Кіріспе

Жоқ

160,4 миллиард доллар (номиналды, 2024 ж. болжамы) 264,3 миллиард доллар (сатып алу қабілеті паритеті, 2024 ж. болжамы) | gini = | edbr = 83-орын (оңай, 2020)
| өнеркәсіп = мұнай, мұнай-химия, болат өндірісі, цемент, кеме жасау және жөндеу, тұзсыздандыру, тамақ өңдеу, құрылыс материалдары
| экспорт = 40,16 миллиард доллар (2020 ж. болжамы) | экспорттық тауарлар = мұнай және мұнай өнімдері, ациклді спирттер, жеңіл автокөліктер және басқа да автокөлік құралдары, маяк кемелері, жүзбелі крандар, жүзбелі доктар, дренаж машиналарын. | импорт = 28,34 миллиард доллар (2020 ж. болжамы) | кіріс = 24,97 миллиард доллар (2020 ж. болжамы) AA (ішкі) AA (сыртқы) AA+ (T&C бағалау) Көрсеткіш: Тұрақты Moody's: Кувейт әлемдегі ең бай елдердің бірі. Кувейт динары – әлемдегі ең қымбат валюта бірлігі. Дүниежүзілік банк мәліметтері бойынша, Кувейт жан басына шаққандағы жалпы ұлттық табысы бойынша әлемдегі бесінші бай ел.

Мұнай және табиғи газ

1934 жылы Кувейт әмірі Anglo Persian Oil Company (кейін British Petroleum Company) және Gulf Oil Corporation бірлесіп иелік ететін Кувейт мұнай компаниясына (KOC) мұнай концессиясын берді. 1976 жылы Кувейт үкіметі KOC-ті мемлекеттік меншікке алды. Кувейт мұнай корпорациясы (KPC) – мұнай секторындағы үкімет операцияларының бас компаниясы болып табылады және құрамына мұнай мен газ өндіретін Кувейт мұнай компаниясы, мұнайды тазарту және ішкі сатумен айналысатын Кувейт ұлттық мұнай компаниясы, аммиак пен карбамият өндіретін Петрохимиялық өнеркәсіп компаниясы, дамып келе жатқан елдерде бірнеше концессияға ие Кувейт шетелдік мұнай барлау компаниясы, Кувейт мұнай танкер компаниясы және 1982 жылы толық сатып алынған Санта-Фе халықаралық корпорациясы кіреді. Соңғысы KPC-ге мұнай өнеркәсібінде әлемдік деңгейде қатысуға мүмкіндік береді. KPC сонымен қатар Gulf Oil Co. компаниясынан Бенлюкс елдері мен Скандинавиядағы мұнай өңдеу зауыттарын және оларға байланысты сервистік станцияларды, сондай-ақ Италиядағы қоймаларды және сервистік станциялар желісін сатып алды. 1987 жылы KPC British Petroleum компаниясының 19% акциясын сатып алды, кейін ол 10%-ға дейін төмендетілді. KPC өнімдерін Еуропада Q8 таңбасымен саудалайды және АҚШ және Жапония нарықтарына қызығушылық танытады. Кувейтте өндірілуге жарамды мұнай қоры шамамен бар. Соғысқа дейін болжамды қуаты шамамен соған тең болды. Ирактың басып алуы кезінде Кувейттің мұнай өндіру қуаты дерлік жойылды. Алайда, содан бері үлкен қалпына келтіру және жақсарту жұмыстары жүргізілді. 1992 жылдың соңына қарай мұнай өндірісі қалпына келтірілді, ал 1993 жылы соғысқа дейінгі қуаты толыққанды қайта жаңартылды. Кувейттің өндірістік қуаты шамамен бағаланған, ал 2005 жылға қарай қуатын арттыру жоспарлануда. Кувейт 2035 көрісінің аясында өзін мұнай-химия өнеркәсібі үшін жаһандық орталық ретінде орналастыруды мақсат етеді. Әл-Зур мұнай өңдеу зауыты Таяу Шығыстағы ең ірі мұнай өңдеу зауыты болып табылады.

