Кіріспе

Швейцариялық сағатшы

Omega SA – Швейцарияның Биль/Биен қаласында орналасқан швейцариялық сәнді сағаттар өндірушісі. 1984 жылы компания өз атын Omega SA деп ресми түрде өзгертті және Биль/Биендегі мұражайын жұртшылыққа ашты. Omega – The Swatch Group компаниясының еншілес кәсіпорны. Ұлыбритания Корольдік әуе корпусы 1917 жылы жауынгерлік бөлімдерінде Omega сағаттарын пайдаланды, одан кейін 1918 жылы АҚШ армиясы, ал 1969 жылы NASA «Аполлон-11» үшін қолданды. Omega 1932 жылдан бері Олимпиаданың ресми уақыт өлшеушісі және Америка кубогы яхта жарысының қазіргі уақыт өлшеушісі болып табылады. Omega 2022 жылғы Қысқы Олимпиаданың негізгі демеушісі болды.

Ерте тарих

Omega компаниясының алға куәгері, La Generale Watch Co., 1848 жылы Швейцарияның La Chaux de Fonds қаласында Луи Брандт құрды. Ол жергілікті шеберлерден алынған бөлшектерден кілтпен жүретін дәл қалта сағаттарын жинады. Сағаттарын Италиядан Скандинавияға, басты нарығы Англия арқылы сатты. 1894 жылы оның ұлдары Луи Пол мен Сезар өздерінің ішкі өндіріс және толық өндірісті бақылау жүйесін әзірледі, бұл компоненттерді өзара алмастыруға мүмкіндік берді. Осы технологиялармен жасалған сағаттар La Generale Watch Co. компаниясының Omega таңбасымен сатылды. 1903 жылы Omega таңбасының сәттілігі La Generale Watch Co. компаниясын Omega-ны жеке компания ретінде бөліп шығаруға мәжбүр етті, ал Omega Watch Co. компаниясы 1903 жылы ресми түрде құрылды.

