каролина» келесі екі апта бойы Мариан аралдарында тұрды, содан кейін Пьюджет Саунд кеме жасаушылығында жөндеуге жіберілді.
Кейінгі операциялар
Жөндеу жұмыстары қазан айына дейін созылды, сол себепті Солтүстік Каролина Филиппин науқанының көп бөлігіне қатыса алмады. 7 қарашада ол Улитидегі жаңа базада флотқа қосылды. Ол жерде ол TG 38.3 жылдам тасымалдаушылар тобына қосылды. Бұл топ Бесінші флоттан Үшінші флоттың басқаруына өтіп, сәйкесінше 50 сериядан 30 серияға қайта нөмірленді. Содан кейін авиатасымалдаушылар Лейте, Лусон және Висай аралдарындағы жапондық бекіністеріне шабуылдар жасап, құрлықтағы әскери операцияларды қолдады. Осы операциялар барысында Солтүстік Каролина бір камикадзе ұшағын атып түсірді. Шабуылдар желтоқсанның ортасына дейін жалғасты, ал 15 желтоқсанда Миндороға жасалған шабуыл кезінде күшейді. Үш күннен кейін, Филиппин аралдарының жанынан өтіп бара жатқанда, флот "Кобра" тайфунына тап болды. Солтүстік Каролина ауыр зақым алмады, бірақ үш эсминец дауылда батып кетті. Улитиге оралғаннан кейін, жылдам тасымалдаушылар тобы 1945 жылғы қаңтарда Формоза, Француз Индоқыстайының жағалауы, жаулап алынған Қытай және Рюкю аралдарындағы нысаналарға шабуылдар жасады. Солтүстік Каролина операция кезінде TG 38.3 құрамында қалды, ал оның авиатасымалдаушылар тобы 3-4 қаңтарда Формозаның солтүстігіне шабуыл жасады, бірақ нашар ауа райы ұшу операцияларын қиындатты. 6 және 7 қаңтарда Лусон аймағындағы нысаналарға тағы да шабуылдар жасалды, мақсаты – ондағы камикадзелердің қорына нұқсан келтіру. 10 қаңтарда авиатасымалдаушылар тобы Оңтүстік Қытай теңізіне француз Индоқыстайындағы нысаналарға шабуыл жасау үшін кірді, бірақ онда тек сауда кемелері мен бірнеше шағын соғыс кемелері ұсталып, батырылды. Осы шабуылдар кезінде одақтас флотының басқа бөлімдері Лусонның Лингаен шығанағына шабуыл жасады. Ақпан айында ол жапондық Хонсю аралына шабуыл жасаған кезде авиатасымалдаушыларды сүйреп, Бонин аралдарындағы Иво Джимаға жоспарланған шабуылға кедергі келтіруі мүмкін жапондық әуе күштерін жойды. Осы кезде Бесінші флот жылдам тасымалдаушылар тобының басқаруын қайта алды, ал Солтүстік Каролина енді TG 58.4 құрамына кірді. Флот 10 ақпанда Улитиден шықты, 12 ақпанда Тиниан жағасында оқу-жаттығулар өткізгеннен кейін, 14 ақпанда теңізде жанармай құйып, екі күннен кейін Токио аймалына шабуыл жасау үшін солтүстікке қарай жалғасты. Шабуылдар 17 ақпанға дейін жалғасты, ал келесі күні флот жанармай құю үшін кері шегінді, ал TG 58.4 Иво Джиманы оқшаулау үшін Бонин тізбегіндегі басқа аралдарға шабуыл жасауға жіберілді. Сол шабуылға дайындық кезінде Солтүстік Каролина, Вашингтон және ауыр крейсер Индианаполис шабуыл жасаушы күштерді нығайту үшін TF 54-тен бөлінді. Ол теңіз шабуылы кезінде өз орнында тұрып, 22 ақпанға дейін арал арқылы соғысқан кезде оттық қолдау көрсетті. Келесі күні авиатасымалдаушылар тобы қайта жиналып, 24 ақпанда Жапонияның материгіне қарсы одан әрі операцияларды жүргізу үшін жанармай құйды. Иво Джимадан шыққаннан кейін флот Окинаваға қарсы келесі десанттық шабуылға дайындалу үшін Оме аралдарына әуе шабуылын жалғастырды. Олардың алғашқысы 25 және 26 ақпанда Токио аймағындағы нысаналарға соқты, содан кейін келесі күні Иво Джимаға тағы бір шабуыл жасалды. 