Кіріспе

Американдық бейсболшы,
Австралиялық регби футболшысы

Рики Нельсон Хенли Хендерсон (25 желтоқсан 1958 жылы туған) – 1979 жылдан 2003 жылға дейін тоғыз командада 25 маусым ойнаған американдық бұрынғы кәсіби бейсболдың сол жақтағы ойыншысы. "Ұрлау шебері" деген лақап атымен танымал, ол бейсболдағы ең үздік бастапқы соққышы және базаны ұрлаудағы шебер ретінде кеңінен танылады. Ол МЛБ рекордтарын карьералық ұрланған базалар, жүгірістер, қасақана серуендер және бастапқы соққымен жасалған хоум-рандар бойынша ұстап тұр. 2003 жылы соңғы лигалық ойынында он мәрте Американдық лигасының (AL) жұлдызы спорт тарихындағы ең көп хоум-ран соққан 100 ойыншының қатарында болды және барлық уақыттағы серуендер бойынша көшбасшы атанды. 2009 жылы ол Бейсбол Даңқы залына алғашқы сайлауда енді. Хендерсон бір маусымда база ұрлау бойынша рекордты (1982 жылы 130) ұстайды және АЛ тарихында бір маусымда 100 база ұрлаған жалғыз ойыншы (1980, 1982 және 1983 жылдары үш рет). Оның 1406 ұрланған базасы Лу Броктың 938 базалық рекордынан 50% жоғары. Хендерсон – «Окленд Атлетикасы» командасының барлық уақыттағы база ұрлау бойынша көшбасшысы, ал бұрын 1988 жылдан 2011 жылға дейін «Нью-Йорк Янкиз» командасының франшизалық рекордын ұстаған. Ол 21 маусым бойы лиганың үздік он база ұрлаушысының қатарында болды. Хендерсон 1990 жылы АЛ-дың ең құнды ойыншысы атанды және екі рет Әлем сериясінің чемпиондары үшін бастапқы соққышы болды: 1989 жылы «Окленд Атлетикасы» және 1993 жылы «Торонто Блю Джейс». 12 рет база ұрлаған чемпион Хендерсон лигада бес рет жүгіруде көшбасшы болды. Оның 25 жылдық мансабы оны бірнеше басқа санаттарда, соның ішінде карьералық соққылар, ойындар, сыртқы қорғаушылардың ұстап алулары және жалпы мүмкіндіктер бойынша үздік ондыққа көтерді. Оның жоғары базаға шығу көрсеткіші, күшті соққылары, база ұрлау және жүгіру көрсеткіштері оны барлық уақыттағы ең басым және инновациялық ойыншылардың біріне айналдырды. Ол бейсболға деген шексіз құмарлығымен, көңілді, эксцентрикалық және есте қалған сөздерімен танымал болды, ол жанкүйерлерді қызықтырды және оларды таң қалдырды. Бірде, егер Хендерсон болашақ Даңқ залына лайық деп ойлайсыз ба деген сұраққа статистикалық Билл Джеймс: «Егер оны екіге бөле алсаңыз, сізде екі Даңқ залына лайық ойыншы болар еді» деп жауап берді.