Қайта ұйымдастыру

Луи Пол мен Сезар Брандт екеуі де 1903 жылы қайтыс болды, Швейцарияның ең ірі сағат компанияларының бірін – жылына 240 000 сағат шығаратын және 800 адам жұмыс істейтін – төрт жас адамның қолында қалдырды. Олардың ең үлкені Пол Эмиль Брандт 24-ке толмаған еді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың экономикалық қиындықтары Пауль Эмиль Брандтті 1925 жылы «Омега» мен «Tissot» компанияларын біріктіруге, ал 1930 жылы оларды «SSIH», Женева тобына қосуға итермеледі. Брандт пен Джозеф Райзердің басшылығымен 1955 жылдан бастап «SSIH» тобы өсіп, дамыды, «Ланко» және «Лемания» сияқты, ең танымал «Омега» хронограф механизмдерін шығаратын, соның ішінде елу компанияны сіңіріп алды немесе құрды. 1970 жылдары «SSIH» Швейцариядағы дайын сағаттардың ең ірі өндірушісі және әлемде үшінші орынға ие болды. Осы уақытқа дейін «Омега» сәнді сағат сегментіндегі негізгі швейцарлық бәсекелесі «Rolex»-тен «Швейцария сағат брендтерінің патшасы» атанды, бірақ «Rolex» бағасы жоғары болды. «Омега» көбінесе революциялық және кәсіби бағытталған, ал «Rolex» сағаттары эволюциялық және механикалық бөлшектерімен, брендімен танымал болды. «Омега» мен «Rolex» кварц дәуірінен бұрын үстемдік құрғанмен, 1970 жылдардағы кварц дағдарысы кезінде бұл өзгерді. «Seiko» және «Citizen» сияқты жапондық сағат өндірушілері кварц механизмдерін пайдалану арқасында көшбасшылыққа ие болды. Оған жауап ретінде «Rolex» өзінің тәжірибесі бар қымбат механикалық хронометрлеріне назар аударуын жалғастырды (кварцта да тәжірибе жасағанмен), ал «Омега» өз кварц механизмдерімен кварц сағаттар нарығында бәсекелесуге тырысты. Осы кезеңде «Seiko» «Омеганы» сатып алуға қызығушылық білдірді, бірақ келіссөздер нәтижесіз аяқталды. Швейцарияның тағы бір ірі сағат өндірушісі «Allgemeine Schweizerische Uhrenindustrie AG (ASUAG)», көптеген швейцар механизмдері мен сағат құрамаларын жеткізуші, экономикалық қиындыққа тап болды. Ол «Ébauche» (толықтырылмаған механизмдер) өндірушісі және «General Watch Co (GWC)» қосалқы холдингі арқылы «Longines», «Rado», «Certina», «Hamilton Watch Company» және «Mido» сияқты басқа да швейцарлық сағат брендтерінің иесі болды. ASUAG және SSIH-тың ҒЗҚ бөлімдері күрделі қаржылық қайта құрудан кейін Гранжедегі «ETA» кешенінде өндірістік операцияларды біріктірді. Екі компания 1983 жылы «ASUAG SSIH» холдингі болып толық бірікті. Екі жылдан кейін холдингті Николас Хайек басқаратын жеке инвесторлар тобы сатып алды. Аты «Société de Microélectronique et d'Horlogerie (SMH)» болып өзгерген жаңа топ келесі он жылда әлемдегі ең ірі сағат өндірушілерінің біріне айналды. 1998 жылы ол «The Swatch Group» атанды, қазір «Омега» және «Blancpain», «Swatch» және «Breguet» сияқты басқа брендтерді шығарады. «Омега» өнімді орналастыру стратегиясына бағытталған жарнамалармен қайта жанданды, мысалы «Джеймс Бонд 007» фильмдерінде; кейіпкер бұрын «Rolex Submariner» киген, бірақ «GoldenEye» (1995) фильмінде «Omega Seamaster Diver 300M»-ге ауысты, кейін «Omega Planet Ocean» және «Aqua Terra» сағаттарын таңдады. «Омега» «Rolex» бизнес-моделінің көптеген элементтерін қабылдады (мысалы, премиум баға, дилерлік бағаны қатаң бақылау, жарнаманы арттыру және т.б.), бұл «Омеганың» нарықтық үлесін және танылуын арттырып, «Rolex»-ке тікелей бәсекелес айналдырды. 2019 жылы «Омега» өзінің атын және брендін ерлер мен әйелдерге арналған оптикалық рамкалар мен күн көзілдіріктер коллекциясы үшін «Marcolin» компаниясына лицензиялады. 2022 жылдың наурызында «Омега» «Swatch» компаниясымен, екеуі де «The Swatch Group» компанияларының еншісінде, өзінің әйгілі «Omega Speedmaster Moonwatch» сағатының бюджеттік нұсқасын шығару үшін ынтымақтастық жасады. «MoonSwatch» деп аталған, 11 түсте қол жетімді сағат биокерамикадан (керамика мен касторовый майдың қоспасынан) жасалған және бағасы 260 доллар / 207 фунт стерлингтен басталады, бұл 2022 жылдың наурызына қарай ең арзан «Omega Speedmaster Moonwatch» сағатының 5 250 долларлық бағасынан әлдеқайда төмен.