Жаңартылатын энергия

Кувейт Vision 2035 аясында Кувейт ең ірі жаңартылатын энергия паркін – Шагая жаңартылатын энергия паркін іске қосты, оған шоғырланған күн энергиясы, күн фотоэлектрлік және жел электр станциялары кіреді. Парк төрт кезеңнен тұрады және 4000 МВт қуатқа жету мақсаты қойылған. Бұл әлемдегі ең ірі жаңартылатын энергия парктерінің бірі болуы күтілуде.

Болат өндірісі

Болат өндірісі Кувейттің екінші ірі өнеркәсібі болып табылады. United Steel Industrial Company (KWT Steel) – Кувейттің негізгі болат өндіруші компаниясы. Компания Кувейттің ішкі нарығының барлық сұранысын (әсіресе құрылыс) қанағаттандырады. Кувейт болатпен толықтай қамтамасыз етілген. Кувейттің жалпы аумағының 8,5%-ын ауыл шаруашылығы жерлері алып жатыр, ал егістік жерлер аумақтың 0,6%-ын құрайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Джахра ауыл шаруашылығымен негізгі аймақ болған. Қазіргі уақытта Жахрада түрлі шаруашылықтар жұмыс істейді. 2017 жылы ауыл шаруашылығы (балық шаруашылығын қоса алғанда) жалпы ішкі өнімнің шамамен 0,4 пайызын құрады. Шаруашылықтардың көп бөлігі инвесторларға тиесілі. Ауыл шаруашылығы су және егістік жердің жетіспеуінен шектеледі. Үкімет гидропоникалық әдіспен және қатаң басқарылатын шаруашылықтар арқылы азық-түлік өсіруде тәжірибе жасап жатыр. Дегенмен, Оңтүстік-орталық Кувейттегі егіншілікке жарамды топырақтың көп бөлігі Ирак әскерлері аймақтағы мұнай ұңғымаларын өртеп, үлкен "мұнай көлдерін" құруы салдарынан жойылды. Аумақтық суларда балық пен шағала көп, сондай-ақ жергілікті және Үнді мұхитында ірі масштабты балық аулау жүргізіледі.

Туризм

2020 жылы Кувейттің ішкі саяхат және туризм шығындары 6,1 миллиард долларға жетті (2019 жылы 1,6 миллиард доллардан асып түсті), отбасылық туризм қарқынды дамып келе жатқан сегмент болып табылады. WTTC Кувейтті 2019 жылы саяхат және туризмнің ЖІӨ-сінің 11,6% жылдық өсіммен әлемдегі ең жылдам өсіп келе жатқан елдердің бірі деп атады. 2015 жылы туризм ЖІӨ-нің 1,5 пайызын құрады. 2023 жылы кувейттік азаматтардың туризм мен саяхатқа жұмсаған қаражаты 4,39 миллиард динарға жетті, бұл 2022 жылы тіркелген 4 миллиард динардан 9,2% жоғары. Туризм шығындарының өсуіне жаңа саяхат бағыттарының ашылуы, отбасылық саяхаттарға бағытталған әуе компанияларының ұсыныстарын кеңейтуі және Эр-Рияд маусымы сияқты шараларға және басқа да мерекелерге қызығушылықтың артуы себеп болды. 2023 жылдың бірінші тоқсанында ең көп шығын тіркелді (1,36 миллиард динар), одан кейін екінші (1,01 миллиард динар), үшінші (1,15 миллиард динар) және төртінші (870 миллион динар) тоқсандар келеді, бұл COVID-19 пандемиясы басталғаннан бері кувейттік азаматтардың саяхатқа жұмсаған ең көп қаржысы болды. Сонымен қатар, Кувейттегі шетелдік туристердің шығындары шамамен 60% өсіп, 2023 жылдың соңына қарай 533,3 миллион динарға жетті, бұл 2022 жылы 332,6 миллион динардан асып түсті. Әміри Диуан жақында жаңа Кувейт Ұлттық Мәдени Ауданды (KNCD) ашты, оған Шейх Абдулла әл-Салем Мәдени Орталығы, Шейх Джабер әл-Ахмад Мәдени Орталығы, Әл-Шахид Паркі және Әл-Салам Сарайы кіреді. 1 миллиардтан астам АҚШ долларына бағаланған жоба әлемдегі ең ірі мәдени инвестициялардың бірі болып табылады. Бұл Таяу Шығыстағы ең ірі мәдени орталық және опера театры. Кувейт Ұлттық Мәдени Аудан Глобалды Мәдени Аудан Желісінің мүшесі. Жыл сайынғы «Хала Февраер» фестивалі көрші GCC елдерінен туристерді тартады және музыкалық концерттер, шерулер мен карнавалдарды қоса алғанда, түрлі шараларды қамтиды. Фестиваль Кувейттің азат етілуіне арналған бір айлық мерекелік шара және 1-28 ақпан аралығында өтеді. Азат ету күні 26 ақпанда тойланады.