Алғашқы жылдар

Хендерсон 1958 жылдың 25 желтоқсанында Чикаго қаласында, Иллинойс штатында, ауруханаға бара жатқанда Oldsmobile көлігінің артқы орындығында дүниеге келді. Кейін Хендерсон әзілдеп: «Мен бұрыннан-ақ жылдам болдым. Мен күте алмадым», – деді. Ол әнші-актер Рикки Нельсонның құрметіне Рики Нельсон Хенли деп аталды және Джон Л. Хенли мен Бобби Хенлидің ұлы. Оның анасы Рики Хенли орта мектептің кіші курсында оқып жүргенде Пол Хендерсонға тұрмысқа шықты және отбасы Хендерсон тегін қабылдады. 2008 жылғы маусымға дейін Үлкен бейсбол лигасының тарихында оң жақтан соққы беретін және сол жаққа лақтыратын 57 позициялық ойыншы ғана белгілі болды, ал Хендерсон осы істе ең табысты ойыншы болып есептеледі. Кейін Хендерсон: «Менің барлық достарым оң жақтан соққы беретін және оң жақтан айналатын, сондықтан мен осылай істеу керек деп ойладым», – деді. 1976 жылы Хендерсон Окленд техникалық орта мектебін бітірді, онда бейсбол, баскетбол және футбол ойнады, екі маусымда 1000 ярдқа дейін жүгіріп, барлық американдық жүгіруші атанды. Ол сондай-ақ жеңіл атлетикамен де айналысты, бірақ бейсбол кестесімен келіспегендіктен командада қалмады. Хендерсон футбол ойнау үшін оннан астам стипендия ұсыныстарын алды. Бала кезінен Окленд Рейдерс командасында ойнау арманы болғанмен, анасының кеңесімен футболшылардың мансабы қысқа болады деп ойлап, стипендиядан бас тартты. 1983 жылы Хендерсон мектептегі сүйіктісі Памелаға үйленді. Олардың үш баласы бар: Анжела, Алексис және Адрианна. Ол өзінің кіші лигалық мансабының алғашқы маусымын Солтүстік-Батыс лигасының Бойз А командасымен өткізді. 46 ойында Хендерсон .336 орташа көрсеткішпен соқты, үш хоум-ран соқты және екі үш базадан ұрлады. Хендерсон келесі маусымды Модесто А командасымен өткізді. Ол Модестода рекордтық маусымда 134 ойында .345 орташа көрсеткішпен соқты. Хендерсон Даррел Вудардпен бірге команданың база ұрлау бойынша лига рекордын жарып жақындады. Модесто А командасы маусымды 357 база ұрлап аяқтады, бұл лигадағы рекордтық көрсеткіш 370-тен аздау болды. Вудард 90 база ұрлап, бір маусымдағы ойыншы рекордын теңестірген кезде, Хендерсон 1978 жылғы маусымды Шығыс лигасының Джерси Сити А командасымен өткізді. Кіші лигалар маусымы аяқталғаннан кейін, ол 1978–1979 жылғы қысқы маусымда Мексиканың Тынық мұхиты лигасының Навохоа Майос командасы үшін ойнады. Ол команда үшін алты ойында ойнап, бірінші чемпионатын жеңіп алды. 1979 жылы Хендерсон маусымды Тынық мұхит жағалауы лигасының Огден А командасымен бастады. Огден үшін 71 ойында ол .309 орташа көрсеткішпен соқты және 44 база ұрлады. 1980 жылы Хендерсон бір маусымда 100 база ұрлаған үшінші қазіргі заманғы ойыншы болды (Морри Уиллз 1962 жылы 104, ал Лу Брок 1974 жылы 118 база ұрлаған). Оның 100 база ұрлауы 1910 жылы Филадельфия Атлетикасымен 81 база ұрлаған Эдди Коллинздің франшизалық рекордын бұзды және 1915 жылы Тай Коббтың 96 базасынан асып, жаңа Американдық лига (АЛ) рекордын орнатты. Хендерсон бір жылдан кейін MVP кандидаты болды, бұл маусымда ойыншылардың ереуілімен қысқартылды. Ол .319 орташа көрсеткішпен соқты, АЛ-да төртінші орынды иеленді және лиганың соққылары (135), ұшып (89) және база ұрлау (56) бойынша көш бастады. Хендерсон сондай-ақ базаға жету көрсеткіші (.408) бойынша үшінші орын алды, үш база (7), жүріп (64), жалпы база (185) бойынша сегізінші орынға теңесті және базаға жету уақыты бойынша (201) екінші орын алды. Осылайша ол Оукленд менеджері Билли Мартиннің агрессивті «Билли Болл» философиясының таңбалы тұлғасына айналды, ол көптеген ақпарат құралдарының назарын аударды. Милуоки Брюэрс командасының Ролли Фингерсіне MVP дауыс беруде екінші орынды иеленген Хендерсонның сол маусымдағы филдінгі оған жалғыз Алтын қолғап сыйлығын да әкелді. Кейін ол өзінің шоу-боты «снайч-кач» үшін танымал болды, онда ол кіретін ұшқыш доптарға қолғаппен ұшып, содан кейін ұстағаннан кейін қолын артына ұрып тастады. 1982 жылы Хендерсон 130 база ұрлап, Лу Броктың бір маусымдағы рекордты бұзды, содан бері бұл көрсеткішке ешкім жақындаған жоқ. Ол All Star үзілісіне дейін 84 база ұрлады; 1988 жылдан бері бірде-бір ойыншы бір маусымда 84 база ұрлаған жоқ, ол кезде Хендерсон 93 база ұрлаған. Хендерсонның 130 база ұрлауы сол маусымда Америка лигасының 14 командасының тоғызынан асып түсті. Ол сонымен қатар, алқабы (116), жүгіруі (119) және базаға жету көрсеткіші (.398) бойынша үшінші орын алды. Доджерстің жетекші соққышысы Руди Лоудың әсерінен Хендерсон өзінің соққылау позициясын асыра ұрып, күшін құрбан етпей, соққы аймағын қысқартты. Спорт журналисі Джим Мюррей Хендерсонның соққы аймағын «Гитлер жүрегінен де кішірек» деп сипаттады. 1982 жылы ол өзінің тәсілдерін Sports Illustrated журналына былай деп сипаттады: Мен егер табаққа өте төмен қарай құласам, допты жақсы көре алатынымды анықтадым. Мен бұл питчерді де алаңдататынын білдім. Мен салмағымды артқы аяғыма қойып, соққыны бұра алатынымды анықтадым. Мен соншалықты төмендегенімнен соққы аймағым өте кішкентай. Кейде, көп жүргенімнен тіпті ашуланамын. Өткен жылы Энджелс командасының Эд Отт менің үстімнен ұшып келіп, «Адам сияқты соққы бер!» деп айғайлады, өйткені төреші басқаларға соққы болар еді, ал мен үшін допты соқты. Менің ойымша, мен осылай жасаймын. Хендерсонның 1982 жылғы маусымына қатысты, 80-ші жылдардың ортасында жарық көрген The Hidden Game of Baseball кітабында мынадай статистикалар қарастырылды: бірінші базада доппен 0,78 күтілетін ұпай, екінші базада доппен 1,07 күтілетін ұпай және бір ойыншы болмағанда 0,25 күтілетін ұпай. Авторлар Хендерсонның 130 база ұрлағанын ескере отырып, ол А командасының шабуылына 22,2 ұпай қосып, 42 рет база ұрлағаны үшін 20,6 ұпай жоғалтқанын, демек, оның база ұрлау әрекетінің жалпы нәтижесі маусымда 1,6 ұпайға ғана әсер еткенін мәлімдеді. Кейінірек жасалған талдау оның жалпы үлесі маусымда 5,3 ұпайды құрағанын көрсетті. Хендерсон 1983 жылы MLB тарихында үшінші рет 100 ұпай/100 база ұрлау/100 жүру маусымын өткізді (қазіргі заманғы ешбір ойыншы мұны бір рет те жасаған жоқ), ол АЛ бойынша база ұрлау (108), жүру (103) бойынша көш бастады және ұпай саны бойынша төртінші орынды иеленді (105). Ол сондай-ақ базаға жету көрсеткіші (.414) бойынша екінші орын алды, үш база (7) бойынша тоғызыншы орынға теңесті және базаға жету уақыты бойынша бесінші орын алды, 257 рет базаға жетті. 1984 жылы Хендерсон 16 хоум-ран соқты, лигада база ұрлау (66) бойынша көш бастады, ұпай саны бойынша екінші орынды (113) және базаға жету көрсеткіші бойынша үшінші орынды (0,399) иеленді. Маусымнан кейін ол Нью-Йорк Янкиз командасына ауыстырылды.