Ерекше өнертабыстар мен патенттер

1892 жылы Omega компаниясының негізін қалаушы Луи Брандт, Audemars Piguet компаниясымен бірлесіп, әлемдегі алғашқы минутты қайталайтын қол сағатын жасады, ал Audemars Piguet минутты қайталайтын механизмді ұсынды. 18 карат алтыннан жасалған сағат қазір Швейцарияның Биль/Биендегі Omega мұражайында сақталады. 1999 жылы Calibre 2500 сәтті дамытылғаннан кейін Omega, ағылшын сағатшы Джордж Дэниелс ойлап тапқан коаксиалды эскапименті бар алғашқы жаппай өндірілген сағатты ұсынып, тарихқа енді. Көптеген сағатшылар бұл жаңалықты рычагтық эскапименттен бері жасалған ең маңызды сағаттық жетістіктердің бірі деп санайды. Коаксиалды эскапимент майлаусыз жұмыс істейді, осылайша дәстүрлі рычагтық эскапименттің бір кемшілігін жояды. Импульстік беттерде сырғанаудың орнына радиалды үйкеліс қолдану арқылы коаксиалды эскапимент үйкелісті едәуір азайтады, нәтижесінде қызмет көрсету аралықтары ұзарады және уақыт өте келе дәлдік артады. 2007 жылдың 24 қаңтарында Omega жаңа калибрлерін – 8500 және 8501 ұсынды. 2013 жылдың 17 қаңтарында Omega 1,5 Тесладан (15 000 Гаус) жоғары магнит өрісіне төзімді әлемдегі алғашқы механизм жасалғанын жариялады, бұл бұрынғы механизмдерге қарағанда магнитке қарсы тұру деңгейінен әлдеқайда жоғары. Дженниел Крейг Джеймс Бонд рөлінде осындай механизмді қолданған, бірақ ресми коллекционерлік сағат ойдан шығарылған жасырын агенттің кодын құрметтеп, 15 007 Гаусқа төзімді деп белгіленді. Көптеген магнитке қарсы сағаттар электрмагниттік толқындардың әсерін жоятын жұмсақ темірден жасалған Фарадей қуысын пайдаланады. Мұндай магнитке қарсы корпусқа корпусды демагнетизациялау процедуралары қажет болды. Omega оның орнына темір емес материалдардан жасалған механизм құрды, бұл мұндай қоршаудың қажеттілігін жояды және магнит өрістеріне қарсы күштірек кедергі жасап, қосымша техникалық қызмет көрсету қажеттілігін жояды. 2015 жылы Master Chronometer сертификаты енгізілді, ол COSC (Швейцарияның ресми хронометрді сынау институты) сертификатымен қатар, механизмнің METAS (Федералды метрология институты) белгілеген сегіз сынақтан сәтті өткенін көрсетеді. Master Chronometer сағаттарының суға төзімділігі кемінде (2022 жылғы Speedmaster '57 суға төзімділігі бар Master Chronometer), қуат қоры кемінде 60 сағат, тәулігіне 0/+5 секундтық дәлдік және 15 000 Гаус магнит өрісіне төзімділік деңгейі бар. Master Chronometer сертификаты алғаш рет Globemaster моделінде пайда болды, бірақ қазір компания оны көптеген сағат коллекцияларында ұсынады.

Анықтамалық нөмірлер

1962 жылға дейін бұл екі әріптен және төрт цифрдан тұратын қарапайым әріп-сандық код болды. 1962 мен 2007 жылдар аралығында Omega компаниясы екі әріптен соң алты немесе жеті цифрдан тұратын Mapics жүйесін пайдаланды. PIC жүйесі 1988 жылы Mapics жүйесімен қатар қолданыла бастады және үш топқа бөлінген сегіз цифрдан (XXXX. XX. XX) тұратын құрылымға ие болды. Қазіргі таңда бізде PIC14 құрылымы бар, ол алты топқа бөлінген 14 цифрдан тұрады.

Белгілі модельдер

Omega қол сағаты Ref. H6582/D96043 (1960), бір кезде Элвис Преслиге тиесілі болған, 2018 жылдың 12 мамырында Женевада Phillips аукционында 1,812 миллион АҚШ долларына сатылды. Осылайша, ол аукционда сатылған ең қымбат Omega сағаты атанды. Сағат 1960 жылы өндірілген және 1961 жылы Tiffany & Co. компаниясы арқылы сатылған. Omega тот баспайтын болаттан жасалған Tourbillon 301 2017 жылдың 12 қарашасында Женевада Phillips аукционында шамамен 1,43 миллион АҚШ долларына (1,428,500 CHF) сатылды. Ол кезде бұл аукционда сатылған ең қымбат Omega сағаты еді. 1965 жылдың наурыз айында Omega Speedmaster барлық пилотталған ғарыш миссиялары үшін жарамды деп жарияланды. 1969 жылдың 20 шілдесінде Базз Олдрин Omega Speedmaster сағатын киіп Айға бас қойды. Айға алғаш рет апарылған сағаттың моделі – Omega Speedmaster 105.012.

