Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шикі мұнай мен табиғи газды өндіру, мұнай өңдеу инженерлігі
Extracting crude oil and natural gas
petroleum refinery engineering
Мұнай инженерлігі – шикі мұнай немесе табиғи газ түрінде болатын көмірсутектерді өндіруге қатысты қызметтермен айналысатын инженерлік сала. Барлау және өндіру мұнай және газ өнеркәсібінің өңдеуге дейінгі (upstream) секторына жатады деп есептеледі. Барлау, жер ғалымдары жүргізеді, ал мұнай инженерлігі – мұнай және газ өнеркәсібінің екі негізгі жер астылық саласы болып табылады, олардың мақсаты – жер асты резервуарларынан көмірсутектерді экономикалық тұрғыдан тиімді өндіруді барынша арттыру. Мұнай геологиясы және геофизика көмірсутек резервуары тау жыныстарының статикалық сипаттамасын беруге, ал мұнай инженерлігі – өте жоғары қысымда кеуекті тау жыныстары ішіндегі мұнай, су және газдың физикалық қасиеттерін терең түсіну арқылы осы ресурстың өндірілетін көлемін бағалауға бағытталған. Көмірсутек жинақталуының өмірлік циклі бойында геологтар мен мұнай инженерлерінің бірлескен жұмысы резервуардың қалай дамитынын және тотырылатынын анықтайды, әдетте олар өнімділіктің экономикасына ең үлкен әсер етеді. Мұнай инженерлігіне геофизика, мұнай геологиясы, кенқорларды бағалау (құдықтарды сынау), бұрғылау, экономика, резервуарларды модельдеу, резервуарларды жасау, құдықтарды жасау, жасанды көтеру жүйелері, аяқтау және мұнай өндіру инженерлігі сияқты көптеген басқа да салалар туралы жақсы білім қажет. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл салаға физика, механикалық инженерия, химиялық инженерия және тау-кен инженериясы мамандықтарынан кадрлар тартылып келді. Даму оқуы әдетте мұнай компанияларында жүргізіледі.
Petroleum engineering is a field of engineering concerned with the activities related to the production of hydrocarbons, which can be either crude oil or natural gas. Exploration and production are deemed to fall within the upstream sector of the oil and gas industry. Exploration, by earth scientists, and petroleum engineering are the oil and gas industry's two main subsurface disciplines, which focus on maximizing economic recovery of hydrocarbons from subsurface reservoirs. Petroleum geology and geophysics focus on provision of a static description of the hydrocarbon reservoir rock, while petroleum engineering focuses on estimation of the recoverable volume of this resource using a detailed understanding of the physical behavior of oil, water and gas within porous rock at very high pressure. The combined efforts of geologists and petroleum engineers throughout the life of a hydrocarbon accumulation determine the way in which a reservoir is developed and depleted, and usually they have the highest impact on field economics. Petroleum engineering requires a good knowledge of many other related disciplines, such as geophysics, petroleum geology, formation evaluation (well logging), drilling, economics, reservoir simulation, reservoir engineering, well engineering, artificial lift systems, completions and petroleum production engineering. Recruitment to the industry has historically been from the disciplines of physics, mechanical engineering, chemical engineering and mining engineering. Subsequent development training has usually been done within oil companies.