Нью-Йорк Янкиз (1985-1989)

1984 жылдың желтоқсанында Хендерсон Берт Брэдлимен бірге «Нью-Йорк Янкис» командасына ауыстырылды, олар бес ойыншыға – Тим Бирцас, Джей Хауэлл, Стэн Хавьер, Эрик Планк және Хосе Рихоға айырбасталды. Ол күміс сойқа сыйлығын жеңіп алды және «Жылдың ең құнды ойыншысы» сыйлығы үшін дауыс беруде үшінші орынға ие болды. Оның 146 ұпайы 1950 жылы Тед Уильямстың 150 ұпайынан кейін ең көп көрсеткіш болды, сондай-ақ ол 1939 жылы Джимми Фокстан кейін алғаш рет ойындардан көп ұпай жинаған ойыншы атанды. Хендерсон 1985 жылғы маусымда 80 ұрланған база мен 20 хоум-ран соққан алғашқы ойыншы болды. Ол 1986 жылы «Редс» командасының Эрик Дэвисімен бірге осы жетістікті қайталады; олар екеуі де «20/80 клубының» жалғыз мүшелері болып қала береді. «Янкис» командасында Хендерсон, бұрын «Окленд» командасында 35-нөмірлі жейде киген, бірақ «Янкис» командасының ойыншысы Фил Никро бұл нөмірді алғандықтан, енді танымал болған 24-нөмірлі жейдеге ауысты, ол өмірінің соңына дейін киеді (бірден-бір ерекшелік – 1993 жылы «Торонто» командасында ол қысқа мерзімге 14-нөмірлі жейде киді). 1986 жылы ол екінші жыл қатарынан Американдық лигада (130) ұпай жинау және (87) база ұрлау бойынша көш бастады, сонымен қатар 89 пастың (7-орында) және 64 қосымша базалық соққының (64) иегері болды, 28 хоум-ран соқты (соның 9-ы ойынның басында), 74 рет ұпай жинады. 1987 жылы ол өзінің стандарттары бойынша орташадан төмен маусым өткізді, бұл «Нью-Йорк» медиасының сынына ұшырады, олар Хендерсонды және оның ерекшеліктерін жақсы жариялаған емес. «Янкис» командасының иесі Джордж Штайнбреннер менеджер Лу Пиниелла Хендерсонды «жаулап алуы» үшін айырбастағысы келетінін мәлімдеген баспасөз хабарламасын жариялады. Дегенмен, Хендерсон мансабындағы ең жақсы базаға шығу көрсеткішін (.423) көрсетті, .291 орташа ұпай жинады, Американдық лигасында база ұрлау бойынша (41) 5-орында болды және 95 ойын ғана өткізіп, 17 хоум-ран соқты. Бұл 1980 жылдан 1991 жылға дейінгі кезеңде Хендерсонның Американдық лигасында база ұрлау бойынша көшбасшы болмаған жалғыз маусымы болды. «Сиэтл» командасының Гарольд Рейнольдс 60 ұрланған базасымен лиганы бастап кетті; Рейнольдс маусымнан кейін Хендерсоннан алған телефон қоңырауы туралы айтады: «Телефон қоңырау шалады. «Бұл Хендерсон». Мен: «Рики, не болып жатыр?» - дедім. Менің ойымша, ол мені құттықтауға шақырды, бірақ ол: «60 ұрланған база? Сен ұялуың керек еді. Рики үзілісте 60 база ұрған болар еді». Содан кейін ол қоңырауды түсіріп тастады». Ол Хендерсоннан 1700 ойын артық «Янкис» командасы үшін ойнаған.

Окленд Атлетикасы (1989-1993)