28 ақпанда флот жанармай құйды, ал 1 наурызда Окинаваға шабуыл жасады, содан кейін 4 наурызда Улитиге оралды. Улитиде флот қайта ұйымдастырылды және Солтүстік Каролина TG 58.3-ке ауыстырылды. Флот 14 наурызда Жапонияға қосымша шабуыл жасау үшін шықты. Кемелер 16 наурызда жолда жанармай құйып, екі күннен кейін Кюсюдегі нысаналарға шабуыл жасау үшін ұшақтарын ұшырды. Шабуылдар келесі күні де жалғасты, олар жапондық нысандарға елеулі зиян келтірді және көптеген соғыс кемелерін батырды. Тапсырма топтары 22 наурызда жанармай құю және қайта ұйымдастыру үшін кері шегінді, өйткені бірнеше авиатасымалдаушылар камикадзелер мен әуе шабуылдарынан зақымдалды. "Уасп" және "Франклин" авиатасымалдаушылары бомбалардан ауыр зақым алды, ал Солтүстік Каролина оларды жөндеу үшін Улитиге қайтаруға міндеттелген кемелер тобына тағайындалды. Окинаваға 1 сәуірде қонғаннан кейін Рюкю аралдарына авиатасымалдаушылар шабуылын жалғастырды. Солтүстік Каролина флотқа оралғанда, ол TG 58.2-ге тағайындалды. Бес күннен кейін Солтүстік Каролина үш камикадзе ұшағын атып түсірді. Авиацияға қарсы шабуыл кезінде тағы бір кеме Солтүстік Каролинаға 5 дюймдік снарядпен кездейсоқ соқтығысып, 3 адамды өлтіріп, 44 адамды жарақаттады. 7 сәуірде жапондықтар жапондық "Ямато" ұрыс кемесіне қарсы үлкен қарсы шабуыл жасады, оны авиатасымалдаушылар жеңді, бірақ Солтүстік Каролина бір жапондық бомбалаушы ұшағын атып түсірді. Тағы бір үлкен камикадзе шабуылы 11 сәуірде флотқа жасалды. Ол 17 сәуірде тағы екі ұшақты атып түсірді, ал екі күннен кейін Окинавадағы жаяу әскер шабуылын қолдау үшін жіберілді, содан кейін Перл-Харборда жөндеуге кетті. Солтүстік Каролина маусымның соңында Лейте шығанағында флотқа оралды, содан кейін 1 шілдеде Жапонияға қарсы тағы бір шабуылға шықты. Осы кезде жылдам тасымалдаушылар тобы Үшінші флотқа ауыстырылды, сондықтан кеме TG 38.3-ке қосылды. Әуе шабуылдары 10 шілдеде басталды, Токио маңындағы әуежайларға мыңнан астам ұшақ соқты. Шабуылдар бір аптадан астам жалғасты, одан кейін тайфун жақындап, флот оны болдырмау үшін кері шегінуге мәжбүр болды. Осы операциялар кезінде оның Kingfisher ұшағының бірі Токио шығанағында аударылған ұшқышты ауыр атқылаудың астында құтқарып алды. 15 тамызда жапондықтар капитуляциялағаннан кейін Солтүстік Каролина алғашқы оккупациялық күшке адамдарды жіберді және 27 тамызда қалған флотпен бірге Сагами шығанағына кірді. Содан кейін ол 5 қыркүйекке дейін жағалауды патрульдеді, содан кейін адамдарды қайтадан мінгізіп алу үшін Токио шығанағына кірді. Келесі күні ол үш крейсер, екі жеңіл авиатасымалдаушы және эсминецтер эскадрильясымен бірге Америка Құрама Штаттарына қайту үшін TF 11-ге тағайындалды. Содан кейін ол Окинаваға қарай оңтүстікке бет бұрып, үйге қайтатын адамдарды тасымалдау үшін "Magic Carpet" операциясының бөлігі ретінде мінгізді. Кеме соғыс жылдарында 10 экипаж мүшесі қаза тауып, 67 жараланған. Кеме соғыс жылдарында он бес шайқас жұлдызын алды. АҚШ флоттағы кез келген ұрыс кемесінен көп. Ол 8 қазан күні Панама каналын өтіп, 17 қазан күні Бостонға келді. Ол Бруклиндегі теңіз кеме жасаушылығында жөндеуден өтті, содан кейін 1946 жылдың ортасында Кариб теңізіндегі АҚШ теңіз академиясының курсанттары үшін оқу круизіне қатысқан, шығыс жағалауында оқу операцияларын жүргізді. Солтүстік Каролина соғыс аяқталғаннан кейін маңызды қызмет көрген жалғыз американдық келісімшарттық ұрыс кемесі болды.