Шолу
Бұл мамандық 1914 жылы Америка тау-кен, металлургия және мұнай инженерлері институтында (AIME) пайда болды. Бірінші мұнай инженері дәрежесін 1915 жылы Питтсбург университеті берді. Содан бері мамандық дамып, күрделене түскен мәселелерді шешуге қадам басқан. Компьютерлік модельдеу, материалдардың жақсартуы, статистиканы, ықтималдық талдауды қолдану, сондай-ақ көлденең бұрғылау және мұнайды күшейтілген жолмен өндіру сияқты жаңа технологиялар соңғы онжылдықтарда мұнай инженерінің мүмкіндіктерін едәуір арттырды. Автоматтандыру, сенсорлар және роботтар өндірісті тиімдірек және қауіпсіз етуге бағытталған. Көбінесе терең су, Арктика және шөл жағдайларында жұмыс жүргізіледі. Жоғары температура және жоғары қысым (ЖТҚ) жағдайлары операцияларда жиі кездеседі және мұнай инженерінен термогидравлика, геомеханика және интеллектуалды жүйелер сияқты кең ауқымды білімді талап етеді. Мұнай инженерлері қоғамы (SPE) – мұнай инженерлері арасындағы ең ірі кәсіби ұйым болып табылады және мұнай және газ өнеркәсібін қолдау үшін көптеген техникалық ақпараттар мен басқа да ресурстарды жариялайды. Ол тегін онлайн білім беру (вебинарлар), тәлімгерлік және мүшелері техникалық мәселелерді, ең жақсы тәжірибелерді және басқа да тақырыптарды талқылай алатын, эксклюзивті SPE Connect платформасына қол жеткізуді қамтамасыз етеді. SPE мүшелері өз білімдері мен дағдыларының күшті жақтарын және даму мүмкіндіктерін анықтау үшін SPE Біліктілікті басқару құралын пайдалана алады. SPE рецензиядан өткен журналдар, кітаптар және басылымдар шығарады. SPE мүшелері "Мұнай технологиясы журналына" (Journal of Petroleum Technology) тегін жазылым алады және SPE-нің басқа басылымдарына жеңілдіктерден пайдаланады. SPE мүшелері SPE ұйымдастырған іс-шаралар мен оқу курстарына тіркелу ақысына да жеңілдік алады. Мұнай инженерлігі білімі АҚШ-тың және әлемнің, әсіресе мұнай өндіретін аймақтардың көптеген университеттерінде қолжетімді. U.S. News & World Report үздік мұнай-газ инженерлік бакалавриат бағдарламаларының тізімін ұстап тұрады. SPE және кейбір жеке компаниялар оқу курстарын ұсынады. Кейбір мұнай компанияларында мұнай инженерлері үшін ішкі оқу курстары бар.
The profession got its start in 1914 within the American Institute of Mining, Metallurgical and Petroleum Engineers (AIME). The first Petroleum Engineering degree was conferred in 1915 by the University of Pittsburgh. Since then, the profession has evolved to solve increasingly difficult situations. Improvements in computer modeling, materials and the application of statistics, probability analysis, and new technologies like horizontal drilling and enhanced oil recovery, have drastically improved the toolbox of the petroleum engineer in recent decades. Automation, sensors, and robots are being used to propel the industry to more efficiency and safety. Deep water, arctic and desert conditions are usually contended with. High temperature and high pressure (HTHP) environments have become increasingly commonplace in operations and require the petroleum engineer to be savvy in topics as wide ranging as thermo hydraulics, geomechanics, and intelligent systems. The Society of Petroleum Engineers (SPE) is the largest professional society for petroleum engineers and publishes much technical information and other resources to support the oil and gas industry. It provides free online education (webinars), mentoring, and access to SPE Connect, an exclusive platform for members to discuss technical issues, best practices, and other topics. SPE members also are able to access the SPE Competency Management Tool to find knowledge and skill strengths and opportunities for growth. SPE publishes peer reviewed journals, books, and magazines. SPE members receive a complimentary subscription to the Journal of Petroleum Technology and discounts on SPE's other publications. SPE members also receive discounts on registration fees for SPE organized events and training courses. Petroleum engineering education is available at many universities in the United States and throughout the world primarily in oil producing regions. U. S. News & World Report maintains a list of the Best Undergraduate Petroleum Engineering Programs. SPE and some private companies offer training courses. Some oil companies have considerable in house petroleum engineering training classes.