1989 жылғы 21 маусымда «Янкилер» Хендерсонды Планк, Грег Кадарет және Луис Полонияға алмастырып, «Оклендке» қайтарды. Алмасудан кейін ол 52 рет база ұрлап, 72 ұпай жинап, «Атлетиксті» плей-оффқа жеткізді; Бір жыл өткен соң Хендерсон .325 көрсеткішпен лигада екінші орынды иеленді, маусымның соңғы күні «Канзас-Сити Роялс» командасының Джордж Бреттінен жеңілді. Хендерсон өте тұрақты маусым өткізді, оның соққы беру орташа көрсеткіші жылдың үшінші ойынында ғана .320-дан төмен болды. 136 ойынының 125-інде соққымен немесе жүріп базаға шығып, лигада ұпай (119), база ұрлау (65), базаға шығу көрсеткіші (.439) және OPS (1.016) бойынша көш бастады, соққы қуаты (.577) бойынша екінші, таяқ ұстау (97) және базалық соққылар (66) бойынша төртінші, үйге соққылар (28) және жалпы соққылар (282) бойынша алтыншы орында болды, сондай-ақ 61 рет ұпай таптырды. Хендерсон АЛ-дың ең құнды ойыншысы атағын жеңіп алып, «Оклендтің» тағы бір жеңіске жетуіне көмектесті. Әлем чемпионатына қатысып, жақсы ойын көрсетті (.333 соққы, .667 соққы қуаты, бір үйге соққы және төрт ойында үш база ұрлады), бірақ «А» командасы «Цинциннати Редс» командасынан жеңіліс тапты. 1991 жылғы 1 мамырда Хендерсон мансабындағы 939-шы базаны ұрлап, бейсболдың ең танымал рекордтарының бірін жаңартты, бұл көрсеткіш 1961 жылдан 1979 жылға дейін Лу Броктың, көбінесе «Сент-Луис Кардиналс» командасымен жинаған көрсеткішінен бірге артық болды. 1993 жылғы 16 шілдеде Хендерсон өзінің 1066-шы базасын ұрлап, әлемдегі база ұрлау бойынша рекордты жаңартты, бұрынғы рекордты Ютака Фукумото иеленген болатын. «Оклендпен» өткізген 90 ойында ол .327 көрсеткіш (АЛ-де екінші орын), 17 үйге соққы және 47 ұпай таптырды. Ол сондай-ақ 77 ұпай жинап, 31 база ұрлады, 85 рет таяқ ұстады, базаға шығу көрсеткіші .469 және соққы қуаты .553 болды.

Торонтоның көк жаяулары (1993)

1993 жылдың шілдесінде «Атлетика» Хендерсонды плей-оффқа жолдама алған «Торонто Блю Джейс» командасына Стив Карсей мен Хосе Эррераға саудаластырды.

Окленд Атлетикасы (1994-1995)

1993 жылғы маусым аяқталғаннан кейін Хендерсон 1993 жылдың желтоқсанында «Оклендпен» еркін агент ретінде қайта келісімшарт жасасты.

Анахайм Энджесс (1997)

1997 жылғы 13 тамызда «Падрес» Хендерсонды «Анахайм Ангелдеріне» кіші лига ойыншылары Райан Хэнкок пен Стивенсон Агусто және кейіннен анықталатын ойыншыға алмастырды. «Падрес» Джордж Ариасты алып, сауданы аяқтады. «Ангелдер» сапында Хендерсон маусымның қалған бөлігінде бар болғаны 0,183-ке дейін соқты.

Окленд Атлетикасы (1998)

1998 жылдың қаңтар айында Хендерсон «Атлетика» командасымен еркін агент ретінде келісім жасады, бұл франшиза үшін оның төртінші ойыны болды.

Нью-Йорк Метс (1999-2000)

Бір жылдан кейін Хендерсон «Нью-Йорк Метс» клубымен еркін агент ретінде келісім жасады. 1999 жылы ол .315-тік көрсеткішпен 37 рет негізді ұрлады және Ұлттық лигада базаға шығу пайызы бойынша жетінші орынды иеленді. «The Sporting News» газеті Хендерсонды 1999 жылғы Ұлттық лиганың қайта оралған жылдың үздік ойыншысы деп таныды. Ол 24-нөмірлі жейде киді, ол ресми түрде зейнеткерлікке шығарылмаса да, 1973 жылы Уилли Мейс зейнеткерлікке шыққаннан бері ешбір «Метс» ойыншысы тұрақты түрде кимеген. Дегенмен, Хендерсон мен «Метс» командасы толықтай үйлеспеді. 1999 жылғы Ұлттық лига чемпионатындағы («NLCS») «Метс» командасының жеңілісінен кейін Нью-Йорк баспасөздері Хендерсон мен Бобби Бонилла арасындағы карта ойынына көп мән берді. Екі ойыншы да құрамнан шығарылған еді және олар плей-офф ойыны аяқталмас бұрын алаңнан кеткендері хабарланды. Хендерсон 2000 жылғы маусымдағы 1,9 миллион долларлық жалақысын арттыруды сұрады, бірақ «Метс» жаңадан келісімге отырудан бас тартты. Ол бас жаттықтырушы Бобби Валентайнмен де келіспеді және 2000 жылғы маусымның «Чикаго Кабс» командасына қарсы ашылу сериясы үшін Токиоға сапар шеккеніне шағымданды. Хендерсон .219-дық көрсеткішпен ешқандай хоум-ран соқпады және тек екі рет ұпай жинады, содан кейін «Метс» оны босатып жіберді.