Ғылым мен технология

АҚШ-тың патент және сауда белгілері кеңсесінің мәліметінше, Кувейт 2015 жылдың 31 желтоқсанына дейін 448 патент тіркеді. 2010 жылдардың басында және ортасында Кувейт аймақта жан басына шаққандағы ғылыми жарияланымдар мен патенттер саны бойынша көшбасшы болды. Кувейт үкіметі инновацияны дамытуға бағытталған түрлі бағдарламаларды іске асырды, оның нәтижесінде патенттік құқықтар туындады. Кувейт өңірде 5G технологиясын енгізген алғашқы ел болды. Кувейт 5G технологиясын пайдалану деңгейі бойынша әлемдегі жетекші елдердің қатарында. Қытайлық Huawei компаниясы Кувейтте елдің ІКТ секторын дамыту үшін 1,7 миллиард долларлық инвестициялық лицензия алды, бұл "Кувейт 2035" стратегиясына сәйкес келеді.

Көлік

Кувейтте заманауи тас жол желісі бар. Жолдар кеңейтілді, оның ішінде асфальтталған бөлігі. Қолданыста 2 миллионнан астам жолаушы автокөлігі, 500 мың коммерциялық такси, автобус және жүк көлігі бар. Елде теміржол жүйесі болмағандықтан, көптеген адамдар автокөлікпен саяхаттайды. Елдің қоғамдық көлік желісі негізінен автобус бағыттарынан тұрады. Мемлекеттік «Кувейт қоғамдық көлігі» компаниясы 1962 жылы құрылған. Ол Кувейт бойынша жергілікті автобус бағыттарын, сондай-ақ Перс шығанағы елдеріне қашықтығы ұзақ бағыттарда да қызмет көрсетеді. Басты жеке автобус компаниясы – CityBus, ол ел бойынша 20-ға жуық бағытпен жұмыс істейді. 2006 жылы тағы бір жеке автобус компаниясы – Kuwait Gulf Link Public Transport Services құрылды. Ол Кувейт бойынша жергілікті автобус бағыттарын және көршілес араб елдеріне қашықтығы ұзақ бағыттарда да қызмет көрсетеді. Кувейтте екі әуежай бар. Кувейт халықаралық әуежайы халықаралық әуе қатынастарының басты хабы болып табылады. Мемлекеттік «Кувейт әуе жолдары» компаниясы – елдегі ең ірі әуе компаниясы. Әуежай кешенінің бір бөлігі Кувейт әуе күштерінің штаб-пәтері мен Кувейт әуе күштері мұражайы орналасқан Аль-Мүбарак әуе базасы ретінде белгіленген. 2004 жылы Кувейттің алғашқы жеке әуе компаниясы Jazeera Airways іске қосылды. 2005 жылы екінші жеке әуе компаниясы – Wataniya Airways құрылды. Кувейт аймақтағы ең ірі теңіз тасымалдары индустриясына ие. «Кувейт порттарының мемлекеттік басқармасы» Кувейттегі порттарды басқарады және пайдаланады. Елдің негізгі сауда теңіз порттары – Шувайх және Шуайба, олар 2006 жылы 753 334 TEU көлемінде жүк тасымалданды. Кувейттің ең ірі порты – Мина Аль-Ахмади, ол Кувейттің мұнай экспортының көп бөлігін қамтамасыз етеді. Бубиян аралындағы Мубарак Аль-Кабир порты қазір салынып жатыр. Порт пайдалануға берілген кезде 2 миллион TEU көлемінде жүк тасымалдауға мүмкіндік береді деп күтілуде.