Пайдаланудан шығару
1947 жылы 27 маусымда Нью-Йоркте кеме қызметтен шығарылып, резервке қойылды. Қызметтен тыс тұрған кезде Әскери-теңіз күштері кемені жаңғырту немесе басқа мақсаттарға пайдалану жоспарларын қарастырды. 1954 жылғы алғашқы зерттеулер кеменің жылдамдығын арттыруға бағытталды, бұл орын ауыстыруды айтарлықтай азайтуды және күштірек қозғалтқыш жүйесін қажет ететін. Артқы мұнараны алып тастау арқылы орын ауыстыру мәселесін шешуге болар еді, бірақ қажетті жылдамдыққа жету үшін қажетті қуат стансасын орналастыруға корпуста жеткілікті орын болмады. Әскери-теңіз күштері Солтүстік Каролинаны тікұшақ тасымалдаушыға айналдыру ұсынысын да бағалады; жоспар кеменің барлық негізгі және қосалқы қаруларын алып тастауды (бірақ кеменің дұрыс тепе-теңдікте сақталуын қамтамасыз ету үшін алдыңғы мұнараны сақтап қалуды) және 28 тікұшақ пен 16 зениттік қарудан тұратын ұшу алаңы мен жабдықтарды орнатуды көздеді. Әскери-теңіз күштері соңында жаңа, арнайы салынған тікұшақ тасымалдаушысы арзанға түсетініне көз жеткізіп, жобадан бас тартты. Кеме 1960 жылғы 1 маусымда Әскери кемелер тізілімінен шығарылды және металл тескілеуге жіберілді. Солтүстік Каролина тұрғыны Джеймс Крейг, Техас соғыс кемесі комиссиясының үлгісінде, Техас соғыс кемесін мұражай ретінде сақтап қалуға сәтті қол жеткізген, кемені сақтау науқанын ұйымдастырды. Ол губернатор Лютер Х. Ходжеске кеменің бұзылуын кейінге шегеріп беруді сұрады, содан кейін кемеге орын дайындауға, оны сонда сүйреуге және келушілерге дайындауға қажетті 250 000 доллар жинау науқанын жетекшілік етті. WRAL телеарнасының ("Кемемізді сақтайық" жарнамалық науқанын көрсеткен) және көптеген штаттық газеттердің көмегімен Крейг жобаға 330 000 доллардан астам қаражат жинады. Содан кейін пайдалануға болатын орынды қарастыру мәселесі туды; Саутпорт, Морехед-Сити және Уилмингтон қалалары қарастырылды. Соңғысы таңдалды, өйткені ол құрлықтың ішкі жағында орналасқан және осылайша дауылдардан жақсы қорғалған.
Ескерткіш және мұражай
1961 жылдың 6 қыркүйегінде «Солтүстік Каролина» штатының меншігіне берілді. Кеме 25 қыркүйекте Нью-Джерси штатының Байон қаласынан Вилмингтонға қарай тоғыз буксирдің күшімен сүйретіліп әкетілді. Сапар барысында, 2 қазан күні, буксирлер Кейп-Фер өзенінде кеменің бақылауын жоғалтып, ол жүзетін теңіз тағамдары ресторанымен соқтығысты, бірақ, таңқаларлықтай, зақым аз болды. Кемеге арналған тұрақ орны Уилмингтон қаласының орталығынан Кейп-Фер өзенінің арғы бетінде, өзеннің Атлант мұхитымен қосылатын жерінен шамамен 28 миль (45 км) қашықтықта орналасқан болатын. Тұрақ орны аяқталғаннан және кемеге жөндеу жұмыстары жүргізілгеннен кейін, ол 1962 жылдың 29 сәуірінде Екінші дүниежүзілік соғысында АҚШ қарулы күштерінде қызмет етіп қаза болған 11 000-нан астам Солтүстік Каролина азаматының құрметіне арналған ескерткіш ретінде ресми түрде ашылды. 1982 жылдың 10 қарашасында кеме Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Өтініште кеменің жағдайы өте жақсы екендігі және соғыс кезеңіндегі түрі сақталғаны көрсетілді. Кемені күтіп ұстау және нысанды жақсарту жұмыстары үздіксіз жүріп келеді. 1998 жылы мұражай операторлары кемеге жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін, оның ішінде кеменің тек палубасын Мьянмадан әкелінген текпен алмастыру мақсатында «Кемені жақсарту» операциясын өткізді. Кампаниядан түскен қаражат кеменің корпусын жөндеуге де жұмсалды, ол 2000-шы жылдардың басында едәуір нашарлаған еді. Кейбір жерлерде коррозия корпустың қалыңдығын бастапқы қалыңдығынан айтарлықтай азайтып жіберді. Кемені құрғақ докқа көшіруді қарастырғаннан кейін, бұл өте қымбатқа түсер еді, кеменің күтушілері «Алабама» соғыс кемесін қайта жаңарту үшін қолданылған әдісті пайдалануға шешім қабылдады: корпустың айналасына қоршау салып, оны құрғату. Корпустың зақымдалған пластиналары ауыстырылды. 