Мұнай өнеркәсібінің қызметкерлерінің жалақысы
Мұнай инженериясы тарихи тұрғыдан ең жоғары жалақы алатын инженерлік мамандықтардың бірі болып келген, алайда мұнай бағасы төмендегенде жаппай жұмыстан босатулар, ал бағалар өскенде жұмысқа алу толқындары жиі кездеседі. 2020 жылы АҚШ Еңбек департаментінің Еңбек статистикасы бюросы мұнай инженерлерінің орташа жалақысы 137 330 АҚШ доллары, немесе сағатына шамамен 66,02 АҚШ доллары болғанын хабарлады. Бұл ретте, 2019 жылдан 2029 жылға дейін осы салада жұмыс орындарының 3%-ға өсуі күтілуде. 2016 жылы орташа жалақы 143 006 долларды құрады. Әлі де гендерлік теңсіздік сақталып тұр, ол АҚШ-тың орташа жалақы айырмашылығының 5%-ын құрайды, ал 2017 жылы бұл көрсеткіш 18% болды. 2010 жылғы Ұлттық колледждер мен жұмыс берушілер қауымдастығының сауалнамасы бойынша мұнай инженерлері 2010 жылғы түлектердің арасында ең көп жалақы алған мамандық ретінде тіркелді, олардың орташа жылдық жалақысы 125 220 долларды құрады. Тәжірибелі мамандар үшін жалақы 170 000-ден 260 000 долларға дейін жетеді. Олардың орташа жылдық табысы 112 000 доллар, ал сағаттық төлемақы шамамен 53,75 долларды құрайды. 2007 жылғы Forbes.com мақаласында мұнай инженериясы АҚШ-та ең жоғары жалақы төленетін 24-ші мамандық ретінде көрсетілген.
Petroleum engineering has historically been one of the highest paid engineering disciplines, although there is a tendency for mass layoffs when oil prices decline and waves of hiring as prices rise. In 2020, the United States Department of Labor's Bureau of Labor Statistics reported the median pay for petroleum engineers was US$137,330, or roughly $66.02 per hour. The same summary projects there will be 3% job growth in this field from 2019 to 2029. The average base pay reported in 2016 was $143,006. There are still significant gender pay gaps, plus or minus 5% of the US average pay gap which was 18% difference in 2017. The 2010 National Association of Colleges and Employers survey showed petroleum engineers as the highest paid 2010 graduates, at an average annual salary of $125,220. For individuals with experience, salaries can range from $170,000 to $260,000. They make an average of $112,000 a year and about $53.75 per hour. In a 2007 article, Forbes. com reported that petroleum engineering was the 24th best paying job in the United States.
Ішкі пәндер
Мұнай инженерлері бірнеше түрге бөлінеді. Мұнай инженерлігімен байланысты басқа да маңызды салалар: геология, кен қабаттарын бағалау, кеуекті ортадағы сұйықтар ағыны, ұңғыма бұрғылау технологиясы, экономика, геостатистика және т.б.
Petroleum engineers divide themselves into several types: Other fields pertinent to petroleum engineering include geology, formation evaluation, fluid flow in porous media, well drilling technology, economics, geostatistics, etc.
Мұнай геостатистикасы
Мұнай инженериясында қолданылатын геостатистика мұнай және газ қоймаларын сипаттау үшін статистикалық талдауды пайдаланады және олардың орналасуына қатысты белгісіздіктерді сандық тұрғыда бағалайтын ағын модельдеуін құрайды.
Geostatistics as applied to petroleum engineering uses statistical analysis to characterize reservoirs and create flow simulations that quantify uncertainties of the location of oil and gas.
Мұнай геологиясы
Мұнай геологиясы – геофизика, геохимия және палеонтологиядан құралған салааралық ғылым. Мұнай геологиясының негізгі мақсаты – көмірсутектер бар резервуарларды техникалық талдау әдістері арқылы іздеу және оларды бағалау. Бұрғылау тиімділігі мен құнын жақсарту үшін бұрғылау инженерлері бұрғылау жағдайларын анықтауға көмектесетін бұрғылау симуляторларын пайдаланады. Гидрокарбонаттарды өткізбейтін және көмір қабаттық метаны жинақталған орындардан пайдалы өндіру үшін көлденең және бағытталған бұрғылау сияқты бұрғылау технологиялары жасалған.
Petroleum geology is an interdisciplinary field composed of geophysics, geochemistry, and paleontology. The main focus of petroleum geology is the exploration and appraisal of reservoirs containing hydrocarbons via technical forms of analysis. To optimize drilling efficiency and cost, drilling engineers make use of drilling simulators that allow them to identify drilling conditions. Drilling technologies including horizontal drilling and directional drilling have been developed to obtain hydrocarbons profitably from impermeable and coal bed methane accumulations.