Макроэкономикалық

Төмендегі кестеде 1980–2017 жылдардағы негізгі экономикалық көрсеткіштер көрсетілген. Жыл198019851990199520002005200620072008200920102011201220132014201520162017ЖІӨ $(PPP) бойынша45.32 млрд.45.49 млрд.52.04 млрд.94.48 млрд.112.87 млрд.187.25 млрд.207.52 млрд.225.81 млрд.235.95 млрд.220.92 млрд.218.31 млрд.247.18 млрд.271.51 млрд.276.91 млрд.283.63 млрд.283.83 млрд.293.76 млрд.291.48 млрд.ЖІӨ жан басына шаққанда $(PPP)33,08226,75924,43548,20750,90862,60165,19766,42268,55363,39260,94766,85371,32671,15070,21766,95668,54066,163ЖІӨ өсімі (нақты)−20.4%−4.3%−26.6%1.7%4.7%10.1%7.5%6.0%2.5%−7.1%−2.4%10.9%7.9%0.4%0.6%−1.0%2.2%−2.5%Инфляция (пайызбен)6.9%1.5%15.8%2.5%1.6%4.1%3.1%5.5%6.3%4.6%4.5%4.9%3.2%2.7%3.2%3.7%3.5%1.5%Мемлекеттік қарыз (ЖІӨ пайызы)78%35%12%8%7%5%7%6%5%4%3%3%5%10%21%

2019 жылы Кувейттің негізгі экспорттық тауарындары минералды отындар, оның ішінде мұнай (жалпы экспорттың 89.1%), ұшақтар мен ғарыш кемелері (4.3%), органикалық химиялық заттар (3.2%), пластик (1.2%), темір және болат (0.2%), әшекей тастар мен құнды металдар (0.1%), компьютерлерді қоса алғандағы машиналар (0.1%), алюминий (0.1%), мыс (0.1%) және тұз, күкірт, тас және цемент (0.1%) болды. 2019 жылы Кувейт сульфонатталған, нитратталған және нитрозоталған көмірсутектерді әлемдегі ең ірі экспорттаушысы болды. Кувейт 2019 жылғы Экономикалық күрделілік индексі (ECI) бойынша 157 елдің ішінде 63-орында тұрды. Мемлекеттік қызмет комиссиясының (МҚК) деректеріне сәйкес, 2024 жылдан бастап Кувейт халқы арасындағы жұмыссыздық деңгейі жыл сайын өсуде. Бұл, негізінен, жұмыс күшінде сұраныс жоқ салалардағы түлектердің көп болуымен, сондай-ақ еңбек нарығының талаптары мен кейбір мамандықтар бойынша алынған білім арасындағы үйлесімсіздікпен байланысты. Жұмыссыздық деңгейіне әсер ететін қосымша мәселелерге жеке секторға жеткілікті назар бермеу және тиісті органдар арасындағы үйлестірудің жетіспеуі жатады. Білім беру сапасын жақсарту бойынша маңызды өзгерістер жасалмаса, талап етілмейтін салалардағы түлектердің саны одан әрі артуы мүмкін, бұл жұмыссыздық мәселесін ушықтырады.