2018 жылы SECU Foundation қорының қаражатымен кеменің айналасына келушілерге кеменің барлық жағынан көруге мүмкіндік беретін жаяу жол салынды. Жаяу жол кеме жөндеуі үшін қажетті қоршаудың үстінде орналасқан. Кеме корпусының жөндеу жұмыстары 2021 жылы аяқталды. 2024 жылдың басында мұражай және ескерткіш Солтүстік Каролинаның ең көп танымал туристік орындарының бірі болып табылады. 2022 жылы мұражайға 250 000-ға жуық адам келді, бұл оның тарихындағы ең табысты жыл болды. ХХІ ғасырдың басында климаттың өзгеруіне байланысты теңіз деңгейінің көтерілуі мұражай аумағында су тасқынының көбеюіне себеп болды. Ұлттық мұхит және атмосфера басқармасының мұражайдан 0,5 миль (0,8 км) қашықтықта орналасқан су тасқыны өлшегіші 1935 және 2023 жылдар аралығында теңіз деңгейінің көтерілуін тіркеді, ал мұражай басшылары 1961 және 2023 жылдар аралығында су тасқыны оқиғаларының 7000 пайызға өскенін тіркеді, 2011 жылы нысанда 20 су тасқыны оқиғасы тіркелді. 2013 жылдан кейін су тасқыны мәселелері күрт күшейді: 2020 жылы бұл жерде жылдың жартысына жуық уақыт бойы су тасқыны болды, ал су тасқыны одан кейін де күшейе берді, 2022 жылы 200 күн су тасқыны болды. 2024 жылдың басында Кейп-Фер өзенінің суы әдеттегідей теңіз қабырғаларын басып, мұражайдың тұрақ орнындағы жүздеген орынды, сондай-ақ тротуарлар мен шөпті аймақтарды су басып, мұражайдағы емен ағаштарын өлтіріп, кейде мұражайға кіретін жалғыз жол су астында қалған кезде жабылуға мәжбүр болды. Суды ағызуды арттыру, судың сапасын жақсарту және келушілердің қауіпсіздігін арттыру үшін мұражай басшылары 4,1 миллион АҚШ долларына құрылыс жобасын бастауға шешім қабылдады. Бұл жоба 2024 жылдың қаңтар мен қыркүйегіне дейін жалғасады деп күтілуде. Бұл жоба мұражайға судың кіруіне жол бермеудің орнына өзгеріп жатқан ландшафтқа бейімделуге мүмкіндік береді. Жоспарлар бойынша 244 метр бетон және тас кедергілерді алып тастап, оларды «тірі жағалаумен» – жергілікті жерлермен және жергілікті өсімдіктермен алмастыру керек. Бұл эрозияны азайтып, әртүрлі жануарларды, соның ішінде креветкалар мен көк рактарды тартады; автокөлік тұрағының бірнеше акр жерін су басуға бейім және суды ұстап, өзенге қайта бағыттау үшін 1961 жылға дейін болған су тасқыны мен ылғалды жерді қалпына келтіру; автокөлік тұрағының қалған бөлігін жоғары деңгейден көтеру; және автокөлік тұрағына 100 ағаш пен бұталар отырғызу және 130 000 жергілікті батпақты өсімдіктер жауын суының ағынын сүзгілеу және көшіп-қонушы және ұя құратын құстарға арналған тіршілік ортасын құру. Жобаға АҚШ Үкіметі мен Солтүстік Каролина штатының гранттарынан 2 миллион АҚШ долларына жуық қаражат, Солтүстік Каролина штатының бюджетінен 1 миллионнан астам АҚШ доллары және Солтүстік Каролинаның табиғи және мәдени ресурстар департаменті қаржыландырады. 2024 және 2050 жылдар аралығында теңіз деңгейінің көтерілуі шамамен 1 футқа (0 м) көтерілуі күтілуде, сондықтан 2024 жылғы құрылыс жобасы су ағызу мәселелерін 2039 және 2044 жылдар аралығына дейін шешеді деп күтілуде, одан кейін су тасқынына қарсы қосымша шаралар қабылдау қажет болуы мүмкін. 2024 жылғы жоба ХХІ ғасырдың ортасында қабылдауға тура келетін қосымша өзгерістерге бейімделуге арналған.