Ғарышты зерттеу

Алғаш рет 1962 жылы Меркурий ғарышкері Уолли Ширра киген "Омега Спидмастер кәсіби хронограф" 1965 жылдан бастап НАСА-ның барлық миссияларында пайдалануға рұқсат етілген жалғыз хронограф ретінде таңдалды. Американдық астронавттар үшін "Омега Спидмастер кәсіби хронографты" таңдау Omega мен Bulova арасындағы бәсекелестікке себеп болды. Барлық келесі ұшқыштармен жасалған НАСА миссияларында да осы қол сағаты қолданылды. НАСА 1960 жылдардың басында хронографты іріктеуді бастады. Автоматты хронографты қол сағаттары 1969 жылға дейін қолжетімді болған жоқ. Дегенмен, сол ғарыш миссияларындағы ғарыш кемесіндегі барлық аспап тақтасы сағаттары мен уақытты өлшеу механизмдері Bulova Accutron болды, себебі сол кезде НАСА механикалық механизмнің гравитация жоқ жағдайда қаншалықты жақсы жұмыс істейтінін білмеді.

Айдағы алғашқы күзет

Omega Speedmaster Professional Chronograph – бұл Айға алғаш рет апарылған сағат, оны Базз Олдрин киген. Аполлон-11 миссиясының командирі Нил Армстронг Айға бірінші болып бас қойғанмен, Ай модулі Eagle-дың электрондық таймері бұзылғандықтан, ол өзінің 105.012 Speedmaster сағатын модуль ішінде қосалқы нұсқа ретінде қалдырды. Олдрин сағатын киіп, оның Speedmaster-ы Айға киген алғашқы сағат атанды. Армстронгтың сағаты Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында көрсетілуде. Олдриннің сағаты ұрланған; ол 1973 жылғы "Жерге оралу" кітабында Смитсонов институтына бірнеше заттарын сыйға берген кезде оның Omega сағаты жеке заттарынан ұрланған бірнеше нәрселердің бірі болғанын жазады. 2007 жылы Omega Speedmaster Professional Chronograph-тың 50 жылдығын мерекелеу үшін Omega Speedmaster Professional Chronograph Moonwatch сағатын ұсынды. Сағат 1957 жылы таныстырылған алғашқы қолмен оралатын Omega Speedmaster-дың ерекше белгілеріне ие болды. Ол 1957 данадан тұратын сериямен сатылды.

Дау

2018 жылдың желтоқсанында Дүниежүзілік табиғат қоры (WWF) Швейцариядағы 15 ірі сағат өндіруші және зергерлік компанияларға экологиялық бағалар берген есеп жариялады, соның ішінде Omega компаниясына ең төмен баға – "Кешіккендер/Ашық емес" деген рейтинг берілді. Бұл, компания өндіріс қызметінің қоршаған ортаға және климат өзгеруіне тигізетін әсерін азайту бойынша аз шаралар қолданғанын көрсетеді. Omega компаниясы Олимпиаданың ресми уақыт өлшеушісі ретіндегі өз рөлін қорғалды, "кейбір саяси мәселелерге араласпау саясатын ұстанамыз, себебі бұл біздің бағытталған спортымыздың дамуына көмектеспейді" деп мәлімдеді. Omega 1932 жылдан бері Олимпиаданың ресми уақыт өлшеушісі болып табылады, оның ішінде 1936 және 1980 жылғы даулы Олимпиадалар да бар, олар адам құқықтарына қатысты кең ауқымды бойкоттарды қамтыды.