Сиэтл Маринерс (2000)

Мецтен босатылғаннан кейін Хендерсон «Сиэтл Маринрс» командасымен еркін агент ретінде келісім жасады. «Маринерлер» сапындағы екінші ойынында, 20 мамырда Хендерсон ойынды хоум-ранмен бастады, осылайша төрт әртүрлі онжылдықта хоум-ран соққан үшінші ойыншы атанды (алғашқылар – Тед Уильямс және Уилли МакКови). Маусымды Ұлттық лигада бастағанына қарамастан, Хендерсон Американ лигасында ұрланған базалар бойынша төртінші орынды (31 ұрланған база) иеленді.

Бостон Ред Сокс (2002)

2002 жылдың ақпан айында Хендерсон «Бостон Ред Сокс» клубымен еркін агент ретінде келісім жасасты. Ол 43 жасында сәуір айында және шілде айында Джонни Деймонды үш ойынға алмастырғанда, негізгі лига тарихында орталық алаңда ойнаған ең қарт ойыншы атанды. Хендерсонның келуі статистикалық жағдаймен ерекшеленді. 1979 жылдың маусымындағы дебютінен бастап 2001 жылдың соңына дейін, 22 жарым жыл бойы ол жаңа командасынан көбірек база ұрлады: Хендерсон – 1395 база, «Бостон» франшизасы – 1382 база. «Ред Сокс» 2002 жылдың 30 сәуірінде Хендерсоннан басым түсті. 43 жасында Хендерсон Америка лигасының ең егде жастағы ойыншысы болды.

Ньюарк Беарз, Лос-Анджелес Доджерс (2003)

2003 жылғы маусым басталғанда Хендерсон мансабында алғаш рет командасыз қалды. Ол үлкен лигадағы келесі командаға мүмкіндік алу үмітімен тәуелсіз Атлантик лигасындағы «Ньюарк Беарс» командасы үшін ойнады. Атлантик лигасының «Жылдың үздік ойыншысы» (All Star Game MVP) атағын жеңіп алып, көптеген БАҚ назарына іліккеннен кейін, ол «Лос-Анджелес Доджерс» командасымен келісім жасасты. «Доджерс» сапындағы 30 ойында ол 15 рет соққылады және 3 база ұрлады, ал соққының орташа көрсеткіші 0,208 құрады.

Жаттықтыру

Нью-Йорк Метс Хендерсонды 2006 жылы арнайы нұсқаушы ретінде, негізінен соққышылармен жұмыс істеу және база ұрлауды үйрету үшін шақырды. Хендерсонның әсері Мецтердің бұрынғы жетекші соққышы Хосе Рейеске көрінді. "Мен әрқашан ойынның ішінде болғым келеді", - деді Хендерсон 2007 жылдың мамырында. "Бұл менің қаныма сіңген нәрсе. Олардың сәттілікке жетуіне көмектесу де сондай қуаныш сыйлайды". 2007 жылдың 13 шілдесінде Метс Хендерсонды арнайы нұсқаушы лауазымынан бірінші база жаттықтырушысы етіп тағайындады, бұл қызметте бұрынғы соққы жаттықтырушысы Говард Джонсон болған. Хендерсон 2008 жылы жаттықтырушы болып қайтадан шақырылмады. Хендерсон Атлетика командасының көктемгі жаттығу лагерьдерінде мерзімімен арнайы нұсқаушы болып қатысады. 2010 жылы база ұрлау (әсіресе Ражай Дэвис және Коко Крисппен) және сыртқы алаңдағы жаттығулармен айналысты.